قاۋىپسىزدىگىمىز قانشالىقتى؟

ءبىرىنشى جارتىجىلدىق قورى­تىن­دىسى بويىنشا رەيتينگ جاساۋشى Numbeo تاراپىنان قازاقستانعا بەرىلگەن يندەكس – 46,23. بۇل كورسەت­كىش قانشالىقتى جوعارى بولعان سايىن مەملەكەت قاۋىپسىز ەلدەر ساناتىنا جاقىنداي بەرمەك. ەگەر يندەكس 20-دان تومەن بولسا مەملەكەت قاۋىپسىزدىگى سىن كوتەرمەيدى دەگەن ءسوز. 20 مەن 40 ارالىعى – تومەن دەڭگەي, 40 پەن 60 ارالىعى – ورتاشا, ال 60 پەن 80 ارالىعى – جوعارى سانالسا, 80-نەن جوعارى يندەكس العان ەلدەر – جوعارى دەڭگەيدەگى قاۋىپسىز ەل بولىپ ەسەپتەلەدى.

تمد ەلدەرى ىشىندە ۇزدىك وندىق­قا كىرگەن ەل – ارمەنيا 10-ورىندا. ال ازەربايجان – 34, وزبەكستان – 37, رەسەي – 52, مول­دوۆا – 76, ۋكراينا – 81 پوزي­تسياعا ورنىققان. قىرعىزستان مەن بەلارۋس ەلدەرىنىڭ جاعدايى بىزدەن دە تومەن. ال ەڭ قاۋىپسىز ەلدەر مارتەبەسىن – قاتار, ءباا, تايۆان يەلەنگەن. ەلىمىزدە جىل باسىنان بەرى 114 مىڭ قىلمىستىق ءتارتىپ بۇزۋشىلىق جاعدايى تىركەلگەن. ونىڭ 30 مىڭعا جۋىعى – اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستار. بۇل تۇرعىدان ەلىمىز 2020 جىلداعى جاعدايدى اينىتپاي قايتالاعان. ەسەپكە الىنعان قىلمىستاردىڭ ەڭ كوبى الماتىعا تيەسىلى بولىپ شىقتى: 18,1 مىڭ جاعداي. بۇل قىلمىستىڭ ازايعانىن كورسەتەدى: ياعني بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 7,2 پايىزعا تومەندەگەن. انتيكوش­باسشىلاردىڭ ىشىندە نۇر-سۇلتان (11,6 مىڭ قىلمىس, +33,7 پايى­ز) جانە الماتى وبلىسى (10,8 مىڭ قىلمىس, +4,7 پايىز) بار. ەڭ از قىلمىس تىركەلگەن ولكە – قى­زىلوردا وبلىسى. بايىرعى استانامىزدا جارتى جىلدا 2,6 مىڭ قىلمىس دەرەگى تىركەلگەن, بۇل 2020-مەن سالىستىرعاندا 9,5 پا­يىزعا از كورسەتكىش.

Finprom اگەنتتىگىنىڭ جازۋىنشا, تىركەلگەن قىلمىستاردىڭ باسىم بولىگى – ورتا دارەجەدەگى اۋىر قىلمىستار ەكەن. ونىڭ سانى – 50,8 مىڭ. 16,7 مىڭ جاعداي ۇلكەن ەمەس دەڭگەيدەگى قىلمىستار ساناتىنا جاتسا, تاعى 27,3 مىڭ بۇزۋشىلىق – اۋىر, 1,6 مىڭ بۇزۋشىلىق – اسا اۋىر قىلمىستار رەتىندە تىركەلگەن.

ستاتيستيكا ىشىندە نەگىزىنەن ۇرلىق (38,7 مىڭ جاعداي), الاياقتىق (29 مىڭ), ۇساق-تۇيەك ۇرلىق (7,8 مىڭ), ەسىرتكى قۇرالدارى مەن پسي­حو­تروپتىق زاتتاردى ساتۋ ماق­سا­تىنسىز زاڭسىز ۇستاۋ (4 مىڭ), جول قوزعالىسى ەرەجەسىن بۇزۋ (2,3 مىڭ) قىلمىستارى ءجيى ۇشىراسادى.