قر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى ساراپشىلارمەن بىرلەسىپ الەۋمەتتىك كودەكس تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋدە, ونى اعىمداعى جىلدىڭ شىلدە ايىندا زاڭ جوبالاۋ قىزمەتى جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ قاراۋىنا شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر, دەپ حابارلايدى Egemen.kz مينيسترلىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
الەۋمەتتىك كودەكستى ازىرلەۋدىڭ ماقساتى – ازاماتتاردىڭ وزدەرىنىڭ الەۋمەتتىك قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن ىسكە اسىرۋى ءۇشىن ينستيتۋتسيونالدىق, ەكونوميكالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق جاعدايلار جاساۋ بولىپ تابىلادى.
«قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندىقتارعا 1 كودەكسپەن, 16 زاڭمەن جانە 100-دەن استام زاڭعا تاۋەلدى اكتىمەن رەتتەلەتىن الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ شارالارىنىڭ كەڭ سپەكترى ۇسىنىلادى. جاڭا كودەكستىڭ نەگىزگى ماقساتى – بۇل حالىقتىڭ ءتۇسىنۋىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن وسى سالاداعى قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ بارلىق نورمالارىن ءبىر قۇجاتتا شوعىرلاندىرۋ. الەۋمەتتىك كودەكس ازاماتتاردىڭ ۇسىنىستارىن ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەنەدى جانە ادام ءومىرىنىڭ ءاربىر كەزەڭىنە قاتىستى بولىمدەردى قامتيدى. بۇل قازاقستاندىقتارعا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن وڭاي تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى اقمادي سارباسوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, كودەكستى قابىلداۋ حالىقتىڭ الەۋمەتتىك زاڭنامانى ءتۇسىنۋىن جەڭىلدەتىپ قانا قويماي, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر مازمۇنىنىڭ بىرىڭعاي ءستيلىن قامتاماسىز ەتەدى (الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ سالاسىنداعى بىرقاتار زاڭدار 90-شى جىلداردىڭ باسىندا قابىلدانعان, ال ودان بەرى نقا ازىرلەۋ تاسىلدەرى ايتارلىقتاي وزگەرگەن).
سونداي-اق كودەكس شەڭبەرىندە ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك قۇقىقتارىن جۇيەلەۋ جۇزەگە اسىرىلادى – ءبىر قۇجاتتا ادامنىڭ ءومىر جولىندا, تىرشىلىك ارەكەتىنىڭ بارلىق سالالارىندا تۋىندايتىن بارلىق بازالىق قۇقىقتار, ونىڭ ىشىندە ەڭ تومەنگى الەۋمەتتىك ستاندارتتار كورسەتىلەتىن بولادى.
تۇجىرىمدامانى ازىرلەۋ شەڭبەرىندە قر پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتتارىن, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, قوعامدىق كەڭەستەردىڭ وكىلدەرىن, سونداي-اق باستاماشىل ازاماتتاردى قوسا العاندا, الەۋمەتتىك سالانىڭ ءتۇرلى باعىتتارى بويىنشا 100-دەن استام ساراپشىنىڭ قاتىسۋىمەن جۇمىس توبى قۇرىلدى.
جۇمىس توبىنىڭ قىزمەتى بارىسىندا قر 30-دان استام زاڭنامالىق جانە 150 زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەرى, سونداي-اق الەۋمەتتىك زاڭنامانى رەتتەۋدىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسى زەردەلەندى.
حالىقپەن جانە قوعامدىق بىرلەستىكتەرمەن وتكىزىلگەن كەزدەسۋلەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جۇمىس توبى 500-گە جۋىق ۇسىنىس جيناپ, ولاردى قارادى.
جۇمىس توبى كودەكستى ەكى بولىكتەن تۇراتىن – جالپى جانە ەرەكشە بولىكتەردەن جاساۋدى ۇسىنادى.
جالپى بولىكتە مەملەكەت پەن ازامات اراسىنداعى الەۋمەتتىك قاتىناستاردى ولاردىڭ ءوزارا مىندەتتەمەلەرىن ناقتى ايقىنداي وتىرىپ, قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ نەگىزدەرى بەلگىلەنەدى.
ەرەكشە بولىكتە الەۋمەتتىك تاۋەكەلدەردىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىنە ارنالادى, وندا ولارعا دەن قويۋ شارالارى, الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلاردىڭ ساناتتارى, تولەمدەردىڭ مولشەرى, ولاردى تاعايىنداۋ شارتتارى مەن مەرزىمدەرى ايقىندالاتىن بولادى.
«كودەكستى ازىرلەۋ جانە قابىلداۋ قازىرگى ۋاقىتتا قولدانىلىپ جۇرگەن 16 زاڭنىڭ كۇشىن جويۋعا الىپ كەلەدى. ياعني, مىسالى, قازىر مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى الەۋمەتتىك قورعاۋ ماسەلەلەرى 5 زاڭمەن رەگلامەنتتەلەتىن بولسا, وندا بولاشاقتا ءبىر عانا كودەكس بولادى. بۇل رەتتە جاڭا كودەكس بۇگىنگى كۇنى بار بارلىق الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر مەن الەۋمەتتىك قولداۋ نىساندارىنىڭ ساقتالۋىن, ونىڭ ىشىندە ازاماتتاردى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان زەينەتاقىلارمەن, جاردەماقىلارمەن جانە تولەمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋدى, مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى وڭالتۋ قۇرالدارىمەن جانە قىزمەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋدى قامتاماسىز ەتەدى», دەپ اتاپ ءوتتى اقمادي سارباسوۆ.
تۇجىرىمداما بەكىتىلگەننەن كەيىن مينيسترلىك الەۋمەتتىك كودەكستىڭ ءوزىن ازىرلەۋگە كىرىسەدى.
بۇعان دەيىن حابارلانعانداي, مەملەكەت باسشىسى 2020 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا الەۋمەتتىك كودەكستى ازىرلەۋ جانە قابىلداۋ ارقىلى الەۋمەتتىك زاڭنامانى شوعىرلاندىرۋ بويىنشا جۇمىستى باستاۋدى تاپسىرعان بولاتىن.