قازىر كەز كەلگەن ازاماتتىڭ كاسىپ اشىپ, تىرلىگىن تىكتەۋىنە مۇمكىندىگى بار. مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان ءتيىستى قولداۋ كاسىپتىڭ ءتۇرلى باعىتتارىنا جول اشۋدا. بۇگىنگىدەي نارىق زامانىندا تاباندى ەڭبەك قانا تولايىم تابىسقا باستايتىنى انىق. اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن دە ەلىمىزدەگى ءتۇرلى باعدارلامالار تاپتىرماس مۇمكىندىك بولىپ وتىر.
ماسەلەن, بيىل «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» مەكەمەسى ارقىلى جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا بولىنگەن 64 ميلليارد تەڭگەنىڭ ۇشتەن بىرىنەن استامى كاسىپكەرلەرگە بەرىلىپتى. سونداي-اق جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە جالعاسۋدا.
بۇگىندە «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ايماقتارداعى شاعىن كاسىپكەرلىكتەردى قولجەتىمدى نەسيەمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى. شارۋاسىن شاعىن كاسىپتەن باستاپ, كەيىن ونى ۇلكەن شارۋا قوجالىعىنا اينالدىرعان كاسىپكەرلەر كوپ. سول سياقتى, شاعىن تسەحىن كەڭەيتىپ, ەلگە كەڭ تارالاتىن دۇنيە ءوندىرىپ كەلە جاتقان نىساندار دا جەتەرلىك. مۇنىڭ ءبارى دە مەملەكەت قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە جۇزەگە اسىپ وتىرعان جەمىستى جوبالار. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, اتالعان قور كەز كەلگەن كاسىپ ءتۇرىن قارجىلاندىرادى. ءتىپتى, از قامتىلعان جانە كوپبالالى وتباسى مۇشەلەرىنە نەسيە 4 پايىزبەن بەرىلەدى ەكەن. قازىرگى كەزدە جامبىل وبلىسىندا مۇنداي مۇمكىندىكتى جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق ءتيىمدى پايدالانۋدا. ماسەلەن, مەملەكەت بەرگەن مۇمكىندىكتى پايدالانىپ وتىرعان ازاماتتىڭ ءبىرى – جامبىل اۋدانى, قاراكەمەر اۋىلىنىڭ تۇرعىنى جاندار كەمپرەكوۆ. ءۇشىنشى توپتاعى مۇگەدەك ءارى كوپبالالى وتباسىنىڭ وتاعاسى بۇل كۇندە «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنان» نەسيە الىپ, شارۋاشىلىعىن شالقىتىپ وتىر. ول 2016 جىلى «جاندار» شارۋا قوجالىعىن قۇرعان. سودان بەرى مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ كەلەدى.
«قولىمىزدا ازىن-اۋلاق مالىمىز بار. بەس سيىردى تۇراقتى تۇردە ساۋىپ, ونىڭ ءسۇتىن, تولدەرىن ساتىپ, ءتورت بالانى قاتارىنان كەم قىلماي ءوسىرىپ كەلەمىز. قازىر وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, بيە سۇتىنە, قىمىزعا دەگەن سۇرانىس جوعارى. سونى ەسكەرىپ, جىلقى ساتىپ الۋ ءۇشىن «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنان» نەسيە الۋعا ءوتىنىم بەردىم. بەرگەن ءوتىنىم ماقۇلداندى. ءبىز سياقتى كوپبالالى وتباسىنا جانە مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا مەملەكەت نەسيەنى 4 پايىزبەن بەرەدى ەكەن. العان نەسيەمە 6 باس جىلقى ساتىپ الدىم. ەندى الداعى ۋاقىتتا بيەلەردى ق ۇلىنداتىپ, قىمىز وندىرۋمەن اينالىسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. قوعامداعى ءبىز سياقتى جاندارعا مەملەكەتتىڭ قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى. قازىرگى ۋاقىتتا ەڭبەك ەتەمىن دەگەن ادامعا مۇمكىندىك جەتكىلىكتى», دەيدى جاندار كەمپرەكوۆ.
ادال ەڭبەكپەن وتباسىن اسىراپ, ءناسىبىن تاۋىپ جۇرگەن ازاماتتار قوعامعا قاي كەزدە دە ۇلگى. بۇگىندە ەڭبەك ەتۋگە نيەتتى جاندارعا بارلىق جاعداي جاسالعان. ءبىر عانا «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ءوزى تالاي تۇرعىننىڭ كاسىپكەرلىك سالاسىندا جولىن اشىپ, تابىسقا كەنەلتىپ كەلەدى. اتالعان باعدارلامانىڭ تيىمدىلىگىن پايدالانىپ كەلە جاتقان كاسىپكەرلەر اۋليەاتا وڭىرىندە دە جەتەرلىك. تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىنى, جەكە كاسىپكەر گۇلنار ابدۋللاەۆانىڭ بۇل كۇندە شاعىن تىگىن تسەحى بار. اتالعان تسەح تاپسىرىسپەن كىز جاساۋىن, كيىز ءۇي جابدىقتارىن, كورپە-جاستىق, ۇلتتىق كوستيۋمدەرمەن قاتار, مەكتەپ فورمالارىنا دەيىن تىگەدى.
«اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنان» وتكەن جىلى 6 ميلليون تەڭگە نەسيە راسىمدەپ, ول قاراجاتقا تىگىن ماشينالارىن جانە تسەحقا قاجەتتى باسقا دا جابدىقتار ساتىپ الدىم. نەسيە الۋعا بەرگەن ءوتىنىشىم تەز ارادا قارالىپ, وڭ شەشىم شىقتى. ءوزىمنىڭ ماماندىعىم تىگىن بۇيىمدارىنىڭ تەحنولوگى بولعاندىقتان, وسى باعىت وزىمە جاقىن ءارى ۇنايدى. قازىر وزىمنەن بولەك, تاعى ەكى ادامعا جۇمىس بەرىپ وتىرمىن. مەملەكەتتىڭ ءبىز سياقتى شاعىن كاسىپكەرلەرگە كورسەتىپ وتىرعان قولداۋىنا تەك العىس ايتامىن. ەندى بەرىلگەن مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, تەك جۇمىس ىستەۋ كەرەك. ەڭ باستىسى – كاسىبىڭىز زاڭدى, ەڭبەگىڭىز ادال بولسا بولعانى», دەيدى گۇلنار ابدۋللاەۆا.
ال, «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» جامبىل وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى بازارقۇل مىرزاعاليەۆ وڭىردە نەسيە الىپ, كاسىپ باستاپ جاتقان ازاماتتاردىڭ قاتارى جىل سايىن ارتىپ كەلەتىنىن ايتتى. اسىرەسە, تۇرعىندار مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋ ءۇشىن نەسيە الۋعا كوپ ءوتىنىش بەرەدى ەكەن.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا نەسيەگە ءوتىنىم قابىلداۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. وتكەن جىلى 1200 جامبىلدىق كاسىپكەرگە 5,5 ميلليارد تەڭگەنىڭ نەسيەسى بەرىلىپتى. ونىڭ ىشىندە 4,4 ميلليارد تەڭگە «ەڭبەك» باعدارلاماسى اياسىندا بەرىلسە, 1,1 ميلليارد تەڭگە اتالعان قوردىڭ جەكە قاراجاتى ەسەبىنەن بەرىلگەن.
«بيىل «ەڭبەك» باعدارلاماسى بويىنشا 3,8 ميلليارد تەڭگەنىڭ شاعىن نەسيەسىن بەرۋ جوسپارلانعان. قازىرگى ۋاقىتتا فيليال قىزمەتكەرلەرى ازاماتتاردىڭ نەسيە الۋ ءۇشىن بەرگەن وتىنىمدەرىن قابىلداۋدا. قۇجاتتارىن قاراپ, ءتيىستى شەشىم شىعارادى. جالپى, كاسىپكەرلەردى قارجىلاندىرۋ جۇمىسى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر», دەيدى بازارقۇل مىرزاعاليەۆ.
جالپى, «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنىڭ» مالىمەتىنشە, «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا كاسىپپەن اينالىسۋعا نيەتتى ازاماتتارعا نەسيە 6 پايىزبەن بەرىلەدى جانە نەسيەنىڭ جىلدىق ءتيىمدى ستاۆكاسى 6,7 پايىزدان اسپايدى ەكەن. ال, كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسى مۇشەلەرىنە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە 4 پايىزبەن بەرىلەدى. بۇل رەتتە نەسيەنىڭ جىلدىق ءتيىمدى ستاۆكاسى 4,4 پايىزدان اسپايدى. سونىمەن قاتار نىسانالى ماقساتىنا قاراي بەرىلەتىن نەسيەلەردىڭ سوماسى 4, 6 جانە 12 ميلليون تەڭگەگە دەيىن, سونداي-اق, ءبىر جىلعا دەيىنگى جەڭىلدىك كەزەڭى بار. الايدا, اتالعان باعدارلاماعا جۇمىسسىز ازاماتتار مەن بيزنەسىن كەڭەيتكىسى كەلگەن جەكە كاسىپكەرلەر قاتىسا الادى. نەسيە الۋشىلارعا ءوتىنىم بەرۋشىنىڭ نەسيە تاريحىنىڭ جاقسى بولۋى, كەپىلگە قوياتىن مۇلكىنىڭ بولۋى, بيۋدجەتتىك جانە قارجى ۇيىمدارىنىڭ الدىندا مەرزىمى وتكەن بەرەشەگى بولماۋى كەرەكتىگى سياقتى بىرقاتار تالاپتارى دا بار. اتاپ ايتقاندا, «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» جىل باسىنان بەرى رەسپۋبليكا بويىنشا جالپى كولەمى 18 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 3 مىڭعا جۋىق نەسيە بەرگەن. ناتيجەسىندە 3,5 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلىپ, 65 مىڭنان استام مال باسى ساتىپ الىنعان.
بۇگىنگى ۋاقىتتىڭ ءوزى ەڭبەك پەن تاجىريبەنىڭ ۇشتاسۋى جەتىستىككە جەتكىزەتىنىن كورسەتىپ وتىر. تىرلىگى تىكتەلىپ, شارۋاسى شالقىعانىن ماقسات ەتكەن ءاربىر ادام ءۇشىن ەلىمىزدە مۇمكىندىكتەر جەتەرلىك. ءتىپتى, ءتۇرلى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ يگىلىگىن بۇل كۇندە وبلىس ورتالىقتارىندا تۇراتىن تۇرعىنداردان باستاپ, اۋدان, اۋىلدارداعى كوپشىلىككە دەيىن كورىپ وتىر. ەڭ باستىسى – مەملەكەت بەرگەن مۇمكىندىكتى ءمۇلت جىبەرمەۋ كەرەك.
جامبىل وبلىسى