ماقساتقا بەيبىت جولمەن جەتۋ كەرەك
تاۋەلسىزدىگىمىزدى جاريالاعان كۇننەن باستاپ ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدە جۇزەگە اسقان كوپتەگەن ۇدەرىستەر ءوزىنىڭ ءمىندەتتەرىمەن دە, كوكەيكەستى ماسەلەلەرىمەن دە, ولاردى شەشۋ جولدارىمەن دە ۇقساس. ءبىزدىڭ ەكونوميكالارىمىزدا دا ءسايكەستىكتەر كوپ. ۋكراينا مەن قازاقستان اراسىنداعى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناس تاۋەلسىزدىك العان كەزەڭنەن بەرى ءداستۇرلى دوستىق نەگىزىندە قالىپتاسىپ, ءوزارا سىيلاستىق جانە ءوزارا تىلەكتەستىك اۋانىندا سيپاتتالادى ءارى حالىقارالىق دەڭگەيدە اشىقتىعىمەن, سونداي-اق, ءوزارا قولداۋ كورسەتۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. مۇنداي جاعدايدى ءبىر-ءبىرىن بايلانىستىرىپ كەلگەن وتكەن تاريحي كۇندەرمەن, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قايتا جاڭارۋ ۇدەرىستەرىنىڭ ۇقساستىعىمەن, ەكى ەل كاسىپورىندارى اراسىنداعى كووپەراتسيالىق بايلانىستاردىڭ تۇراقتىلىعىمەن جانە تىعىز ادامي بايلانىستارمەن دە تۇسىندىرۋگە بولادى. ءوز تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان جىلداردان بەرى قازاقستان ازاماتتىق قوعامنىڭ ساپالى جاڭا مودەلىن قۇرۋعا بولاتىنىن دالەلدەدى, وندا مۋلتيمادەني قالىپ دەموكراتيالىق مازمۇنمەن ۇندەسىپ, ۇيلەسىم تاپتى. سونىڭ ءبىر بەلگىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باستى باستامالارىنىڭ ءبىرى – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەلىمىز ءوز تاۋەلسىزدىگىن العان جىلداردان بەرى, ياعني مەملەكەتىمىزدىڭ قالىپتاسۋىنداعى العاشقى قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردىڭ وزىندە رەسپۋبليكانى مەكەندەگەن بارلىق ەتنوستاردىڭ مۇددەلەرىنىڭ ءبىر جەردە توعىسۋىنا قاجەتتى جاعداي جاساعان ءتيىمدى جانە سەنىمدى قۇرالعا اينالدى. دەمەك, الەمدىك تاريحتاعى مۇنداي قازاقستاندىق فەنومەندى جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ كورەگەندىگىن بارلىق ادامگەرشىلىك تۇرعىسىنان باعالاۋ – كەلەر كۇننىڭ ەنشىسىندەگى مىندەت. بىراق, قازىردىڭ وزىندە ءبىر نارسە كۇمانسىز. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى – ءامبەباپ, تمد-نىڭ, قالا بەردى الەمنىڭ ەشبىر ەلىندە وزىنە لايىق بالاماسى جوق, ەتنوسارالىق ءجانە كونفەسسياارالىق قارىم-قاتىناستاردى ءۇيلەستىرەتىن تۇبەگەيلى جاڭا ينستيتۋت. تاۋەلسىزدىكتى العان جىلداردان بەرى ءبىزدىڭ قوعامدا بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ورناپ كەلەدى. بىزگە مۇنى ەشكىم سىيلاعان جوق. بۇلار – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ساليقالى دا سارابدال, جۇيەلى ساياساتىنىڭ, ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ تولەرانتتىلىعىنىڭ, سونداي-اق, اناعۇرلىم وتكىر ماسەلەلەرگە قاتىستى ءوزارا كەلىسۋگە بولاتىن مامىلە جولدارىن ۇدايى جانە ۇزدىكسىز ىزدەۋ مەن ولاردى تابۋدىڭ جەمىسى. سول سەبەپتى دە, قازاقستان مەملەكەتىمىزدىڭ شەكاراسىنان تىس جەرلەردە قانداي دا ءبىر ساياسي ۇدەرىستەر ورىن السا دا, قانداي دا ءبىر «داۋىلدار» ورشەلەنىپ سوقسا دا, ءوزىنىڭ تۇراقتى بولمىسىنان ەش اينىعان ەمەس. ءبىز ءوز ەلىمىزدى, ونىڭ كونستيتۋتسياسىن جانە زاڭدارىن قۇرمەتتەيمىز, حالقىمىزدىڭ ەڭبەگىن باعالايمىز, دوستىق پەن ادامي قارىم-قاتىناستاردى قورعاپ, ساقتايمىز. حالىق بەيبىت قارسىلىق پەن جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردىڭ شەگى مەن ارا-جىگىن اجىراتا الۋى ءتيىس. ال بيلىك قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ شەكتى شارالارى مەن اشىق «تارتىپسىزدىكتەردىڭ» شەگىن ءبىلۋى قاجەت. ءاربىر ازاماتتىڭ تۋعاندارى مەن جاقىندارى بار ەكەنىن, ولاردى جاقسى كورەتىنىن, كۇتەتىنىن ەستە ۇستاۋ كەرەك. سەبەبى, ءبىزدىڭ بارلىعىمىز, الەۋمەتتىك مارتەبەمىز بەن لاۋازىمىمىزعا قاراماستان, ادامبىز. سوندىقتان, كەز كەلگەن ماقساتقا زاڭدى, بەيبىت جولدارمەن جەتكەن ۇتىمدى. يۋري تيموششەنكو, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى. ____________________مەنىڭ وتانىم – قازاق ەلى
مەنىڭ ارعى اتا-بابالارىمنىڭ وتانى ۋكراينا جەرىندە بولىپ جاتقان ءجانتۇرشىگەرلىك ۋاقيعالار مەن قولدان جاسالعان دۇربەلەڭدەر ماعان وسى اشىق كۇندە نايزاعاي جارقىلداپ, كۇن كۇركىرەگەندەي جانىمدى جابىرقاتادى. ەڭبەك- سۇيگىش ۋكراين حالقىنىڭ شەبەر قولىمەن, ماڭداي تەرىمەن جاسالعان ماتەريالدىق جانە رۋحاني, مادەني يگىلىكتەردىڭ تاس-تالقان بولىپ, ك ۇلى كوككە ۇشىپ جاتقانى قانداي اۋىر دەسەڭىزشى. مەن ءوزىم قازاق جەرىندە تۋىپ-وسكەندىكتەن, قازاق حالقىنىڭ وتكەن تاريحىن تەرەڭىرەك بىلۋگە سەرت ەتكەن ەدىم. سونداي ءبىر قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە حالىق اراسىندا «قارىنداستان ايىرىلعان جامان ەكەن, قارا كوزگە مولتىلدەپ جاس كەلەدى» دەگەن زارلى دا زاپىراندى ولەڭ جولدارى ومىرگە كەلگەن عوي. سول ايتقانداي, بۇگىنگى كۇندەرى ەجەلگى ۋكراينا توپىراعىندا جەر سىلكىنىسى, سەل, ءورت سەكىلدى تابيعي اپاتتاردىڭ سالدارىنان ەمەس, ءوزارا تۇسىنىسپەۋشىلىكتىڭ اسەرىنەن قان توگىلۋگە جول بەرىلىپ جاتقانى كوزگە جاس كەلتىرمەي, جانىڭدى كۇيزەلتپەي قويمايدى. ءتىپتى, قانداي تابيعي اپات بولماسىن ەكونوميكالىق جانە ماتەريالدىق مۇددەلەر تۇرعىسىنان قاراستىرعاندا ەرتە مە, كەش پە ونىڭ ورنىن تولتىرۋعا بولادى. ال ناقاقتان قيىلعان قىرشىن عۇمىر مەن توگىلگەن قاننىڭ ورنىن نەمەن تولتىرا الامىز؟ ارينە, ەشتەڭەمەن تولتىرا المايمىز عوي. ءدال وسى ءجايت مەنىڭ جاس ءجۇرەگىمدى سىزداتقانداي بولادى. مەنىڭ وتانىم – قازاق ەلىندە قىز بالاعا قاتىستى تىلەكشى دەگەن ءسوز تىركەسى ايتىلىپ قالىپ جاتادى. دانا حالىقتىڭ و باستاعى تۇسىنىگىنەن تۋعان بۇل ۇعىمدى جوعارى باعالايمىن. ويتكەنى, ءومىردىڭ قىزعالداعى ءىسپەتتەس قىز اتا-اناسىمەن بىرگە تۋىپ-وسكەن باۋىرلارىنىڭ امان بولۋىنا تىلەكشى ەكەنى راس. يرينا جيليك, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جاستار قاناتىنىڭ مۇشەسى. ورال.