گرانتپەن وقىعان تۇلەكتەر اۋىلدا جۇمىس ىستەۋگە ق ۇلىقسىز

ولاي دەپ وتىرعانىمىز, تسيفر­لىق تەحنولوگيالار اۋىل شارۋا­شىلىعى سالاسى ماماندارىنا جاڭا تالاپتار جۇكتەپ, تەحنيكالىق ءبىلىمى جوعارى, اگرونوميانى جەتىك مەڭگەرگەن ءىت ماماندار, ماركەتولوگ, يننوۆاتسيا ساراپشىسى, ساتۋ مەنەدجەرى سياقتى بىلىكتىلىگى جو­عا­رى مامانداردىڭ سالانى العا سۇيرەيتىنىنە سەنىم ارتادى. ياعني ەڭبەك نارىعىنىڭ باستى تالابى – وندىرىسكە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, ويى وزىق, زامان تالابىنا ساي كادرلاردى دايارلاۋ.

وسى ورايدا ساراپشىلار وزىق ويلى مامانداردى اۋىلعا تارتۋ ماسەلەسىندە تىڭ ستراتەگيا قا­جەت­تىگىن ايتادى. دەرەكتەر جوعا­رى وقۋ ورنىن مەملەكەتتىك گرانت­پەن بىتىرگەن تۇلەكتەردىڭ بو­لار-بولماس كورسەتكىشىنىڭ عانا اۋىل­دا جۇمىس ىستەۋگە ىقىلاستى ەكە­نىن كورسەتىپ وتىر. سەگىز سەكتور بويىنشا جەمقورلىققا قار­سى جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ ناتي­جەسىندە اگرارلىق باعىتتاعى ما­مان­داردىڭ ءوز كاسىبىمەن جۇمىس ىستە­مەي­تىنى, ياعني مەملەكەتتىك گرانت ەسە­بىنەن وقىعان تۇلەكتەردىڭ 9,6 پا­يىزى عانا جۇمىس ىستەيتىنى انىق­تالعان. بۇگىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار دەرەكتەرى بويىنشا, اگرونوم, مال دارىگەرى, ينجەنەر-مەحانيك, تەحنولوگ ماماندارىنا سۇرانىس جوعارى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى دەرەكتەرى بويىنشا, وتكەن جىلى بىتىرگەن 4 206 تۇلەكتىڭ 60 پايىزعا جۋىعى عانا جۇمىسقا ورنالاسقان. ال جىل سايىن 3 مىڭعا جۋىق ما­مانعا سۇرانىس بايقالادى. وسى­عان بايلانىستى ءتيىستى مي­نيستر­لىك جەرگىلىكتى ورگاندارعا ءبىتىرۋ­شى تۇلەكتەر ءۇشىن جاعداي جاساۋ قا­جەتتىگى جۇكتەلىپ, اۋىل كۆوتاسى­نا قاتىس­تى ماسەلە تۇراقتى كوتەرىلىپ كەلەدى. ال وتكەن جىلدىڭ ون ايىن­­داعى كورسەتكىشى بويىنشا اۋىل شا­­رۋاشىلىعى سالاسىنداعى ەلەك­ت­­روندى ەڭبەك بيرجاسىندا 50 مىڭ­­نان اسا بوس جۇمىس ورنى جا­ريا­­لا­نىپ, مەحانيزاتسيا سالا­سىن­داعى ماماندارعا سۇرانىس ارتقان.

اۋىل شارۋاشىلىعى مامان­دارى­نىڭ اۋىلداردا تۇراقتاپ قالۋىنا بايلانىستى ۇلتتىق اگ­رارلىق عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ور­­تا­لىعى تاراپىنان تۇشىمدى پى­كىر ايتىلعان بولاتىن. ياعني بو­­لاشاق اگرارشىلاردىڭ باسقا سالا­عا ءارى ەلدەن كەتپەۋى ءۇشىن كرە­ديت­تى وقۋ جۇيەسىنىڭ ماڭىزى زور. بۇل جاع­دايدا وقۋ ورنىن بىتىر­گەن تۇ­لەك كەم دەگەندە ءۇش جىل اۋىلعا قىزمەت ەتۋگە مۇددەلى. وسى تۇستا سوڭعى جىلداردا اۋىل شا­رۋاشىلىعى عىلىمىمەن اي­نا­لىساتىن مامانداردىڭ سانى كەمىپ, عىلىمي دارەجەسى بار عا­لىم­داردىڭ ورتاشا جاسى – 50-57-ءنى, باس عىلىمي قىزمەتكەرلەردىڭ ورتاشا جاسى – 60-65 جاس, جەتەكشى جانە اعا عىلىمي قىزمەتكەرلەردىڭ – 50-54 جاس, كىشى عىلىمي قىز­مەت­كەر 30 جاستىڭ شاماسىندا ەكەنى دە ەسكەرىلگەنى ابزال. وتان­دىق عىلىمنىڭ قارتايىپ بارا جاتقانى – عالىمدار تاراپىنان ۇنەمى ايتىلىپ جۇرگەن تۇيتكىلدى ماسەلە. دەگەنمەن ساراپشىلاردىڭ ءبىر پاراسى ماماندارعا الەۋمەتتىك جاعداي جاسالماي, قانداي دا ءبىر تالاپتاردى ەنگىزۋ قيسىنسىز ەكەنىن ايتادى. بۇل ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى دامىعان ەلدەر تاجىريبەسىندە وزىق ۇلگىلەردى دە باسشىلىققا الۋ ماڭىزدى. ياعني الداعى ۋاقىتتا اۋىل شارۋا­شى­لىعى سالاسىنا كاسىبي مامان­داردى تارتۋ ماسەلەسىنە ءجىتى كوڭىل بولە وتىرىپ, كەشەندى باع­دار­لاما جاساۋ قاجەت. ول ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى سەكتورىنىڭ جاڭا تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالۋى, ماماندار ەڭبەكاقىسىنىڭ جو­عارى بولۋى سياقتى ءبىر-بىرىنەن بولە جارىپ قاراۋعا بولمايتىن ماسە­لەلەر ەسكەرىلۋى قاجەت.

قازىرگى تاڭدا تسيفرلى تەحنو­لوگيانىڭ دەندەپ ەنۋى مەن جۇيە­لەردىڭ اۆتوماتتاندىرىلۋى ەڭ­بەك نارىعىنا كوپتەگەن وزگەرىس اكە­لۋدە. وسى ورايدا كەيبىر ما­­مان­دىقتار كەرەكسىز بولىپ, جاڭاسى پايدا بولۋدا. شاعىن ون­دىرىستەردىڭ ءوزى اۆتوماتتاندىرىلۋدا. دەرەكتەر بويىنشا بۇ­گىندە سالادا ون جاڭا ماماندىق اشىلسا, ون شاقتىسى جويىلۋدىڭ الدىندا تۇر. روبوتتەحنيك, جەر جانە سۋ رەسۋرستارىمەن اينالىساتىن IT-ينجەنەر, اگرونوم-ەكونوميست, تسيفرلى اگرونوم, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جاڭا تەحنولوگيالار جونىندەگى مامان, تاعى باسقا ماماندىقتار سالادا سۇرانىسقا يە كاسىپ دەيتىن بولساق, جەرگىلىكتى جەرلەردە ەڭ­بەك نارىعىنا, اسىرەسە اۋىل شارۋا­شىلىعى ماماندىقتارىنا موني­تورينگ كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاسا­لىپ وتىرعانى ماڭىزدى. ونىڭ ناتي­جەسى سالاداعى تۇيتكىل­دى جايت­تاردىڭ دەر كەزىندە انىق­تا­لۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. ال بو­لا­شاعىن اۋىلمەن بايلانىستى­ر­ىعىسى كەلەتىن كاسىبي ماماندارعا جاعداي جاساۋدىڭ تەتىكتەرىن قاراستىرۋ – ۋاقىت كۇتتىرمەيتىن ماسەلە.