بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس اسسامبلەياسىنىڭ 76-شى سەسسياسى اياسىندا نيۋ-يوركتە قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان, وزبەكستان جانە اقش ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى «س5+1» مينيسترلىك كەزدەسۋىن وتكىزدى.
قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇحتار تىلەۋبەردى, اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ەنتوني بلينكەن, قىرعىزستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى رۋسلان كازاكباەۆ, تاجىكستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سيرودجيددين مۋحريددين, تۇرىكمەنستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى راشيد مەرەدوۆ جانە وزبەكستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابدۋلازيز كاميلوۆتىڭ قاتىسۋىمەن «س5+1» مينيسترلىك كەزدەسۋى ءوتتى.
سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆولاردىڭ باسشىلارى «س5+1» وڭىرلىك ديپلوماتيالىق پلاتفورماسىنىڭ اۋعانستانداعى داعدارىستى جاعدايدى شەشۋدە, ايماقتاعى ەلدەردىڭ COVID-19-عا قارسى كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋدە, ەكونوميكالىق ءوزارا ىنتىماقتاستىق سالاسىنداعى مۇمكىندىكتەردى ىسكە اسىرۋدا جانە كليماتتىق داعدارىسقا قارسى كۇرەستە ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى. كەزدەسۋدە اۋعانستاننان كەتكىسى كەلەتىن شەتەلدىك ازاماتتار مەن اۋعاندىقتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مەن ەلدىڭ ينكليۋزيۆتى ۇكىمەتىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى.
قازاقستان ءسىم باسشىسى «س5+1» وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى تالقىلاۋدا, ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ اراسىندا جانە اقش-پەن ءوزارا ءتيىمدى بايلانىستى ارتتىرۋدا ءتيىمدى پلاتفورما رەتىندە تانىلعانىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار قازاقستاننىڭ «س5+1» ەلدەرىنىڭ تابيعاتتى قورعاۋ ۆەدومستۆولارى باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋىن شاقىرۋ جونىندەگى باستاماسىنىڭ دەر كەزىندە ۇيىمداستىرىلعانىن, ولاردىڭ پراكتيكالىق قورىتىندىلارى ەكونوميكالىق وسۋگە ىقپال ەتەتىنىن العا تارتىپ, وڭىرلىك ەنەرگەتيكالىق بايلانىستار مەن ەنەرگيا تيىمدىلىگىنىڭ بەرەر مۇمكىندىكتەرى جايىندا ءسوز قوزعادى.
«س5+1» كەزدەسۋى ورتالىق ازياداعى جاڭا سىن-قاتەرلەر مەن قاۋىپتەردى, ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋ جونىندەگى بىرلەسكەن شارالاردى, سونداي-اق ءوڭىر دەڭگەيىندەگى ارەكەتتى تالاپ ەتەتىن ساۋدا-ينۆەستيتسيالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋ جولدارىن تالقىلاۋعا مۇمكىندىك بەردى.
سونىمەن قاتار مۇحتار تىلەۋبەردى اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ وڭتۇستىك جانە ورتالىق ازيا ىستەرى جونىندەگى كومەكشىسى دونالد لۋ جانە اقش ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ رەسەي جانە ورتالىق ازيا بويىنشا كەڭسەسىنىڭ اعا ديرەكتورى ەريك گرينمەن كەزدەستى.
كەلىسسوزدەر بارىسىندا ەكىجاقتى, وڭىرلىك جانە حالىقارالىق وزەكتى ماسەلەلەر, سونىڭ ىشىندە اسا جوعارى دەڭگەيدەگى بايلانىستار, اۋعانستانداعى قازىرگى جاعداي مەن اۋعانارالىق ديالوگتى ىلگەرىلەتۋ سەكىلدى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
«قازاقستان مەن اقش اراسىندا ديپلوماتيالىق قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 30 جىل تولۋىنىڭ قارساڭىندا قازاقستان الداعى ۋاقىتتا دا ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى فورماتتاعى ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ بويىنشا امەريكالىق تاراپپەن بىرلەسە جۇمىس ىستەيتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى مۇحتار تىلەۋبەردى.
اق ءۇي وكىلدەرى USAID پەن KazAID اراسىنداعى, ونىڭ ىشىندە اۋعانستانعا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋ اياسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. قازاقستاننىڭ COVID-19-بەن كۇرەستەگى جانە كوروناۆيرۋسقا قارسى ءوز ۆاكتسيناسىن جاساۋداعى جەتىستىكتەرىنە جوعارى باعا بەرىلدى.
ودان بولەك, مۇحتار تىلەۋبەردى مولدوۆا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى نيكولاي پوپەسكۋمەن, شري-لانكا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى گاميني لاكشمان پەيريسپەن, ءباا يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى جانە كليمات جونىندەگى ارنايى وكىلى سۇلتان احمەد ءال-جابەرمەن, رۋمىنيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى بوگدان اۋرەسكۋمەن جانە باحرەين سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابدۋللاتيف ءال-زايانيمەن ەكىجاقتى كەلىسسوزدەر وتكىزدى.