حالقى قادىرلەيتىن قايراتكەر

بىردە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عىلىمي كەڭەسىنە لەكتسيا وقۋ ءۇشىن سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى قاسىم-جومارت توقاەۆ كەلدى. كەڭەستىك داۋىردە مۇنداي دەڭگەيدەگى شەنەۋنىكتەردىڭ وزدەرىن وزگەلەردەن جوعارى ۇستايتىنىن, كەز كەلگەنگە سالەم بەرە بەرمەيتىنىن جۇرت بىلەتىن. ال قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ كەۋدەمسوقتىعى جوق, كىشىپەيىل, ىزەتتى دە يناباتتى, بيىك ەرۋديتسيالى جان ەكەندىگى بىردەن بايقالدى. ونىڭ لەكتسيالارى مازمۇندىلىعى, قىزىقتىلىعىمەن ەسىمىزدە قالدى. اسا بىلگىرلىك, ۇلكەن مادەنيەت, زيالىعا ءتان ادەپ, يبامەن سويلەيتىن ول ستۋدەنتتەردى بىردەن باۋراپ الدى. ول كسرو-نىڭ سينگاپۋردەگى ەلشىلىگىندە, ماسكەۋدەگى كسرو سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ورتالىق اپپاراتىندا قىزمەت ەتۋمەن قاتار, بەيجىڭدەگى قىتاي ءتىلى ينستيتۋتىندا دا وقىعان, ودان كەيىن كسرو ديپلوماتيالىق اكادەمياسىندا دا ءدارىس العان, قىتاي جانە اعىلشىن تىلدەرىن جاقسى مەڭگەرگەن, تاجى­ريبەلى مامان ەكەن. 1994 جىلى مينيستر بولىپ تاعايىندالعان سوڭ دا ۋاقىت تاۋىپ, حالىقارالىق قاتىناستار فاكۋل­تەتىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە, ياعني بولا­شاق مامىلەگەرلەرگە لەكتسيا وقىپ تۇردى.

انىعىندا, ەل تاۋەلسىزدىگىنە دەيىن, نەگىزىنەن, پروتوكولدىق قانا مىندەتتەردى اتقارۋمەن كەلگەن قازاقستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى باسشىلارىنىڭ بىرەن-سارانى بولماسا, كوپشىلىگى كاسىبي ديپلوماتتار ەمەس ەدى. قازۇۋ-دى ءبىتىرىپ, سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنا قىزمەتكە بارعاندار قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ ءوز ءىسىنىڭ شەبەرى ءارى تالاپشىل باسشى ەكەندىگىن ايتاتىن. ول نەگىزگى قىزمەتىنە قوسا, قولىنا قالام الىپ, الەمدە بولىپ جاتقان ءتۇرلى وزەكتى ماسەلەلەر جايلى جازىپ ءجۇردى. سوعان قاراپ كوزىقاراقتى وقۋشى ونىڭ سىرتقى ىستەردىڭ, ديپلوماتيا سالاسىنىڭ قالامى قۋاتتى, ويشىل, شەبەر اناليتيگى ەكەندىگىن اڭعاردى. ماسەلەن, 1993 جىلى ونىڭ «كاك ەتو بىلو... حرونيكا ۆولنەني ۆ پەكينە (اپرەل-يۋن 1989)» اتتى ەڭبەگىن وقىپ, كورشىلەس الىپ ەلدى دۇرلىكتىرگەن تيانمەنمەن وقيعاسىنىڭ جاي-جاپسارىنا قانىقتىق.

سويتكەن ازامات كوپ ۇزاماي سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, ونان سوڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالدى. سول جىلدارى ازيا, افريكا, ەۋروپا, اقش سەكىلدى ەلدەردە ەلشىلىكتەرىمىز بىرىنەن سوڭ ءبىرى اشىلىپ جاتتى. ءال-فارابي اتىنداعى قازمۋ-دىڭ حا­لىقارالىق قاتىناستار, شىعىستانۋ فاكۋل­تەتتەرىن بىتىرگەن دارىندى جاستار دا ەلشى­لىكتەرگە قىزمەتكە تارتىلدى. 1997 جىلى ساۋىردە مەن دە ساۋد ارابياسى كورول­دىگىندەگى ەلشىلىگىمىزگە كەڭەسشى بولىپ تاعاي­ىندالدىم.

ديپلوماتيالىق قىزمەتتە بولعان­دىق­تان دا ويعا تۇيگەنىم: قاسىم-جومارت توقاە­ۆ­­تىڭ تۇسىندا سىرتقى ىستەر مي­نيستر­­لىگى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اي­قىنداعان قازاقستاننىڭ كوپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتىن دۇرىس ءارى بيىك دەڭگەيدە جۇرگىزدى.

ۋاقىت جىلجىپ ءوتىپ جاتتى. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى 1999 جىلى پرەمەر-مينيستر بولىپ تاعايىندالىپ, 2002 جىل­عا دەيىن وسى اسا جاۋاپتى لاۋازىم­دا قىزمەت ەتتى. بۇل ەلىمىز اياعىنان ەندى عا­نا قاز تۇرىپ, ەگەمەندىگىن بەكەمدەي باستاعان قيىن شاق ەدى. وڭىرلەردە ەلەكتر جارىعى ءجيى ءسونىپ, قالالار كەشتەن تاڭعا دەيىن قاراڭعىلىق قۇشاعىندا قا­لىپ ءجۇردى. جۇرت ءۇيىن جىلىتۋ نەمەسە اس دايىنداۋ ءۇشىن كوشەلەردەگى اعاش­تار­دى كەسىپ, وتىن رەتىندە پايدالاندى. جۇمىسكەرلەر جالاقىلارىن, زەينەتكەرلەر زەينەتاقىلارىن بىردە السا, بىردە وعان قول جەتكىزە الماي قينالىپ ءجۇردى. ءتىپتى ديپلوماتيالىق قىزمەتتە جۇرگەن ءبىز دە قاراجات تاپشىلىعىنان دەمالىسقا شىعا الماعان كەزىمىز بولدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەت باسشىسى رەتىندە وتە سابىرلى, قانداي ماڭىزدى ءىس بولسىن تەرەڭ ويلاپ بارىپ شەشەتىن سايا­ساتكەر رەتىندە تانىلدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ودان كەيىنگى جىلدارى مەملەكەتتىك حاتشى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قىزمەتىن اتقارىپ, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاپسىرعان ىستەردى ءاردايىم بيىك دەڭگەيدە ورىنداپ وتىردى. سونداي-اق ەلباسىنىڭ باستاماسى­مەن قۇرىلعان ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەس شەشىم­دەرىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا جانە باسقا دا ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ماسەلە­لەردىڭ وڭتايلى ورىندالۋىنا بەلسە­نە اتسالىستى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى ءارى جەنەۆا­داعى بۇۇ بولىمشەسىنىڭ باس ديرەكتورى قىزمەتىندەگى ازيانىڭ العاشقى وكىلى بولدى. ول قىزمەتتە دە وزىندىك ءىز قالدىردى.

ال پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى رە­تىندە اسا جاۋاپتى ىستەردىڭ ءبىرى – الەمدىك ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەز­دەرىنىڭ استانادا جوعارى دەڭگەيدە وتۋىنە بارىنشا كۇش سالعانىنا كۋامىز. ادەتتە باستارى قوسىلماق تۇگىل, ءبىر كوشەنىڭ بويىمەن دە جۇرە بەرمەيتىن ءتۇرلى ءدىن وكىلدەرىنىڭ ءبىر-بىرىنە قول بەرىپ, ىزەتپەن سالەم بەرگەنى دە وسى ماڭىزدى ءىس-شارانىڭ ناتيجەسى دەر ەدىك. بۇل وڭاي شارۋا ەمەس-ءتى.

سەزگە الىستان كەلگەن ءبىر قوناق: «قازىر دۇنيە ءجۇزىنىڭ كوپتەگەن ەلى قازاق­ستانداعىداي كوپۇلتتى ەلدە ورناعان ساياسي تۇراقتىلىق پەن حالىقتار اراسىنداعى دوستىقپەن ماقتانا المايدى. سىزدەر ءوزارا كەلىسىم جولىمەن ساياساتتا دا, ەكونوميكادا دا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتىپ كەلەسىزدەر. كونفەسسياارالىق كەلىسىم مەن توزىمدىلىكتى ورناتۋدا قازاقستاننىڭ تابى­سى بۇكىل الەمگە ۇلگى-ونەگە», دەپ ءادى­لىن ايتسا, ال تاعى ءبىرىنىڭ: «دىندەر سەزى, مەنىڭ بىلۋىمشە, بۇرىن-سوڭدى ەش جەر­دە ءدال وسىنداي اۋقىمدا وتكەن ەمەس. بۇل – قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆتىڭ تاعى ءبىر الەمدىك قوعام­داستىق تاراپىنان ۇلكەن قولداۋعا يە بولعان باستامالارىنىڭ ءبىرى. ءبىزدىڭ حا­لىق قازاقستانداعى ءاربىر جاڭالىققا ەلەڭ­دەپ, ءاربىر وقيعاعا قۋانىپ وتىراتىنىن بى­لەسىزدەر», دەگەنى دە جايدان-جاي ايتىلا سالعان ءسوز ەمەس.

سول جىلداردىڭ بىرىندە قاسىم-جو­مارت توقاەۆ باستاعان سەنات دەپۋتاتتارى مەن ەلىمىزدەگى ءداستۇرلى دىندەر كوش­باسشىلارىنان قۇرالعان دەلەگاتسيا ار­نايى ۇشاقپەن «بەيبىتشىلىك جولىندا» اتتى دىندەرارالىق حالىقارالىق فو­رۋمعا قاتىسۋ ءۇشىن يتاليانىڭ نەاپول قالاسىنا بارعانىمىز ەسىمدە. الەمدىك دىندەردىڭ 200-دەن استام وكىلى قاتىسقان جاھاندىق ءماجىلىس «زورلىق-زومبىلىقسىز دۇنيە: دىندەر مەن مادەنيەتتىڭ قاتىسۋى» تاقىرىبىندا ءوتتى. وسى ايتۋلى ءىس-شارانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز العان يتاليانىڭ سول كەزدەگى پرەمەر-ءمينيسترى رومانو پرودي, نەاپول مەرى رۋسسو يەرۆولينو جەر بەتىندەگى بەيبىتشىلىك پەن ىنتىماقتا ءومىر ءسۇرۋ – الەم حالىقتارىنىڭ اڭساۋمەن كەلە جاتقان ارمانى ەكەندىگىن باسا ايتىپ, وسى ورايدا استانادا ءوتىپ كەلە جاتقان ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزدەرىنە ۇلكەن باعا بەردى. فورۋمدا, سونداي-اق دىن­ارالىق بىرلىك پەن ىنتىماقتى ساقتاۋ­داعى قازاقستان تاجىريبەسى مەن اتقا­رىپ وتىرعان ءىس-شارالارى تۋرالى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ارنايى بايانداما جاساپ, ەل ابىرويىن بيىك بەلەس­كە كوتە­رىپ تاستاعانىن كوزىمىز كورىپ, قۇلا­عىمىز ەستىدى. وسى رەتتە ەرەكشە اتاپ وتەر­لىك ءبىر جايت – اتالعان فورۋمعا يتا­ليا­نىڭ سول كەزدەگى پرەزيدەنتى دجورد­جيو نەا­پولي­تانو مىرزا دا قاتى­سىپ, قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ سەنا­ت توراعاسى مەن ول باستاپ كەلگەن دەلە­گاتسياعا قۇرمەت كورسەتكەن ەدى.

2004 جىلى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى كەزىندە قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ەلبا­سىنىڭ ساۋد ارابياسى كو­رولدىگىنىڭ استا­ناسى – ار-رياد پەن قاسيەتتى مەككە مەن مەديناعا رەسمي ساپارى­نىڭ بيىك دەڭگەيدە ءوتۋىن ۇيىم­داس­تىردى. تۇڭ­عىش پرەزيدەنتىمىز قاسيەتتى قاع­باعا كىرىپ ءمىناجات ەتتى. مەدينادا پايعام­بارى­مىز­دىڭ (c.ع.س.) مەشىتتەرى مەن تۇرعان مەكەنجايلارىندا بولدى.

قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى – وزىنە ەل­باسى تاپسىرعان قانداي قىزمەت بولسىن ارقاشان ونىڭ بەدەلىن ارتتىرىپ, بيىك بەلەسكە كوتەرىپ وتىراتىن ءوز ءىسىنىڭ بىلگىرى ەكەندىگىن تالاي مارتە تانىتتى. 

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ديپلوماتياسى» اتتى كىتابى (2001) قازاقستان تاۋەل­سىز­دى­گىنىڭ 10 جىلدىعىنا ارنالعان. وندا قازاق­ستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ قالىپ­تا­سۋى مەن دامۋ ۇدەرىسىنە جان-جاقتى تال­­داۋ جاسالعان. اۆتور شەتەلدەردە قازاق­­ستان­دىق مەملەكەتتىلىكتىڭ ارحيتەك­تورى رەتىندە تانىلعان پرەزيدەنت نۇرسۇل­تان نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق قىزمەتى­نە ايرىقشا نازار اۋدارعان. ال كەلەسى «جا­رىق جانە كولەڭكە» كىتابىندا قازاقستان­نىڭ سىرتقى ساياسي باعىتىنىڭ قالىپتاسۋ تاريحى, دامۋى مەن نىعايۋىن ءسوز ەتەدى. وندا اۆتور ەلباسىنىڭ سان قىرلى حا­لىق­ارالىق قىزمەتىنە كەڭىنەن توقتالعان. سونداي-اق زامانىمىزدىڭ كورنەكتى سايا­سات­كەرلەرى مەن ديپلوماتيا تۇلعالارىنا قاتىستى ويلارىن دا ورتاعا سالعان. بۇل رەتتە دۇنيەجۇزىلىك ساياساتتانۋ ادەبيەتتەرىندە جاريالانباعان بىرەگەي ماتەريالدار مەن مالىمەتتەردى قولدانعان. كىتاپتا قازىرگى قازاقستاننىڭ دامۋى تۋرالى كەڭ تۇسىنىك بەرەتىن تاريحي فاكتىلەر دە بار.

پرەزيدەنتتىڭ 2020 جىلدىڭ قاڭتا­رىندا جاريالانعان «اباي جانە ءححى عاسىر­داعى قازاقستان» اتتى ماقالاسى دا ويلى دۇنيە. ءبىز ابايدى ۇلىقتاۋ ارقىلى ەلى­مىزدى تانىتىپ, بەدەلىن اسقاقتاتاتى­نىمىز ءسوزسىز. مەملەكەت باسشىسى اباي جايلى ساليقالى وي تۇيە وتىرىپ, بىرقاتار كەلەلى ماسەلەنى كوتەرگەن. ماقالا حالىقتىڭ رۋحىن كوتەرىپ, پرەزيدەنتكە دەگەن ريزا­شىلىعىن ارتتىرا ءتۇستى.

سونداي-اق قاسىم-جومارت توقاەۆ: ء«ابۋ ناسىر ءال-فارابي – وتىراردىڭ ۇلى پەرزەنتى, ادامزاتتىڭ كەمەلدىلىككە ۇم­تىلۋ جولىنداعى ماڭىزدى باعدار. قازاق حالقى ءال-ءفارابيدى قادىرلەيدى, ونى ورتا عاسىرلارداعى سياقتى, قازىرگى XXI عاسىردا دا ادامزاتتىڭ ەڭ جاقسى ۇلدارىنىڭ قاتارىنا جاتقىزادى», دەيدى.

قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى – قازاق ديپ­لوماتتارى اراسىنان العاش رەت 5 تومعا جيناقتالعان ساياسي ماقالالار جازعان, جازۋ ءستيلى مەيلىنشە ادەمى جانە جەكە كوزقاراستارىنداعى العىرلىق پەن وي بيىكتىگى ايرىقشا قايراتكەر ەكەندىگىن ايتقان ءجون. ول اسا جاۋاپتى قىزمەتتەردە ءجۇرىپ, عىلىممەن دە اينالىستى. اۋەلى 1998 جىلى «ازيا-تىنىق مۇحيت مەم­لە­كەتتەرى قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىندا» كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن, ال 2001 جىلى «الەمدىك جاڭا ءتارتىپتىڭ قالىپتاسۋ كەزىندەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ساياساتى» تاقىرىبىندا دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن قورعادى. وسى عىلىمي ەڭبەكتەرىندەگى ويلى تالداۋلاردان ونىڭ شالقار ءبىلىمى, جان-جاقتى تەرەڭدىگى بايقالادى.

2019 جىلعى 19 ناۋرىزدا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا ۇندەۋىن جاريالاپ: «تاۋەلسىز قازاقستان مەملەكەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى رەتىندەگى الداعى مىندەتىم – باسشىلاردىڭ جاڭا بۋىنىنىڭ بيلىككە كەلۋىن قامتاماسىز ەتۋ. ولار ەلىمىزدى جاڭعىرتۋ پروتسەستەرىن جالعاستىراتىن بولادى.

 قازاقستانداعى بيلىك ساباقتاستىعى كونستيتۋتسيالىق تۇرعىدان رەتتەلگەن. پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىگى مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتىلعان جاعدايدا ونىڭ وكىلەتتىگى قالعان مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن سەنات توراعاسىنا بەرىلەدى. سودان كەيىن جاڭا پرەزيدەنت سايلاۋى بولادى.

 قازىر پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى – قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ. ونى سىزدەر جاقسى بىلەسىزدەر. ول ماسكەۋ مەم­لەكەتتىك حالىقارالىق قاتىناستار ينستي­تۋتىنىڭ تۇلەگى, عىلىم دوكتورى. اعىل­شىن جانە قىتاي تىلدەرىن ەركىن مەڭگەر­گەن. باسشىلىق لاۋازىمداردا قىزمەت ەتىپ, مول تاجىريبە جينادى. ەلىمىز­دىڭ سىرتقى سايا­ساتىنىڭ قالىپتاسۋ جىلدار­ىندا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى, پرەمەر-ءمي­نيستردىڭ ورىن­باسارى جانە پرەمەر-مي­نيستر, سەنات توراعاسى بولدى. ەلىمىزدى, ونىڭ ەكونوميكاسى مەن سايا­ساتىن جەتىك بىلەدى.

بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس حاتشى­سىنىڭ ورىنباسارى بولىپ جۇمىس ىستەدى. بۇل – ونىڭ ديپلومات رەتىندە سىڭىرگەن ەڭبە­گىنىڭ جانە قازاقستانعا دەگەن زور سەنىم­نىڭ جەمىسى.

ول قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ مەنىمەن بىرگە جۇمىس ىستەپ كەلەدى. مەن ونى جاقسى بىلەمىن. ول – ادال ءارى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ازا­مات. ەلىمىزدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياسا­تىن جان-جاقتى سەزىنەدى. ول بارلىق باع­دارلامالاردى ازىرلەۋگە جانە قابىلداۋعا اتسالىستى.

قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى قازاق­ستاندى باسقارۋعا ناعىز لايىقتى ازامات دەپ سەنەمىن», دەپ مالىمدەپ, تاريحي دا كورەگەندىك شەشىمىن قابىلدادى.

تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ادام تاني بىلەدى. سول سەبەپتى دە ول ءوزى قۇرىپ, نەگىزىن قالاعان تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ تاعدىرى مەن بولاشاعىن ەل باسىنداعى قيلى كەزەڭدە ءوزىنىڭ سەنىمدى سەرىگى بولا بىلگەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنا سەنىپ تاپسىردى. ەلباسىنىڭ تاڭداۋىن حال­قىمىز دا قولداپ, 2019 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا كەزەكتەن تىس وتكەن پرەزيدەنت سايلاۋىندا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كانديداتۋراسىن جاقتاپ داۋىس بەردى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ بيلىك تىزگىنىن ۇستاعالى نەبارى ەكى-اق جىل ءوتتى. بۇل – تاريح ءۇشىن وتە قىسقا مەرزىم. بىراق وسى مەرزىم ىشىندە پرەزيدەنتىمىز تۋعان ەلىن بيىك بەلەسكە كوتەرۋ جولىندا كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. سونىڭ ىشىندە حالقىمىز ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى – ۇزاققا سوزىلعان جەر ماسەلەسىن شەشىپ, داۋعا نۇكتە قويدى. «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ۇسىنىپ, بيلىك پەن بۇقارا اراسىن جاقىنداتۋعا, قوعامدا الەۋمەتتىك ادىلدىك پەن ءتارتىپ ورناتۋعا, سىبايلاس جەمقورلىقتى اۋىزدىقتاۋعا, وڭىرلەردى وركەندەتىپ, ەل ىرگەسىن بەكىتۋگە, كاسىپكەرلىكتى ورىستەتۋگە, ۇلتتىق قۇندى­لىق­تارىمىزدى ۇلىقتاۋعا باسا كوڭىل ءبولىپ وتىر. مۇقتاج جاندارعا ۇنەمى كومەك قولىن سوزىپ كەلەدى. پرەزيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەرۆى جاساقتالدى.

ەكى جىل ىشىندە سىنعا تۇسكەن بىر­نە­شە كۇتپەگەن وقيعا دا بولدى. 2019 جىل­­دىڭ ما­مىرىندا ارىس قالاسىندا الدە­­كىم­­دەر­دىڭ جاۋاپسىزدىقتارىنان وق-دارى­لەر جارى­لىپ, حالىق قاسىرەتكە دۋشار بول­عاندا پرەزيدەنتىمىز حالقىنىڭ قاسى­نان تا­بىلدى. جانىنا جۇبانىش بولىپ, جۇرت­­تى سابىرعا شاقىرىپ, ەلىنە كو­مەك كور­سە­تۋدى ۇيىمداستىرا ءبىلدى. قورداي­دا­عى قاق­تىعىسقا بايلانىستى جەرگىلىكتى تۇر­­عىن­دار­مەن جولىعىپ, جاعدايدى تۇراق­تان­دىردى.

2020 جىلى ماۋسىم ايىندا وزبەك­ستان­داعى ساردوبا بوگەتى جارىلىپ, جويقىن سۋ كوپىرى ماقتاارال اۋدانىن باسىپ, جۇرت مال-مۇلكىنەن ايىرىلىپ, سۋ استىندا قالىپ ابىرجىعاندا دا حالقىن سابىرعا شاقىرۋمەن قاتار, كومەكتىڭ دەر كەزىندە جاسالۋىنا ۇيىتقى بولدى. ءار جولى قازاق­ستان سىندى قۋاتتى مەملەكەتتىڭ ەشكىم­دى دە قايعى-قاسىرەتىمەن جەكە, قاراۋ­سىز قالدىرمايتىنىنا كوز جەتكىزدى. حالىق­تى جۇباتىپ, ءۇي-جاي سالىنۋىن ءوز باقىلاۋىنا الدى.

بۇكىل الەمدى ءدۇر سىلكىندىرگەن كورونا­ۆيرۋس پاندەمياسى ءبىزدىڭ ەلدى دە شارپىماي قويعان جوق. ونىمەن كۇرەسكە جاۋاپتى تۇلعالار اۋەلگىدە ابدىراپ قالدى. ايتسە دە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جاعدايدى دەرەۋ ءوز قولىنا الىپ, قاتەرلى ىندەتكە قارسى شارالار پارمەندى دە تاباندى جۇرگىزىلۋ ۇستىندە. مەملەكەتىمىز ادام ءومىرى ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساۋ­دا. بۇل قيىنشىلىقتان دا, ينشاللا, ەلى­مىز ابىرويمەن شىعاتىنىنا كۇمان جوق.

حالقىن سۇيەتىن, حالقى دا ونى قادىر­لەيتىن پرەزيدەنتىمىز ەلباسىنىڭ ۋاقىت سىنىنان وتكەن سارابدال ساياساتىن لايىق­تى جالعاستىرىپ, قاي سالادا بولسىن سىندارلى ساباقتاستىقتى ساقتاپ, تالاي سىننان سۇرىنبەي, ابىرويمەن ءوتتى. حالقىن اۋىزبىرلىككە, ىنتىماققا شاقىرا وتىرىپ, قازاقستاندى العا – جارقىن بولاشاققا باس­تاپ كەلەدى. ەڭ باس­تىسى – ەلى وعان سەنەدى.

ءابساتتار قاجى دەربىسالى,

ۇعا اكادەميگى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور