وسىدان بەس جىل بۇرىن «استانا وپەرا» تەاترىندا قازاق وپەراسىنىڭ ءىنجۋ-مارجانىنا اينالعان «قىز جىبەك» تۋىندىسىنىڭ پرەمەراسى قويىلىپ, سونداعى باستى ءرولدى جاس ونەرپاز نازىم ساعىنتاي ويناپ, تالعامپاز كورەرمەندەردىڭ قوشەمەتىنە بولەندى.
قوس عاشىقتىڭ مۇڭدى ماحابباتى بەينەلەنگەن وپەرانىڭ ليبرەتتوسىن كلاسسيك جازۋشى عابيت مۇسىرەپوۆ, مۋزىكاسىن كورنەكتى كومپوزيتور ەۆگەني برۋسيلوۆسكي جازعان. ايتۋلى شىعارما 1934 جىلى تۇڭعىش رەت ساحنالانىپ, سوندا «قىز جىبەكتىڭ» ءرولىن ءبىرتۋار ونەر يەسى كۇلاش بايسەيىتوۆا سومداعان ەكەن.
مىنە, سودان بەرى توقسان جىلعا جۋىق ۋاقىت بولسا دا, ۇلتتىق مۋزىكامىزداعى شوقتىعى بيىك شىعارما تالاي مارتە وتاندىق جانە شەتەل ساحنالارىندا قويىلىپ, قازاق مادەنيەتىن جالپاق جۇرتقا تانىتقان بىرەگەي دۇنيەگە اينالدى. ال «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ ۇلكەن زالىندا بەلورۋسسيادان كەلگەن ونەر مايتالمانى ميحايل پاندجاۆيدزەنىڭ رەجيسسەرلىگىمەن ساحنالانعان وپەرا جاڭاشا ىزدەنىسپەن وزگەشە ورنەك تاپتى.
ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدىڭ بۇل قويىلىمداعى باستى بەينەنى ويناۋى دا توسىن. ول كەزدە نازىم ەلورداداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 3-كۋرسىندا وقيدى. ءبىر تانىسىنان «قىز جىبەك» وپەراسىنداعى باستى رولگە كاستينگ جاريالانعانىن ەستىپ, بۇعان دەيىن بىرقاتار ونەر بايقاۋىنا قاتىسىپ, ىسىلعان تالاپتى جاس وسىعان باعىن سىناعىسى كەلدى. كاستينگكە كەلسە, ۇمىتكەرلەر قاراسى مول, ءتىپتى ونىڭ اراسىندا ىرگەلى تەاترلاردىڭ تانىمال وپەرا انشىلەرى دە ءجۇر. دەگەنمەن, ول كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ ايتقان تاپسىرماسىن مۇلتۇكسىز ورىندايدى. ولار دا بويىنا يبالىلىق پەن ىزەتتىلىك ۇيالاعان, سىمباتتى ارۋدى بىردەن ۇناتىپ, باستى رولگە بەكىتەدى.
– بالا كۇنىمنەن «قىز جىبەك» بەينەسىن ەرەكشە جاقسى كوردىم. جاقسى كورگەنىم سونشالىق, قۇمان تاستانبەكوۆ پەن مەرۋەرت وتەكەشوۆا وينايتىن «قىز جىبەك» ءفيلمىن قىزىعىپ قارايتىنمىن. بىراق كينونى بالالىق شاقتا كورگەن ءبىر بولەك تە, ەسەيگەندە كورگەن باسقاشا اسەر ەتەدى. پرەمەرانىڭ دايىندىعىنا ەكى جارىم اي ۋاقىت كەتتى. وسى ارالىقتا ءوزىم دە ءبىراز ەڭبەكتەنىپ, ىزدەندىم. «قىز جىبەك» ەپوستىق جىرى مەن سول تۋرالى جازىلعان شىعارمالاردى قالدىرماي وقىدىم. ءبىر جاعىنان, رەجيسسەر دە قولداۋ كورسەتىپ, وبرازعا كىرۋىمە, پارتيانى تولىقتاي مەڭگەرۋىمە كومەگىن تيگىزدى. قىسقاسى, كورەرمەندەردىڭ جىلى ءىلتيپاتىنا قاراعاندا قىز جىبەك بەينەسىن اشا الدىم دەپ ويلايمىن, −دەيدى ول ۇيالا ءتىل قاتىپ.
شىنىندا دا, «قىز جىبەك» تۋىندىسى نازىمنىڭ ونەردەگى جولىن اشىپ, قازاق وپەراسىنا تالانتتى ءبىر جاس كەلگەنىن مويىنداتتى. پرەمەرا دا ءساتتى ءوتىپ, ونەرتانۋشىلار مەن جۇرتشىلىقتىڭ جوعارى باعاسىن الىپ, تەاترعا سوليست رەتىندە قىزمەتكە قابىلداندى.
نازىم جالعاسبايقىزى − «سىر ەلى – جىر ەلى» اتانعان كيەلى وڭىردە ومىرگە كەلىپ, بالا كۇنىنەن ونەرگە جاقىن بولدى. اتا-اناسى ونى 2-سىنىپتان مۋزىكالىق مەكتەپتىڭ فورتەپيانو كلاسىنا بەرىپ, توعىزىنشى سىنىپتى اياقتاعاسىن قازانعاپ اتىنداعى قىزىلوردا مۋزىكالىق كوللەدجىنە تۇسەدى. بۇل جەردە ۇستازى جارىلقانوۆتان ءتالىم-تاربيە الىپ, كلاسسيكالىق مۋزىكاعا تەرەڭ بويلايدى. 2014 جىلى اتالعان وقۋ ورداسىن تامامداعاسىن ارمان قۋىپ استاناعا كەلىپ, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۆوكال بولىمىنە وقۋعا قابىلداندى. مۇندا دا الدىنان بىلىكتى ۇستازدار كەزدەستى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, بۇرىنعى كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ ءسوليسى بولعان دينا قابىكەەۆانىڭ ۇلگى-ونەگەسىن الىپ, ۆوكال شەبەرلىگى مەن ساحنانىڭ قىر-سىرىن ۇيرەندى.
– نەگىزى, ماعان ونەر ناعاشىلارىمنان دارىعان. ويتكەنى ناعاشى اتا-اجەم مەن انام مۋزىكادان حابارى بولماسا دا, جيىن-تويلاردا اۋەزدى داۋىسىمەن اۋەلەتىپ ءان سالادى. سودان با, بالالىق شاعىمنان مۋزىكاعا ىنتىق بولدىم. مەنىڭشە, الدىمەن ادام بويىندا اللا بەرگەن تالانت بولۋ كەرەك. سودان كەيىن تىنىمسىز ەڭبەك قاجەت. ونەر جولىمدا ءبارى بىردەي كەرەمەت بولدى دەي المايمىن. ۇنەمى ىزدەندىم. كوللەدجدە وقىپ ءجۇرىپ, رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق بايقاۋلارعا قاتىستىم. ونىڭ جاس ءانشى ءۇشىن ءجونى بولەك. باسقا دا ۆوكاليستەردى تىڭداپ, شەبەرلىگىڭىزدى شىڭدايسىز. ساحناعا شىققانداعى قورقىنىش, تولقۋ سەكىلدى سەزىمدەردەن ارىلۋدى ۇيرەنەسىز, − دەيدى.
ول قىزىلورداداعى مۋزىكالىق كوللەدجدە وقىپ جۇرگەندە, 2013 جىلى العاش رەت سەمەيدە ۇيىمداستىرىلعان كورنەكتى كومپوزيتور مۇقان تولەباەۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق بايقاۋعا قاتىسىپ, ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. وسى بايقاۋ وعان شابىت سىيلاپ, قانات ءبىتىردى. قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىرىنشى كۋرسىندا, كسرو حالىق ءارتىسى, كۇمىس كومەي ءانشى بيبىگۇل تولەگەنوۆانىڭ VII حالىقارالىق بايقاۋىندا باق سىناپ, جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىندى.
– بۇل ونەر بايگەسى مەنىڭ باعىمدى اشتى. بايقاۋدىڭ اۋقىمى وتە ۇلكەن, وعان ەلىمىز عانا ەمەس, شەتەلدەن دە ونەرپازدار قاتىستى. ءبىرىنشى كۋرستا وقيمىن. مۇنداي ورتادا بۇرىن ونەر كورسەتىپ كورگەن ەمەسپىن. قاتتى تولقىدىم. كونكۋرستا قازاقشا, ورىسشا اريالاردى ورىندادىم. قازىلار القاسى ورىنداۋشىلىعىمدى جوعارى باعالاپ, ەكىنشى ورىن بەردى. سونداعى قۋانىشىمدى كورسەڭىز…سوزبەن جەتكىزە المايمىن. ويتكەنى جەڭىمپازدار بولعاندار بۇعان دەيىن بايقاۋعا ەكى-ءۇش رەت قاتىسقان. ءىس-شارا سوڭىندا بيبىگۇل احمەتقىزى ونەرىمە ءتانتى بولىپ, باتاسىن بەردى, – دەيدى ك ۇلىمسىرەپ.
ونىڭ ەسىندە تاعى ءبىر بايقاۋ ۇزاق ساقتالىپ قالعان. 2016 جىلى بەلورۋسسيانىڭ باس قالاسى مينسكىدە ۆوكاليستەردىڭ ءىىى حالىقارالىق روجدەستۆولىق كونكۋرسى ءوتتى. بۇعان قازاقستاننان ءۇش ونەرپاز باردى. وعان اقش جانە ەۋروپانىڭ بارلىق مەملەكەتتەرىنەن دە ۆوكاليستەر كەلدى. نازىم ول كەزدە تەاتردا سوليست ەمەس, ستۋدەنت. بايقاۋ تۋرالى اقپاراتتى ينتەرنەتتەن كورىپ, وعان ءوز قارجىسىمەن بارادى. قاتىسۋشىلار اراسىندا ەڭ جاسى دا ءوزى. سونىمەن ءاربىر ەلدىڭ شاشاسىنا شاڭ جۇقپاس جۇيرىكتەر جينالعان كونكۋرستىڭ فينالىنا ساناۋلى انشىمەن بىرگە سۋىرىلىپ, نازىم دا وتەدى. وندا ۆەرديدىڭ «ترۋبادۋر» وپەراسىنان ءۇزىندى ورىندايدى. سول ونەر بايگەسىندە ول ارنايى جۇلدەگە يە بولىپ, گەرمانيانىڭ ديۋسسەلدورف قالاسىنداعى وپەرا تەاترىنا تىڭدالىمعا شاقىرتۋ الدى. سونداي-اق ول نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ەركەعالي راحماديەۆ اتىنداعى I حالىقارالىق بايقاۋى, شىمكەنت شاھارىنداعى ءشامشى قالداياقوۆ اتىنداعى حالىقارالىق بايقاۋى جانە چەليابينسك قالاسىنداعى «ورفەي» اتتى بۇكىل رەسەيلىك كونكۋرسىندا گران-پري جۇلدەلەرىن جەڭىپ الدى.
دارىندى ونەر يەسى «قىز جىبەكتەن» كەيىن بەكزات ونەر ورداسىنىڭ ساحناسىندا دج.ءپۋچچينيدىڭ «مادام باتتەرفلياي» وپەراسىندا كۋزينانى, دج. ۆەرديدىڭ «دون كارلوس» وپەراسىندا تەبالدونى, گ.دونيتسەتتيدىڭ «ماحاببات سۋسىنى» وپەراسىندا دجانەتتا پارتيالارىن ورىنداپ, كورەرمەننىڭ ءسۇيىپ تىڭدايتىن وپەرا انشىسىنە اينالدى. سونىمەن قاتار نازىم ساعىنتاي ەل ساحناسىنان بولەك, رەسەي, بەلارۋس, سەربيا, ماجارستان, فرانتسيا, گەرمانيا, اۋستريا, يسپانيا, مىسىر, يوردانيا, جاپونيا, وزبەكستان سەكىلدى الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەردىڭ ساحنالارىندا ونەر كورسەتىپ, قازاق وپەراسىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ ءجۇر.