مۇنايلى ماڭعىستاۋدىڭ كەشەندى جوسپارى

60 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلادى

بۇل ماسەلە بويىنشا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اسەت ەرعاليەۆ, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى بەيبىت اتامقۇلوۆ, ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سەرىك شاپكەنوۆ, «سامۇرىق-قازىنا» اق باسقارما توراعاسى الماسادام ساتقاليەۆ, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆ بايانداما جاسادى.

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ءا.ەر­عا­ليەۆ اتاپ وتكەندەي, كەشەندى جوسپار ءتۇرلى سالا بويىنشا جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى كوزدەيتىن 15 باعىتتان جانە 214 ءىس-شارادان تۇرادى. 2021-2025 جىل­دارعا ارنالعان ينۆەستيتسيالارعا جالپى قاجەتتىلىك 2,1 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى, ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت – 338,8 ملرد تەڭگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەت – 118,3 ملرد تەڭگە, سونداي-اق جەكە ينۆەستيتسيا – 1,6 ترلن تەڭگە. ونەركاسىپتە جاڭاوزەن قالاسىندا گاز وڭدەۋ زاۋىتىن, «اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا اۋماعىندا كاۋستيكالىق سودا, قۇرامىندا حلور بار ءونىم ءوندىرۋ زاۋىتىن سالۋ, سونداي-اق سۇيىق دارىلىك فورمالاردى, حيميالىق رەاگەنتتەردى, ترانسفورماتورلاردى جانە ت.ب. ءوندىرۋ بويىنشا 21 جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلەدى. ء«وڭىردىڭ تۋريستىك الەۋەتىن دا­مى­تۋ بويىنشا «جىلى جاعاجاي» اۋدا­نىندا تۋريستىك كەشەن مەن ساۋدا قاتار­لارىن, ۆيزيت ورتالىعى بار ەتنواۋىل, 9 قوناقۇي, دەمالىس ايماقتارى, ساۋىق­تىرۋ كەشەندەرىن سالۋ سياقتى شارالار قابىلداناتىن بولادى», دەدى ءا.ەرعاليەۆ.

كولىك جانە لوگيستيكا باعىتى بويىن­شا اقتاۋ قالاسىنىڭ حالىقارالىق اۋەجايىندا جاڭا تەرمينال سالۋ جانە جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن جاڭعىرتۋ, قۇرىق پور­تىنداعى «سارجا» كوپفۋنكتسيونالدى تەڭىز تەرمينالىن جاڭعىرتۋ جوسپار­لانعان. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ اي­تۋىنشا, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ماق­ساتىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025», «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» جانە «ەڭبەك» باعدارلامالارىنىڭ قۇرالدارى بەلسەندى قولدانىلادى. اقتاۋ قالاسى مەن مۇنايلى اۋدانىندا 2 كوتەرمە-تاراتۋ ورتالىعى سالىنادى. اوك سالاسىندا 25 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلادى, سونداي-اق اوك سۋبەكتىلەرىنە كرەديت بەرۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى مالىن, تەحنيكاسى مەن تەحنولوگيالىق جابدىعىن ساتىپ الۋعا ليزينگ كەزىندە سىياقى مولشەرلەمەلەرى سۋبسيديالانادى.

ءۇش اۋىسىمدى جانە اپاتتى مەكتەپ­تەردى جويۋ ماقساتىندا 24 مەكتەپ جانە 11 قوسىمشا قۇرىلىس سالىناتىن بولادى. سونداي-اق 5 كوللەدج زاماناۋي جاب­دىقتارمەن جابدىقتالادى. مادەنيەت جانە سپورت سالاسىندا تاريحي-ولكەتانۋ مۇرا­جايى مەن دراما تەاترىنىڭ, ستاديون­نىڭ, مۇز سارايىنىڭ, 3 سپورت كەشەنىنىڭ جانە باسقا دا بىرقاتار وبەكتىنىڭ قۇ­رىلىسى جوسپارلانۋدا.

حالىقتىڭ ناقتى تابىسى 40,3%-عا دە­يىن وسەدى

يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى ب.اتامقۇلوۆ ماڭعىستاۋ وبلىسىن دامىتۋدىڭ كەشەندى جوس­پارى جوباسى شەڭبەرىندە مينيسترلىك جالپى سوماسى 257,5 ملرد تەڭگە بولاتىن 16 ءىس-شاراعا جاۋاپتى ورىنداۋشى ەكەنىن اتاپ ايتتى. ءوڭىردى ونەركاسىپتىك دامىتۋ ماقساتىندا كەشەندى جوسپاردا «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونوميكالىق اي­ماعىنىڭ اۋماعىندا №2 جانە №4 قوسالقى ايماق قۇرىلىسىن باستاۋ ۇسى­نى­لادى. بۇل ماقساتقا 2023-2025 جىلدار ارالىعىندا 9,6 ملرد تەڭگە مول­شەرىندە قاراجات ءبولۋ كوزدەلىپ وتىر.

ەنەرگەتيكا ءمينيسترى م.مىرزاعاليەۆ ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىنا سايكەس مينيسترلىك بىرقاتار ءىس-شارانى ىسكە اسىراتىنىن جەتكىزدى. بىرىنشىدەن, مينيسترلىك «Total» كومپانياسىمەن دوڭعا كەن ورنى بويىنشا ءونىمدى ءبولۋ تۋرالى شارتتىڭ مەرزىمىن 2024 جىلدان 2039 جىلعا دەيىن ۇزارتتى. ەسەسىنە «Total» كومپانياسى 2021-2025 جىلدارى شامامەن 70 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيادى. ناتيجەسىندە, كومپانيا مۇناي ءوندىرۋ دەڭگەيىن 25%-عا ارتتىرۋدى قامتا­ما­سىز ەتەدى. وسىلايشا, قازىرگى جىلىنا 680 مىڭ توننادان 860 مىڭ تونناعا دەيىن ارتىپ, قۇرىلىس جۇمىستارى كەزىندە 400-گە جۋىق جۇمىس ورنى قۇرىلادى.

ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆتىڭ مالىمەتىنشە, ەلىمىزدەگى وندىرىلەتىن ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ 10%-ى, مۇنايدىڭ 23%-ى جانە گازدىڭ 5,2%-ى ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى. بۇل نەگىزىن مۇناي-گاز سەكتورى قۇرايتىن ونەركاسىپتىك ءوڭىر رەتىندە سيپاتتالادى. سونىمەن قاتار ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سالالارىن دامىتۋدا وڭدەۋ ونەركاسىبى, اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم, كولىك جانە لوگيستيكاعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ اسپەكتىلەرىنىڭ ءبىرى – حالىق سانىنىڭ تۇراقتى ءوسۋ ءۇردىسى. «2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ايماقتاعى تۋ كورسەتكىشىنىڭ مىڭ ادامعا شاققاندا كوەففيتسيەنتى 31-ءدى جانە «حالىقتىڭ تابيعي ءوسىمى» كوەففيتسيەنتى 25-ءتى قۇراپ, ەلىمىز بويىنشا ءبىرىنشى كورسەتكىش بولىپ وتىر», دەدى ن.نوعاەۆ.

قازىرگى تاڭدا وبلىس حالقىنىڭ سانى 733 مىڭ ادامدى قۇراسا, ال 2025 جىلعا قاراي 825 مىڭ ادامعا جەتۋى كۇتىلەدى. اكىم اتاپ وتكەندەي, ەكونوميكانىڭ جەكەلەگەن سالالارىنداعى وبلىستىڭ جيناقتالعان پروبلەمالارى جانە دەموگرافيالىق جاعداي ءوڭىردىڭ كەلەسى ماسەلەلەرىن شەشۋدە كەشەندى ءتاسىلدى تالاپ ەتتى: تۇششىتۋ قۋاتتىلىقتارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنەن اۋىز سۋ تاپشىلىعىنىڭ ارتۋى; الەۋمەتتىك سالاداعى ماسەلەلەر جانە ادامي كاپيتالدى قالىپتاستىرۋ مەن جۇمىسپەن قامتۋ; كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمنىڭ توزۋى; قوقىستى وڭدەۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ جە­تىسپەۋشىلىگى مەن «قوشقار اتا» قال­دىق قويماسىمەن بايلانىستى احۋال. بۇل ماسەلەلەرگە مەملەكەت باسشىسى قا­سىم-جومارت وڭىرگە جۇمىس ساپارى كە­زىندەگى كەڭەستە ەرەكشە توقتالدى. اكىم­نىڭ مالىمەتىنشە, نەگىزگى ماسەلەلەردى شە­شۋگە باعىتتالعان 214 ءىس-شارادان تۇرا­تىن كەشەندى جوسپار جوباسى جاساق­تالدى, ونىڭ ىشىندە ەكونوميكانى دامىتۋ اياسىندا – 87, تۇرعىن ءۇي جانە ينفرا­قۇ­رى­لىم بويىنشا – 48, الەۋمەتتىك سالا جانە ەكولوگيادا 66 جانە ازاماتتىق قورعا­نىستى قامتاماسىز ەتۋدە 13 ءىس-شارا قا­راس­تىرىلعان. جوسپارلانعان ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە 60 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلادى دەپ كۇتىلەدى.

جالپى, كەشەندى جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى كەلەسىدەي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋ كۇتىلەدى:

2025 جىلعا قاراي وبلىستىڭ جالپى ىشكى ءونىمىنىڭ كولەمىن 3,1 ترلن-نان 4,1 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋ; تۋريزم سالاسىندا 2025 جىلى وڭىرگە كەلە­تىن تۋريستەر سانىن 740 مىڭعا دەيىن ارتتىرۋ; 2025 جىلعا دە­يىن اۋىل حال­قىن ورتالىقتاندىرىلعان سۋ­مەن قام­تۋدى 100%-عا جەتكىزۋ; جاقسى جا­نە قانا­عات­تانارلىق جاعدايداعى جول­دار ۇلەسىن 100%-عا دەيىن ۇلعايتۋ; حالىق­تىڭ ناقتى اقشالاي تابىسىن 144,2 مىڭ تەڭ­گە­دەن 202,3 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋ.

ماسەلەنى ۇكىمەت باسشىسى ا.مامين قورىتىندىلادى. ول ماڭعىستاۋ وبلى­سى­نىڭ دامۋ الەۋەتى جوعارى ءوڭىر ەكەنىن اتاپ ءوتتى. 2,1 ترلن تەڭگە سوماسىنا كەشەندى جوس­پاردىڭ 214 ءىس-شاراسىن ىسكە اسىرۋ وب­لىستىڭ دامۋىنا جاڭا سەرپىن بەرەتىنىن ايت­­تى. نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيا 2 ەسە ۇل­عايادى جانە 2025 جىلى 1,2 ترلن تەڭ­گەنى قۇ­رايدى. ءوڭىر ەكونوميكاسى 32%-عا وسەدى.

پرەمەر-مينيستر ءوڭىردىڭ تاياۋ جىل­دار­داعى نەگىزگى مىندەتى مۇناي-گاز سەكتورىن, وڭدەۋ ونەركاسىبىن, ءتۋريزمدى, كولىك پەن لوگيستيكانى جانە ت.ب. دامىتۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ماڭعىستاۋ وبلىسىندا الەۋمەتتىك, ينجەنەرلىك-كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جوبالارى ىسكە اسىرىلادى. قابىلدانعان شارالار ەسەبىنەن ءوڭىر حالقىنىڭ 100%-ى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. «كەشەندى جوسپاردى ىسكە اسىرۋ 2025 جىلعا قاراي 60 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدى, ونەركاسىپ كولەمىنىڭ 27%-عا ءوسۋىن, حالىقتىڭ ناقتى تابىسىنىڭ 40%-عا ءوسۋىن جانە جالپى ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى مەن ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋدى قامتاماسىز ەتەدى», دەدى ا.مامين.

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مي­نيسترلىگىنە وبلىس اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ, ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ جانە كاسىپورىن­داردا ەڭبەكاقى مەن ەڭبەك جاع­دايىندا سايكەس­سىزدىككە جول بەرمەۋ ماسە­لەلەرىنە ەرەك­شە باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ جۇك­تەلدى. ۇكىمەت باسشىسى ماڭعىستاۋ وبلى­سى­نىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى الەۋ­مەتتىك-ەكو­نوميكالىق دامۋىنىڭ بەكى­تىل­گەن كەشەندى جوسپارىنىڭ ۋاقتىلى جانە ساپالى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.

سۋارمالى جەر كولەمى 3 ملن گەكتارعا جەتكىزىلەدى

ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدەگى كانالدار مەن سۋ قويمالارىن سالۋ جانە رەكونس­ترۋكتسيالاۋ بارىسى قارالدى. ەكولو­گيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرس­تار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قارا­شوكەەۆ, تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى ومىر­زاق شوكەەۆ, الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆ, قىزىلوردا وبلىسى­نىڭ اكىمى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا بايان­داما جاسادى.

ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆ قازاقستاننىڭ سۋ رەسۋرستارىنىڭ كولەمى 90-100 تەكشە شاقىرىمدى قۇرايتىنىن, ونىڭ ىشىندە 50,8 تەكشە شاقىرىم – جەرگىلىكتى اعىن, ال قالعانى 39,2 تەكشە شاقىرىم قىتاي, ورتالىق ازيا ەلدەرىنەن جانە رەسەيدەن ترانسشەكارالىق وزەندەر ارقىلى كەلىپ تۇسەتىنىن ايتتى. جەراستى سۋلارىنىڭ قورى جىلىنا 15,5 تەكشە شاقىرىمدى قۇرايدى, بۇل 3,5 مىڭنان استام كەن ورنىندا بارلانعان. ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە, 2020 جىلى رەسپۋبليكا بويىنشا سۋ تارتۋ 24,9 تەكشە شاقىرىمدى قۇرادى, ونىڭ ىشىندە 15 تەكشە شاقىرىم سۋ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ مۇقتاجدىقتارىنا جۇمسالعان. سۋدى ءتيىمسىز قولدانۋ 3 تەكشە شاقىرىمدى قۇرادى. «سۋارمالى ەگىنشىلىك نەگىزگى سۋ تۇتىنۋشى سانالادى. بۇگىنگى تاڭدا سۋارمالى جەرلەردىڭ الاڭى 1,6 ملن گەكتاردى قۇرايدى. بەس جىل ىشىندە 600 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جالعاستىرىلادى. وسىلايشا, سۋارمالى جەرلەردىڭ الاڭى 2,2 ملن گەكتارعا دەيىن جەتكىزىلەدى. بۇدان ءارى 2025-2030 جىلدار ارالىعىندا 800 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەر اينالىمعا ەنگىزىلەدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

سونداي-اق س.برەكەشەۆ سۋارمالى ەگىنشىلىكتىڭ قازىرگى جاي-كۇيى تۋرالى باياندادى. سۋ تارتۋدىڭ بارلىعىن ەسەپكە العاندا, 12,1 تەكشە كم تۇراقتى سۋارۋعا كەلەدى. ونىڭ ىشىندە 11,8 تەكشە كم ءتورت وڭتۇستىك وبلىسقا, ياعني 1,25 ملن گەكتار سۋارمالى الاڭى بار الماتى, جامبىل, تۇر­كىستان جانە قىزىلوردا وبلىستارىنا تيەسىلى. دەمەك بۇل سۋارۋعا ارنالعان سۋ تار­تۋدىڭ 97%-ى جانە ەل بويىنشا بار­لىق سۋارمالى الاڭنىڭ 78%-ى.

الدىن الا ەسەپتەۋلەرگە سايكەس 9 جا­ڭا سۋ قويماسىن سالۋدىڭ جالپى قۇنى 59,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە 11,3 ملرد تەڭگە 2022-2024 جىلدارعا ارنالعان رەس­­پۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قولداۋ تاپتى. جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىر­لەۋدى اياقتاۋ ءۇشىن قوسىمشا 700 ملن تەڭ­گە, سونىمەن قاتار قۇرىلىس-مون­تاج­داۋ جۇمىستارىنا 2025 جىلعا دەيىن 47,4 ملرد تەڭگە قاجەت. وسى جوبالار­دى ىسكە اسى­­رۋ ناتيجەسىندە كورشى ەلدەرگە سۋ تاۋەل­­دىلىگىن تومەندەتۋگە اكەلەدى: قىر­عىز­­ستان­نان 30%-عا دەيىن, وزبەكستاننان 25%-عا دەيىن جانە رەسەيدەن 15%-عا دەيىن.

اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ە.قارا­شوكەەۆ بايانداماسىندا ۇنەمى ءوسىپ كەلە جاتقان سۋ رەسۋرستارىنىڭ تاپشى­لىعى جاعدايىندا سۋدى ەسەپكە الىپ, ۇتىمدى بولەتىن تسيفرلى تەحنولوگيا­لاردى ەنگىزە وتىرىپ, كانالدار مەن سۋ قويمالارىن سالۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ ماسەلەلەرىنىڭ وزەكتى جانە دەر كەزىندە كوتەرىلگەن ماسەلە ەكەنىن ايتتى. «كانالدار مەن سۋ قويمالارىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ جوبالارىن ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە 2021 جىلى سۋ شارۋاشىلىعى ينفراقۇرىلىمى جۇر­گىزىلگەن الاڭ 1,6 ملن گەكتاردى قۇراي­دى, ونىڭ ىشىندە 1 527 مىڭ گەكتار جەر وڭدەلىپ, ءونىم وسىرىلۋدە, بۇل 2020 جىلعا قاراعاندا 16,8 مىڭ گەكتارعا كوپ. اتالعان الاڭنىڭ 1 182 مىڭ گەكتارى نەمەسە 77,4%-ى جەر ءۇستى سۋارۋ تاسىلىنە تيەسىلى, 96,3 مىڭ گەكتار نەمەسە 6,3%-ى – نەگىزىنەن جاپپاي سۋ باسۋ ادىسىمەن سۋارىلاتىن كۇرىش ال­قاپتارى, تەك 248,4 مىڭ گەكتارىندا نەمەسە 16,2%-دا عانا زاماناۋي تامشىلاتىپ نەمەسە جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ ءادىسى پايدالانىلادى», دەدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى.

ماسەلەنى تۇيىندەگەن ۇكىمەت باسشىسى ا.مامين مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ سۋارمالى جەر­لەردىڭ اۋدانىن 2025 جىلعا قاراي 2,2 ملن گەكتارعا دەيىن, ال 2030 جىلعا قاراي 3 ملن گەكتارعا دەيىن كەڭەيتۋ بو­يىنشا ناقتى مىندەت قويعانىن ايتتى. بۇگىندە حالىق پەن ەكونوميكا سالالارى ءۇشىن سۋ الۋدىڭ جالپى كولەمى شامامەن 25 تەكشە كم قۇرايدى. جىل وتكەن سايىن قاجەتتىلىكتەر ارتا بەرمەك جانە بۇل سۋدى ءتيىمدى پايدالانۋدى, ەڭ جاڭا تەحنولوگيا­لاردى ەنگىزۋدى, سالانى تسيفرلاندىرۋدى تالاپ ەتەدى. تەك اۆتوماتتاندىرىلعان ءبولۋ مەن تاسىمالداۋ ەسەبىنەن سۋدىڭ ارتىق جۇمسالۋى جىل سايىن 1,2 تەكشە كم-گە قىسقارادى.

وسى رەتتە, الداعى بەس جىلدىق كەزەڭدە ۇزىندىعى 2,3 مىڭ شاقىرىم بولاتىن 120 كانالدى رەكونسترۋكتسيالاۋ مەن جالپى كولەمى 1,7 ملرد تەكشە مەتر بولاتىن 9 ءىرى سۋ قويماسىن سالۋ جونىندە شارالار قابىلدانادى. سونىمەن قاتار وڭىرلىك دەڭگەيدە جايىلىمدىق جەرلەردەگى گيدرو­تەح­نيكالىق قۇرىلىستاردى, قۇدىقتار­دى جاڭعىرتۋ, جوندەۋ جانە وعان قىزمەت كور­سەتۋ جۇرگىزىلەدى. «جالپى, سۋ قويمالارىن سالۋ جانە جۇمىس ىستەپ تۇرعاندارىن جاڭعىرتۋ, سونداي-اق سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋ جىل سايىن 6,4 تەكشە شاقىرىم كولەمىندە قوسىمشا سۋ رەسۋرستارىن جيناۋدى قامتاماسىز ەتەدى. بۇل شارالار «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسىندا دا بار», دەدى ا.مامين.

ۇكىمەت باسشىسى ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنە ءبىر اي مەرزىمدە 9 سۋ قويماسى مەن 120 كانالدى سالۋ مەن رەكونسترۋكتسيالاۋدىڭ, سونداي-اق ونى تسيفرلاندىرۋدىڭ جول كارتاسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. اۋىل شارۋاشىلىعى, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىكتەرىنە وڭىر­لەردىڭ اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ, سۋارمالى جەر­لەردە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيا­لارىن ەنگىزۋ بويىنشا 2025 جىلعا دەيىنگى وڭىرلىك جول كارتالارىن ءبىر اي مەرزىمدە ازىرلەۋ, سونداي-اق جايىلىم­دارداعى گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىس­تاردى, قۇدىقتاردى جانە سكۆاجينالاردى جاڭعىرتۋ بويىنشا شارالاردى قابىلداۋ تاپسىرىلدى. اۋىل شارۋاشىلىعى مي­نيستر­لىگىنە الماتى, تۇركىستان جانە قى­زىل­وردا وبلىستارىنىڭ اكىم­دىك­تەرىمەن بىرلەسىپ, سۋدى كوپ قاجەت ەتەتىن داقىلدار – كۇرىش پەن ماقتانىڭ ەگىستىك جەرلەرىن كەزەڭ-كەزەڭمەن ازايتۋ ماسە­لەسىن پىسىقتاۋ تاپسىرىلدى.