قر پرەمەر-ءمينيسترى اسقار مامين بەينەكونفەرەنتسيا بايلانىسى رەجيمىندە قازاقستاننىڭ توراعالىعىمەن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ (شىۇ) ۇكىمەت باسشىلارى كەڭەسىنىڭ (ۇبك) مەرەيتويلىق 20-وتىرىسىنا قاتىستى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ۇكىمەت باسشىسى شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ كوپجاقتى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا بيىل قول جەتكىزىلگەن ەلەۋلى ىلگەرىلەۋدى اتاپ ءوتتى.
2021 جىلدىڭ 7 ايىندا شىۇ اياسىندا ءوزارا تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى 40%-عا جۋىق ۇلعايدى. قازاقستاننىڭ ۇيىم ەلدەرىمەن تاۋار اينالىمى بيىلعى قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا 2020 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 19,1%-عا ءوسىپ, $36,5 ملرد قۇرادى. بۇل كورسەتكىش سونداي-اق پاندەمياعا دەيىنگى 2019 جىل كەزەڭىندەگى كورسەتكىشتەن 22,1%-عا ($29,9 ملرد) جوعارى.
ا. مامين شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ساۋداسىن ىنتالاندىرۋ, شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىن جانە ونى ىسكە اسىرۋ جوسپارىن جەدەل ءارى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. پاندەمياعا قاراماستان, 2020 جىلى شىۇ اياسىندا اوك ونىمدەرىنىڭ تاۋار اينالىمى 12,4%-عا ارتىپ, $15,4 ملرد قۇرادى.
قر پرەمەر-ءمينيسترى شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى رەزەرۆىن جانە ازىق-ت ۇلىك سالاسىنداعى ينۆەستيتسيالىق قوردى قۇرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى, سونداي-اق «شىۇ-نىڭ جاسىل بەلدەۋى» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جۇمىسىن جانداندىرۋدى ۇسىندى.
شىۇ-عا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ءوزارا ساۋدا الەۋەتىن تولىققاندى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۇكىمەت باسشىسى قازاقستان تاراپى باستاماشىلىق ەتكەن ەۋرازيالىق ساۋدا جانە تاۋار وتكىزۋ جۇيەسىنە اسا بەلسەندى ينتەگراتسيالانۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىندى.
پرەمەر-مينيستر شىۇ-نىڭ ترانزيتتىك-كولىك الەۋەتىن ىسكە اسىرۋداعى ەلەۋلى ىلگەرىلەۋدى اتاپ ءوتتى. بيىلعى جىلدىڭ 10 ايىندا قازاقستان اۋماعى ارقىلى ورتالىق ازيا, پارسى شىعاناعى ەلدەرى, ەۋروپا, قيىر شىعىس باعىتتارى, سونداي-اق ترانسكاسپي باعىتى بويىنشا شامامەن 883,2 مىڭ جفە تاسىمالداندى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىندەگىدەن 25%-عا ارتىق. قىتاي – ەۋروپا – قىتاي باعىتىنداعى ترانزيتتىك كونتەينەر تاسىمالدارىنىڭ كولەمى 36%-عا ءوسىپ, 604,5 مىڭ جفە قۇرادى.
ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باستاماسىن, ايماقتاعى ەڭ ءىرى ترانزيتتىك حاب رەتىندە رەسپۋبليكانىڭ الەۋەتىن, سونداي-اق شىۇ-نىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسى شەڭبەرىندە كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بويىنشا مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ باعدارلامالارىن ودان ءارى ىسكە اسىرۋ ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدى ودان ءارى ينتەگراتسيالاۋ جانە ءبىز وندىرەتىن قۇننىڭ ءۇشىنشى ەلدەر نارىقتارىنا شىعۋ الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن بەرىك نەگىز قۇرايدى», دەدى ا. مامين.
ۇكىمەت باسشىسى قحر-مەن شەكاراداعى تەمىر جولدارداعى قازىرگى جاعداي ترانزيتتىك-كولىك اعىنىن ودان ءارى ارتتىرۋعا قاتەر توندىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. قر پرەمەر-ءمينيسترى قىتايلىق ارىپتەستەردەن جۇك اعىندارىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە ۇلعايتۋ بويىنشا جەدەل شارالار قابىلداۋدى قاراستىرۋدى سۇرادى, بۇل بۇكىل ايماق بويىنشا ساۋدا-ساتتىق كولەمىنە وڭ اسەرىن تيگىزەتىن بولادى.
وتىرىسقا ءۇندىستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سۋبرامانيام دجايشانكار, قحر مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ پرەمەرى لي كەتسيان, قىرعىزستان مينيسترلەر كابينەتىنىڭ توراعاسى – پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى اقىلبەك جاپاروۆ, رەسەي ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى ميحايل ميشۋستين, پاكىستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ماحمۋد شاح كۋرەشي, تاجىكستان پرەمەر-ءمينيسترى كوحير راسۋلزودا, وزبەكستان پرەمەر-ءمينيسترى ابدۋللا اريپوۆ, بەلارۋس پرەمەر-ءمينيسترى رومان گولوۆچەنكو, موڭعوليا پرەمەر-ءمينيسترى لۋۆساننامسراين ويۋن-ەردەنە, يراننىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى موحامماد موحبەر, تۇرىكمەنستان مينيسترلەر كابينەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەردار بەردىمۋحامەدوۆ جانە ت. ب. قاتىستى.
شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ شارالارى تالقىلاندى. شىۇ ىسكەرلىك كەڭەسى مەن بانكارالىق بىرلەستىگىنىڭ 2020-2021 جىلدارداعى قىزمەتى, ۇيىمنىڭ 2022 جىلعا ارنالعان بيۋدجەتى جانە شىۇ-نىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ورگاندارىنىڭ قارجىلىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق قىزمەتىنە بايلانىستى باسقا دا ماسەلەلەر قارالدى. بىرلەسكەن كومميۋنيكە مەن شىۇ تەحنوپاركتەر پۋلىن قۇرۋ تۇجىرىمداماسى قابىلداندى.