قازاق فۋتبولىنا سەرپىلىس قاجەت

تاعى دا 0:2

ەڭ الدىمەن ەرەسەكتەر قۇراماسىنىڭ ويىنىنا توقتالساق. ەلورداداعى «استانا ارەنا» ستاديونىندا فينليانديا قۇرا­ما­سىن قابىلداعان جەرلەستەرىمىز ءوز الا­ڭىندا تاعى دا 0:2 ەسەبىمەن جە­ڭىلىپ قالدى. تاعى دا دەپ ەكپىن ءتۇسىرىپ اي­تۋىمىزدىڭ سەبەبى, وسىدان 4-5 كۇن بۇرىن قازاقستاندىق فۋتبولشىلار بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا قۇراماسىنان دا ءدال وسىنداي ەسەپپەن ۇتىلىپ ەدى. جانە دە ەكى ماتچتاعى گولداردى دا قاقپامىزعا تەك ءبىر فۋتبولشى سوقتى. اتاپ ايتقاندا, بوسنيالىقتار ساپىنان بەلگيانىڭ جو­عارى چەمپيوناتىندا ونەر كورسەتەتىن سمايل پرەۆلياك ءدۋبلدىڭ اۆتورى اتانسا, سكانديناۆيالىقتاردان اعىلشىن پرەمەر-ليگاسىنداعى (اپل) «نورۆيچ» كلۋبىندا وينايتىن تەەمۋ پۋككي يگور شاتسكي قورعاعان قاقپانى ەكى مارتە ءدال كوزدەدى.

ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى تالعات بايسۋفينوۆ پەن ونىڭ شاكىرتتەرى فين­ليانديامەن ويىن وسى ىرىكتەۋ كەزەڭىندە ءوز الاڭىمىزدا وتكىزەتىن جانە 2021 جىل­عى «استانا ارەناداعى» سوڭعى ماتچ ەكەنىن جاقسى ءبىلدى. سوندىقتان فۋت­بول­شىلار وسى كەزدەسۋدە بارىن سالىپ, قالايدا جەڭىسكە جەتۋدىڭ امالىن قا­راستىرىپ, ستاديونعا جينالعان جانە ماتچتى تەلەديدار ارقىلى تاماشالاعان مىڭداعان (ميلليونداعان) جانكۇيەرگە قۋانىش سىيلاۋعا ۇمتىلۋى ءتيىس ەدى. ويتكەنى ىرىكتەۋ باسەكەلەرى باستالعان بەتتە فۋتبولشىلارىمىزدىڭ ۋكراينامەن ەكى مارتە تەڭ ويناۋى, سىرت الاڭدا سوڭعى مينۋتتاردا بوسنيادان ءبىر ۇپاي ولجالاپ كەتۋى, فينليانديالىقتاردان سولاردىڭ الاڭىندا ءبىر-اق دوپ ايىرماسىمەن جەڭىلۋى قازاقستاندىق جانكۇيەرلەردى جەڭىسكە ۇمىتتەندىرگەنى راس-تىن. جالپى وسىنداي ناتيجەلەردەن كەيىن ءبىر جەڭىستىڭ بولارى ءسوزسىز سەكىلدى كورىنگەن. وكىنىشكە قاراي, قازاقستان فۋتبولشىلارى جەڭىس بىلاي تۇرسىن, ءوز الاڭىمىزداعى ەكى ويىندا دا تەڭ ناتيجە كورسەتە الماي, ابىرويسىزدىققا ۇشىرادى. ستاتيستيكاعا كوز جۇگىرتسەك, بۇل – قازاقستان قۇرا­ماسىنىڭ قاتارىنان توعىزىنشى جەڭىلىسى ەكەن. جەرلەستەرىمىز سوڭعى رەت 2020 جىل­دىڭ 9 قىركۇيەگىندە جەڭىس تۋىن جەل­بىرەتكەن-ءدى. ۇلتتار ليگاسى اياسىندا سىرت الاڭدا وتكەن ويىندا وتانداستارىمىز ليتۆا قۇراماسىنان 2:0 ەسەبىمەن باسىم تۇسكەن بولاتىن. ال «استانا ارەنادا» جەڭىسكە جەتپەگەنىمىزگە ەكى جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. 2019 جىلدىڭ ماۋسىمىندا قا­زاقستان ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ ىرىك­تەۋ كەزەڭىندە سان-مارينو قۇراماسىن قابىلداپ, 4:0 ەسەبىمەن ۇتقانى ەسىمىزدە. مىنە, وسى ۋاقىتتان بەرى وتاندىق جان­كۇيەر­لەر فۋتبولشىلارىمىزدىڭ جەڭى­سىنە سۋساپ كەلەدى.

وسى ىرىكتەۋدەگى ساتسىزدىگىمىزگە ۇلت­تىق قۇراماداعى فۋتبولشىلاردىڭ تۇراق­سىزدىعى دا سەبەپ بولعان سياقتى. تالعات بايسۋفينوۆ ىرىكتەۋ كەزەڭىندەگى جەتى تۋر بويى ءبىر پوزيتسياعا ءارتۇرلى ويىنشىلاردى قويىپ كوردى. بىردە-ءبىر فۋتبولشى قاتارىنان جەتى ويىنعا قاتىسقان ەمەس. ءسويتىپ فۋتبولشىلار ءبىر قۇرامعا ۇيرەنبەگەندىكتەن, ءبىر-بىرىنە پاس بەرۋ كەزىندە ءجيى قاتەلەسىپ, ويىننىڭ دەڭگەيىن ءتۇسىرىپ الدى. سونىمەن قاتار باس باپكەر وسى ىرىكتەۋدە ءۇش قاقپاشىمەن وينادى. بىرەۋى ءسال قاتەلىك جىبەرسە, كەلەسى ويىنعا باسقا قاقپاشىنى شىعارا سالادى. ەندى كەلەسى ايدا فرانتسيامەن وتەتىن ويىندا ۇلتتىق قۇرامانىڭ جاس قاقپاشىسى مۇحامەدجان سەيسەنگە سەنىم ارتسا دا تاڭعال­مايمىز.

سونداي-اق كەشەگى ماتچ قازاقستاندىق فۋتبولشىلار ەۋروپالىق كلۋبتاردا وينامايىنشا جانە بالالار فۋتبولىنا ءتيىستى دەڭگەيدە كوڭىل بولىنبەيىنشە الداعى 50 جىلدا دا كوسەگەمىزدىڭ كوگەرمەيتىنىن, وسى تۇرعان دەڭگەيىمىزدە قالا بەرەتىنىمىزدى تاعى ءبىر مارتە دالەلدەپ بەردى. ماسەلەن, ءبىر ويىننىڭ تاعدىرىن فينليانديا قۇراماسىنىڭ اپل-دا وينايتىن شابۋىلشىسى شەشىپ كەتتى. «نورۆيچ» فۋتبولشىسى تەەمۋ پۋككي قورعاۋشىلارىمىزدىڭ قاتە­لىگىنىڭ جانە ءوز شەبەرلىگىنىڭ ارقا­سىندا ءبىرىنشى تايمنىڭ سوڭىندا ەسەپ اشسا, ەكىنشى تايم باسىندا دا كەرەك جەردەن تابىلىپ, شاتسكيدەن قايتقان دوپتى وپ-وڭاي قاقپاعا توعىتا سالدى. ءبىزدىڭ ۇلتتىق قۇراماعا دا ءدال وسىنداي ويىنشىلار كەرەك-اق!

قازاقستان قۇراماسى اقىرى جەڭىسكە جەتپەيدى ەكەن, نەگە وسىنداي ويىنداردا قارسىلاستارىنا قاراپ, دوپتى قالاي تەبۋ كەرەكتىگىن, دوپتى باس سالىپ العا قاراي تەبە بەرمەي, پاستى اقىلمەن, ويلانىپ بارىپ بەرۋدى ۇيرەنبەيدى ەكەن؟! ۋەفا-دا جۇرگەنىمىزگە كەلەر جىلى 20 جىل تولادى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا تومەنگى دەڭگەيدەن ورتا دەڭگەيگە دەيىن كوتەرىلەتىن ۋاقىت بولدى عوي. بىراق ۇلتتىق قۇرامانىڭ 2002 جىلعى دەڭگەيى قانداي بولسا, قازىر دە سول شامادا.

توپتاعى جاعدايعا كوز سالار بول­ساق, بۇل جەڭىلىستەن كەيىن تالعات مارۋا­ ۇلى­نىڭ شاكىرتتەرى ءۇش ۇپايمەن وزدەرىنە تيەسىلى سوڭعى ورىندى «ساقتاپ» قالدى. ال سىرت الاڭدا ءۇش ۇپايعا قول جەتكىزگەن فينليانديا 8 ۇپايمەن ءۇشىنشى ساتىعا كوتەرىلدى. سونىمەن قاتار توپتاعى ەكىنشى ويىندا ۋكراينا قۇراماسى كيەۆتە بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا فۋتبولشىلارىن قابىلداپ, 1:1 ەسەبىمەن تەڭ ءتۇستى. ءسويتىپ ۋكراينا 9 ۇپايمەن ەكىنشى ورىنعا جايعاستى. بوسنيالىقتار 7 ۇپايمەن ءتور­تىنشى ورىندا تۇر. التى ويىننان كەيىن 12 ۇپاي يەلەنگەن فرانتسيا – كوش باسىندا. ازىرشە قازاقستاننان باسقا قۇرامالار الەم چەمپيوناتىنا بارۋدان كۇدەر ۇزگەن جوق.

فينلياندياعا قارسى وتكەن كەزدەسۋدەن كەيىن ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قاتىس­قان ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى تال­عات بايسۋفينوۆ ءوز الاڭىمىزدا وتكەن ەكى ويىننىڭ بىرىندە جەڭىسكە جەتۋدى ارمانداعانىن ايتتى. «تىم بولماسا, ءبىر ويىندا جەڭىسكە جەتسەك قوي دەگەن ارمانىمىز, ماقساتىمىز بولعان ەدى. بىراق بۇل ەكى كەزدەسۋدە دە جەڭىلدىك. باسقا نە ايتۋعا بولادى... ءبىز ەكى رەتىندە دە ءوز ويىنى­مىز­دى كورسەتە المادىق», دەدى تالعات بايسۋفينوۆ.

باس باپكەر بوسنيامەن وتكەن ويىننان كەيىن فۋتبولشىلار ول ماتچقا پسيحو­لوگيالىق تۇرعىدان دايىن بول­ماي شىقتى دەپ مالىمدەگەن ەدى. دە­گەن­مەن كەشەگى ويىندا قازاقستان قۇراماسىنىڭ قورعاۋشىسى ەركىن تاپالوۆ پسيحولوگيالىق تۇرعىدان ەشقانداي ماسە­لە بولماعانىن اتاپ ءوتتى. ء«بىزدىڭ فۋتبولشىلاردا پسيحولوگيالىق پروبلەما بار دەپ ايتپاس ەدىم. بۇل ويىندا بىزگە قورعانىستا سالقىنقاندىلىق جەتىسپەدى. پسيحولوگيالىق قىسىم بىزگە ەشقانداي اسەر ەتكەن جوق. «استانا ارەناداعى» سوڭعى ويىندا جەڭىسكە جەتۋدى كوزدەپ ەدىك, بىراق جەڭىسكە جەتۋ قولىمىزدان كەلمەدى. سول ءۇشىن جانكۇيەرلەردەن كەشىرىم سۇ­رايمىن. ءبىزدى قولداپ, سوڭعى مينۋتقا دەيىن العا جەتەلەگەندەرى ءۇشىن كوپ راحمەت», دەدى ەركىن تاپالوۆ.

ەندى قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى الەم چەمپيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىندەگى سوڭعى ويىنىن 13 قاراشادا سىرت الاڭدا فرانتسيا فۋتبولشىلارىمەن وتكىزىپ, جىلدى قورىتىندىلايدى.

جىگەرسىز جاستاردىڭ جەڭىلىسى

2023 جىلى 21 جاسقا دەيىنگى قۇرامالار اراسىندا وتەتىن ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىنە قاتىسىپ جاتقان قازاقستان جاستار (U-21) قۇراماسى قاراعاندىدا تۇركيا فۋتبولشىلارىمەن كەزدەسىپ, 0:1 ەسەبىمەن جەڭىلىپ قالدى. ويىننىڭ 27-مينۋتىندا ەنيس دەستاننىڭ سوققان گولى تۇركياعا ءۇش ۇپاي سىيلادى. قايرات نۇرداۋلەتوۆ شاكىرتتەرى مۇنىڭ الدىندا ءوز جەرىمىزدە بەلگيادان 3:1, سىرت الاڭدا 2:0 جانە دانيادان 1:0 ەسەبىمەن جەڭىلىپ قالعان ەدى. ءتورت ويىننان كەيىن بىردە-ءبىر ۇپاي ولجالاي الماعان فۋتبولشىلارىمىز ادەتتەگىدەي توپتا ەڭ سوڭعى ورىندا تۇر. تۇركيا جاستارى 4 ۇپايمەن ءۇشىنشى ورى­نعا كوتەرىلدى.

سونىمەن قاتار 19 جاسقا دەيىنگى جاس­وسپىرىمدەر اراسىنداعى ەۋروپا چەم­پيو­ناتىنىڭ ىرىكتەۋ ويىندارىنا قاتىسىپ جاتقان قۇرامامىز دا وزدەرىنىڭ كەزەكتى ويىنىن وتكىزىپ, سولتۇستىك يرلانديا فۋتبولشىلارىنان 2:1 ەسەبىمەن ۇتىلدى. قاتا­رىنان ءۇش ويىندا جەڭىلگەن جاسوس­پىرىمدەرىمىز دە توپتا سوڭعى ورىندا قالىپ وتىر.

مىنە, بۇل – ءبىر كۇندە وتكىزگەن قازاق فۋتبولشىلارىنىڭ ءۇش بۋىنىنىڭ «نا­تيجەسى». سوڭعى ەكى قۇرامانىڭ وكىل­دە­رى انە-مىنە دەگەنشە ەلىمىزدىڭ باس قۇرا­ما­سىندا دوپ تەبەدى. جاسوسپىرىمدەر, جاس­تار قۇراماسى ساپىندا جۇرگەن شاعىندا ابدەن جەڭىلىپ-جەڭىلىپ, ەرەسەكتەر دۋىنا قوسى­لامىن دەگەنشە جەڭىستىڭ نە ەكەنىن ۇمىتىپ قالاتىن فۋتبولشىلاردان ءتاۋىر ناتيجە كۇتۋدىڭ ءوزى قيسىنسىز سياقتى.

...وليمپيا ويىندارىندا جارقىراپ ونەر كورسەتىپ, قوس-قوستان التىن مەدال الا الماۋىمىزعا كەدەرگى كەلتىرگەن پان­دەميانىڭ فۋتبولداعى ساتسىزدىگىمىزگە ەش قاتىسى جوق شىعار دەپ ويلايمىز.