پاراليمپياداعا باراتىندار بەلگىلى

بەيجىڭدەگى ويىنداردا قازاقستان­نىڭ پاراليمپيادا قۇراماسىنىڭ بەس وكىلى, اتاپ ايتقاندا, الەكساندر گەرليتس, ەربول حاميتوۆ, سەرگەي ۋسول­تسەۆ, يۋري بەرەزين جانە دە­نيس پەت­رەنكو پارا شاڭعى مەن پارا بياتلون جارىستارىندا ەل نامىسىن قورعايدى. وكىنىشكە قاراي, پحەنچحان پاراليمپياداسىنىڭ شاڭعى جارى­سىندا (1,5 شاقىرىم, سپرينت) چەم­پيون اتانعان الەكساندر كوليادين بيىل بەيجىڭدە ءوز اتاعىن قورعاي المايدى. سەبەبى جەرلەسىمىز دوپينگكە بايلانىستى 2021 جىلدىڭ 13 قاڭتا­رىنان 2024 جىلدىڭ 13 قاڭتارىنا دەيىن جارىستاردان شەتتەتىلگەن. ونىڭ دوپينگكە تاپسىرعان تەستى 2018 جىلعى ويىنداردان كەيىنگى جا­رىستا وڭ ناتيجە كورسەتكەندىكتەن, پحەنچ­حانداعى التىنىن ەشكىم قايتارىپ الا المايدى.

قازىرگى تاڭدا ماماندار پەترو­پاۆل­دىق شاڭعىشى الەكساندر گەرليتس ەل قورجىنىنا جۇلدە سالۋى مۇمكىن دەپ بولجاپ وتىر. سەبەبى 32 جاستاعى شاڭعىشى ءتورت جىل بۇرىنعى جارىستىڭ شاڭعى جانە بياتلون باسەكەسىندە ءتورت مارتە ۇزدىك جەتى سپورتشىنىڭ قاتارىنان كورىنگەن بولاتىن. سونىمەن قاتار ول الەمدىك رەيتينگتە توپ-5 سپورتشىنىڭ قاتارىندا تۇر. حالىقارالىق دا­رە­جەدەگى سپورت شەبەرى دەگەن اتاققا يە گەرليتس 2011 جىلى 21 جاسىندا جول اپاتىنا ءتۇسىپ, ءبىر قولىنان ايىرىل­عان. 2014 جىلدان پاراليمپيادالىق سپورتقا دەن قويعان ول ءبىر جىلدىڭ ىشىندە-اق ءتاۋىر ناتيجە كورسەتە باس­تادى. 2015 جىلى شاڭعى جارى­سىنان ەل بىرىنشىلىگىندە توپ جارىپ, العاشقى ءىرى جەتىستىگىنە قول جەتكىزدى. كەيىننەن ول بۇل مەجەنى 2017 جىلى دا باعىندىردى.

– 2014 جىلى پاراليمپيادالىق سپورتتىڭ بار ەكەنىن ەستىدىم دە, تولى­عىراق بىلگىم كەلدى. كەيىن مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا ارنال­عان ارنايى كلۋب بارىن ءبىلدىم. ول جەرگە بارعاندا قانداي سپورت تۇرىمەن اينالىسۋعا بولادى, مەنىڭ مۇگەدەكتىگىمە ىڭعايلى سپورت ءتۇرى قانداي دەگەن سياقتى جانە تاعى باسقا دا كوپ اقپارات الدىم. بىردەن سپورتپەن شۇعىلدانامىن دەگەن شەشىم قابىلدادىم. سودان بەرى جات­تىعۋىمدى توقتاتقان ەمەسپىن. ادەتتەگىدەي, قالالىق, وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق جارىستارعا قاتىستىم. ءار جەڭىسكە جەتكەن سايىن ءوزىمدى جىگەرلەندىرىپ وتىردىم. قولىمنان كەلەتىنىنە سەندىم. جاتتىعۋدىڭ ۇستىنە جاتتىعۋ قوستىم. وسىلايشا, از ۋاقىت ىشىندە پاراليمپياداعا كەلگەنىمدى دە بايقاماي قالدىم, – دەگەن ەدى ول ءبىر سۇحباتىندا.

پاراليمپيا ويىندارىنىڭ اشى­لۋ سالتاناتىندا ەلىمىزدىڭ تۋىن سپورتتىڭ پارا شاڭعى تۇرىنەن الەم كۋ­بوگىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, حا­لىق­ارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى ەر­بول حاميتوۆ ۇستاپ شىعا­دى. سپورت­شى­لارىمىز قازىر الماتى وبلىسىندا قىسقى ويىندار الدىنداعى سوڭعى وقۋ-جاتتىعۋ جيى­نىن وتكىزىپ جاتىر.

– كوروناۆيرۋس ىندەتى سپورت­شى­لارىمىزدىڭ بەيجىڭدەگى قىس­قى پاراليمپيا ويىندارىنا تولىق­قان­دى قاتىسۋىنا دا كەدەرگى كەل­تىردى. سپورتشىلارىمىز ىرىكتەۋ جارىس­تارىنىڭ كوبىنە قاتىسا المادى. سوندىقتان بەيجىڭدەگى ويىندارعا تولىق قۇرامدا بارا المايتىن بول­دىق. ءبىزدىڭ پاراليمپياداشىلار قىس­قى ويىندارعا بارار جولدا ۇل­كەن جۇمىس اتقاردى, كوپ ەڭبەك ەتتى. پاراليمپياداعا جولداما الۋ­دىڭ ءوزى ۇلكەن جەتىستىك. ءبىزدىڭ پار­اليم­پياداشىلاردىڭ جەڭىسكە دەگەن قۇل­شىنىسى جوعارى, الەۋەتى زور, ءوز كۇشتەرىنە سەنىمى بەرىك, – دەپ اتاپ ءوتتى ۇلتتىق پاراليمپيادا كو­ميتەتىنىڭ پرەزيدەنتى قايرات بوران­باەۆ.

وسى ورايدا پاراليمپيا ويىن­دارىنىڭ تاريحىنا قىسقاشا توقتالىپ ءوتۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز. جالپى, پاراليمپيادالىق قوزعالىستىڭ پايدا بولۋ تاريحى وتە قىزىق. ءبارى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن ۇرىس كەزىندە جاراقات العان ادامداردىڭ تىرەك-قيمىل اپپاراتى ارقىلى سپورت­­پەن بەلسەندى اينالىسۋىنان باستالادى. 1944 جىلى پروفەسسور ليۋدۆيگ گۋتتمانن ناۋقاستاردى ەمدەۋدىڭ ماڭىزدى بو­لىگى رەتىندە ۇلىبريتانيانىڭ ستوك مان­دەۆيلل اۋىلىنداعى ج ۇلىن جارا­قاتى بار ناۋقاستاردى وڭالتۋ ورتا­لىعىندا سپورتتىق باعدارلاما جاساپ, ونى جىل سايىن وتكىزە باستايدى.

جارىستى وتكىزۋ يدەياسىن حالىق­ارالىق قوعامداستىق قورلارى قولداپ, باسەكەلەر جىل سايىنعى حالىقارالىق سپورتتىق ءىس-شارالاردىڭ قاتارىنا قوسىلدى. 1952 جىلدان باستاپ بۇل قاتارعا نيدەرلاند, گەرمانيا, شۆە­تسيا, نورۆەگيا سپورتشىلارى دا قوسىلا باستادى. ال 1960 جىلدان باستاپ الەمدە العاشقى جازعى پار­اليمپيا ويىندارى وتكىزىلدى. جارىستى ءبىرىنشى بولىپ يتاليانىڭ باس شاھارى – ريم قالاسى قابىلدادى.

العاشقى قىسقى پاراليمپيا ويىندارى 1976 جىلى 21-28 اقپان ارالىعىندا شۆەتسيانىڭ ورنس­كول­دسۆيك قالاسىندا ۇيىم­داستىرىلدى. جارىسقا 16 ەلدەن 198 سپورتشى قاتىستى.