ايتىس – الۋان قىرلى ونەر

جىر ۋىزىمەن اۋىزدانىپ, ولەڭمەن ءومىر ءسۇرىپ, جوقتاۋ ايتىپ, جىرمەن قوشتاساتىن قىرعىز, قازاق ەلىندەي وزەگىنە ولەڭ بىتكەن حالىق بۇل الەمدە نەكەن-ساياق. جىرمەن باتا بەرىپ, ولەڭمەن ەمدەپ نەمەسە انمەن ۇشىقتاپ, تۇرمىس-سالت, عۇرىپتىق ءان-جىر تۋدىرعان بابالاردىڭ اماناتى تەرمە, سانات, جوقتاۋ, وسيەت, انت جىرلارىنان باستاپ ەپيكالىق داستاندارعا دەيىنگى بارلىق اسىل مۇرالارىمىز رۋحاني قازىنامىز بولىپ وتىر.

ايتىس ونەرىنىڭ العاش قاي جەردە, قاشان, قالاي پايدا بولعانى بەلگىسىز. بالكىم, دۇنيەدە تۇڭعىش رەت قىرعىز بەن قازاققا بىتكەن بولار. ەنەسايدىڭ بويىندا قاس دۇشپاندى تالقانداپ, تاۋەلسىزدىك تۋىن جەلبىرەتكەندە, ارعىماق اۋىزدىعىمەن الىسقان الامان بايگەدە تۇلپارى توپ جارىپ, الاپاسى اسىپ, كەمەلىنە كەلىپ تۇرعاندا نەمەسە كەرىسىنشە ازاتتىعىنان ايىرىلىپ, باس قاڭعىرىپ, بارماق شايناپ, قىرانى قاناتىمەن جەر سابالاپ, «اتتەڭ دۇنيە-اي» دەپ زارلاعان شىعار. سەبەبى بابامىز توبەسى كوككە جەتە ءسۇيىنىپ قۋانعاندا, يا باسىنا بۇلت ءۇيىرىلىپ, تۇندىگىنەن ءتۇن كورىنگەندە شىندىعىن ايتادى ەمەس پە. قالاي بولعاندا دا ايتىستى ونەردىڭ باسقا تۇرلەرىنەن ەرەكشەلەپ تۇراتىن جەتى وزگەشەلىگىن اتاپ وتەيىك.

 

رۋحاني جەكپە-جەك

توكپە ايتىس – ەڭ اۋەلى, شىعارماشىلىق جەكپە-جەك, ورىسشالاپ ايتقاندا – «دۋەل». ادەتتە, جەكپە-جەككە ەكى ادام شىعادى. وزگەلەرى قاراپ وتىرادى. مۇندا ءاردايىم قويان-قولتىق ۇرىس سالۋعا تۋرا كەلەدى. «مەرت بولاسىڭ» نەمەسە «مەرت ەتەسىڭ». جەكپە-جەكتە تەپە-تەڭ ءتۇسۋ سيرەك كەزدەسەدى. سوزدەن ءبىر جاڭىلساڭىز, ءسوز جەبەسى جۇرەگىڭىزدى تۇيرەپ وتەدى. ياعني ايتىس دەگەنىمىز ءسوزدىڭ, ويدىڭ, ءتىلدىڭ, ءۇننىڭ, ءتىپتى اۋەننىڭ جەكپە-جەگى. تىلدەن جازساڭ, سوزدەن توسىلساڭ, ءبىتتى – جەڭىلدىڭ. ءسوز جاراقاتى قىلىشتان جامان. قالپى ايتىپ, قارسىلاسىڭنان ساۋعا سۇراي باستاساڭ, حالىق تەرىس اينالادى. قاشىپ قۇتىلۋعا دا بولمايدى. قازىنىڭ قولىن مايلاساڭ دا, قورعان بولمايدى. مۇندا جەڭ ۇشىنان جالعاسار سىبايلاستىق جوق. ادىلەتتى, ادال ويىن. تازا باسەكەلەستىك. جەكپە-جەك الاڭىنا ءوز ونەرىنە سەنگەن عانا شىعادى. دەمەك, ايتىس اقىنى اتانىپ, ەل الدىنا شىعۋ ءۇشىن ەرجۇرەكتىلىك كەرەك-اق. جەڭيجوك, ارستانبەك, كالمىرزا, توقتاعۇل سەكىلدى ايتىس اقتانگەرلەرى وسىنداي ەرجۇرەك ونەردىڭ يەسى بولعان.

 

مۇرا

جىراۋلىق-جىرشىلىق, ايتىس ونەرى – ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىزدان قالعان ۇلى مۇرامىز. جاس بۋىن اعا ۇرپاقتى العاۋسىز ەسكە الىپ, القالاپ وتىرادى. دەمەك, بۇل رۋحاني ساباقتاستىق, شەجىرە, تاريح. اتادان قالعان ناسيحات ونەر. مۇنى جالعاستىرۋ – ەڭ اۋەلى اتا-بابالاردىڭ وسيەتىن ورىنداۋ. ۇستازسىز شاكىرت وسپەيدى. ماسەلەن, جىراۋلىق بالىقتان نايمانبايعا, توقتاعۇلدان قالىق پەن الىمقۇلعا, قالىقتان وسمونقۇلعا, وسمونقۇلدان اشىراالىعا, الىمقۇلدان ەستەبەسكە, كورگولدان تۋعانبايعا, اقتانعا, ولاردان بۇگىنگى ۇرپاققا امانات بولىپ قالعان ۇلى مۇرا. وتكەن مەن كەتكەننەن ونەگە الۋ – ۇستاز-شاكىرت جولى. سوندىقتان بولسا كەرەك, ءبىرى كوز جۇمعاندا وزگەسى ونى جىرعا قوسىپ, جوقتاۋ ايتىپ ۇزاتادى. مىسالى, الىكۋل ۇسونباەۆ قازاسىنا شىعارعان ىسمايىل بورانچيەۆتىڭ جىرى – مۇنىڭ ۇزدىك ۇلگىسى. اسىلىندە ارستانبەك پەن چوڭدۋنىڭ, كالمىرزا مەن بارپىنىڭ, ارستانبەك پەن ءسۇيىنبايدىڭ, جەڭيجوك پەن كورگولدىڭ, كورگول مەن توكتوگۋلدىڭ, نۋرمولدو مەن توكتوگۋلدىڭ, ەسەنامان مەن جەڭيجوكتىڭ, ەشمامبەت پەن كالمىرزانىڭ, توكتوگۋل مەنەن الىمكۋلدىڭ, توكتوگۋل, ەشمامبەت, كورگول, بەكنازار, كۋلۋكەنىڭ, وسمونكۋل مەن الىمكۋلدىڭ, كەڭەس زامانىندا ءومىر ءسۇرىپ, ونەر تۋدىرعان اشىرالى, توكتوسۋن, ەستەبەس, تۋگانباي, زاميربەكتىڭ, كەيىنگى ەلميربەكتىڭ, بۇگىنگى ابدىلدا, راحماتۋللا, امانتاي, االى, جەڭيشبەك, ازامات, اسىلبەكتىڭ جىرلارى دا وسى ونەردىڭ كلاسسيكالىق ۇلگىلەرى دەسەك تە بولادى.

ولار ءبىرىن-ءبىرى القالاي جىرلاعان.

كالمىرزا بارپىنى:

كوزىن الىپ, ءسوز بەرگەن,

كوكىرەككە كوز بەرگەن, – دەسە

بارپى كالمىرزانى:

كارا جااكتى كالمىرزا,

قايقى ءتىلى ءدال مىرزا, – دەپ ماقتايدى.

ال ەندى قازاق اقىنى جامبىل ءسۇيىنبايدى بىلايشا ارداق تۇتا جىرلايدى:

مەنىڭ ءپىرىم – ءسۇيىنباي,

ءسوز سويلەمەن سىيىنباي!

سىرلى, سۇلۋ سوزدەرى,

ماعان تارتقان سىيىنداي!

ىسمايىلدىڭ جوقتاۋى دا كلاسسيكالىق نۇسقا:

كارامولدا ولگەندە,

قايىسىپ تۇردىق كومگەندە,

قومۋزشى اتاي ولگەندە,

قورلىعىڭ ءوتتى-اۋ سۇم اجال,

قول بارماي تۇردى كومگەنگە.

 

تەاتر

مەن كەيدە ءبىر نارسەگە تاڭعالامىن. نەسيەسىن تولەي الماي, مەكتەپكە بارار بالاسىنا ءبۇتىن كيىم الىپ بەرە الماي جۇرگەن كەيبىر قىرعىز وتباسىلارى جىرشىلار ايتىسىن كورگەندە ءبىر جىرعاپ قالادى. قايعىسىن ۇمىتىپ, قامسىز كۇي كەشەدى. ەكى ايتىسكەردىڭ اۋزىن باعىپ, ەسى شىعا قۋانىپ, ءوزىن تەاتردا وتىرعانداي سەزىنەدى. بىرەۋى ۇتىمدى ءسوز ايتسا, مەسسي نەمەسە رونالدۋ گول سوققانداي قول شاپالاقتاپ, شاتتانادى. ەگەر االى, امانتاي, ازامات, اسىلبەك نەمەسە جەڭيشبەكتىڭ الاپاسى اسسا, الەم چەمپيوناتىندا ءبىرىنشى ورىن العانداي زالدى باسىنا كوتەرىپ, ۋلاسىپ-شۋلاسىپ قالادى. قۋانىشىندا شەك بولمايدى. دەمەك, وسىنداي ءبىر عاجاپ سەزىم تۋدىرا الاتىن قاسيەتتى ونەرى بار حالىق باقىتتى. سۋىرىپسالعان سۇلۋ ءسوز ساپتاۋلارىن, ۇتىمدى ويلارىنا تامسانىپ, جاتتاپ الىپ, ەكى-ءۇش كۇن بويى اڭگىمە ەتىپ جۇرەدى. ايتىسكەرلەر اۋەلى اتا جولىمەن امانداسىپ, ءبىر-بىرىمەن ءسوز قاعىستىرىپ, قايىمداسىپ, سۇراق-جاۋاپتاسىپ, ازىلدەسىپ-قالجىڭداسىپ, ەلدى قىران-توپان كۇلكىگە قارىق قىلىپ, ونەر جارىستىرادى. سودان كەيىن بارىپ, قوشتاسادى. قاراپ وتىرساڭىز, بۇل كوپ اكتىلى پەسا سەكىلدى. دەمەك, ىلگەرى زاماندا تەاتر, تسيرك, فيلارمونيا بولماعان كەزدە, قوس اقىن جايىلعان كىلەمدەي جاسىل ءشوپتىڭ ۇستىنە جايعاسسا دا, سونىڭ ءوزى عاجايىپ ءبىر تەاتر بولعانعا ۇقسايدى. اسىرەسە, ءتالىم-تاربيەلىك ءمانى بار جىرلاردا تەز ويلانىپ, تۋرا جاۋاپ تاۋىپ, قايىرا سۇراق قويۋ كەرەك. ءابۋ ءالي يبن سينا عۇلاما «جىر مەن كۇيدىڭ دارۋلىك قاسيەتى بار» دەگەنىندەي, ايتىس ونەرى دە كورەرمەنىن ارباپ الادى. كوڭىلىن سەرگىتەدى, كوكىرەك كوزىن اشادى.

 

ەركىندىك جىرى

بوستان بۇلبۇل, ازات قىران عانا اۋەدە ەركىن قالىقتاي الادى. تەك بيلىكتى عانا جالاڭ ماقتاپ, جاداعاي ءسوز ايتقان اقىندار ەل العىسىنا بولەنە العان جوق (كەڭەستىك كەزەڭدى ەسەپكە الماعاندا). ولار كوبىنە بىرجاقتى عانا بولدى. وتكەن جىلى االى تۋتكۋچەۆتىڭ بۇرىنعى مەملەكەت باسشىسىنىڭ كەزىندە شىندىقتى ايتىپ جىرلاعانى قاھارماندىق رەتىندە كورىندى. مۇنداي نارسەنىڭ وزگە ەلدەردە بولۋىن ەلەستەتە دە المايسىز. ەلدىڭ مۇڭىن مۇڭداماعان جىراۋ ەل ەسىندە قالعان ەمەس. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە سوت جۇيەسى بىرنەشە رەت وپپوزيتسيادا جۇرگەن ساياساتكەرلەردى ادىلەتسىز ايىپتاپ, ادىلەت جولىنان تايعان كەزدەر بولدى. ونى اقتاۋ ءۇشىن ەل ىشىندە جۇرگەن ەكى اۋىز ولەڭنىڭ ءوزى وتە ماڭىزدى. دەمەك, بۇگىن حالىق سوتتىڭ ادىلدىگىنە قاراعاندا ايتىس اقىندارىنىڭ اقيقات سوزىنە كوبىرەك يلانادى. نەمىس كەمەڭگەرى ي.گەتە ىلگەرىدە «ساياسات پوەزيانىڭ ءپانى ەمەس» دەگەن ەكەن. جوق, ايتىس اقىندارى وعان يىلمەدى. ساياساتتىڭ ىشىندە جۇرگەن ادام رەتىندە ايتارىم, پرەزيدەنت, پرەمەر-مينيستر, مينيستر, دەپۋتاتتار, بۇكىل اتقا مىنەرلەر ايتىس اقىندارىنان اياق تارتىسادى. سوندىقتان ءسوز قۇدىرەتى, اسىرەسە ايتىس اقىندارىنىڭ ايتارلارى اسا قۋاتتى بولادى. ولار بۇرناعى زاماندا دا توبە باسىنا شىعارلاردىڭ مىنەز-ق ۇلىق, ءجۇرىس-تۇرىس ەرەجەلەرىنىڭ ايناسىنداي بولدى. جىراۋلار ادەتتە جالپى ۇلتتىق ماسەلەلەردى, ۇلت قۋانىشىن, مۇددەسىن, تاريحىن, ەرتەڭگى كۇنىن جىرلايدى. ولاردىڭ ءسوزى قانشا ادىلەتتى بولسا, ەل اراسىندا سونشا سالماعى دا بولادى. زامانىندا سولتوباي جىرشى شابدان باتىردى قانشا جەردەن قورلاپ, جىرىنا قوسسا دا, باتىر ونىڭ ونەرىن قۇرمەتتەپ, ءسوز قادىرىن ءبىلىپ, كەيىن باعالى سىيلىعىن دا تارتۋ ەتتى. دەمەك, جىرشى-جىراۋلىق – جالپى ۇلتتىق ونەر. جىراۋ – ۇلت بايلىعى. ول – ەلدىڭ ادامى. ايتىس, جىراۋلىق – ەلدىڭ ەنشىسى. ولاردى سىيلاۋ – جالپى ءاربىر قازاق, قىرعىزدىڭ پارىزى. كەزىندە ايتىس اقىندارى مەن جىرشىلار ەل قىدىرىپ, اۋىلعا تۇسسە, ءار اۋىل مالىن سويىپ, ارداقتاپ كۇتىپ الىپ, ات مىنگىزىپ, شاپان جاۋىپ, قاستەرلەپ شىعارىپ سالعان.

 

پوەزيا

ايتىس – ەڭ اۋەلى پوەزيا. تارماعى, سوزدەرى, ويلارى, ۇيقاسى مەن وبرازى بولۋى كەرەك. دەمەك, اقىن سۋرەتكەر. پوەزيادا ەكى جول ولەڭ جازۋ ءۇشىن كەيدە ەكى ساعات, كەيدە ەكى كۇن ويلانۋعا تۋرا كەلەدى. ال ەندى ايتىستا دەم اراسىندا ۇيقاستىرىپ, ءسوز ايتۋ ابزال. قارسىلاستىڭ نە ايتارى, قانداي سۇراق قويىپ, قالاي جاۋاپ بەرەرى تاعى دا جۇمباق. سپورتتا ءسىز بوكسشىنىڭ سوققىسىن قايدا جاسارىن بىلمەيسىز. ايتىستا دا سولاي. مۇندا سوققى ورنىنا ءسوز شىعادى. ءدوپ تيسە, توپالاڭ اسىرادى. دەمەك, شۇعىل ويلاپ, شاپشاڭ جاۋاپ بەرىپ, ەپتىلىك كورسەتۋ قاجەت. ول ويى جەتىك, سەزىمى سەرگەك, ءسوزى شەشەن شەبەر اقىننىڭ عانا قولىنان كەلەدى. ايتىستىڭ دا سان الۋان ءتۇرى بار. تالىمدىك, جۇمباق, سانات, شەشەن جانە ءازىل ايتىستار. قازىرگى كۇنى «كرەاتيۆ» جانە «ستارتاپ» دەگەن ۇعىمدار سانگە اينالىپ تۇر. ىلگەرى زاماندا توسىن, شامداعاي, كۇتپەگەن ويدى ايتقان دا, البەتتە, اقىندار بولعان. ەل-جۇرت ولاردى القاتىپ «اق تاڭداي», «جەز تاڭداي», «بۇلبۇل», ء«دۇلدۇل», «قارا جاق», «سۋىرىپسالما» دەپ باعالاعان. بارپى اقىننىڭ ولەڭ جولدارىنا نازار سالايىق:

جىرشى بولساڭ, توكپە بول,

اق جاۋىنداي سەبەلەپ,

ءسوزدى سوزگە قالاي ءبىل,

قاس زەرگەردەي تەكشەلەپ.

ال ارستانبەكتىڭ پايىمىنشا, ولەڭنىڭ ءبىر جولى ءبىر ادامنىڭ ومىرىنە تەڭ بولماق:

مىنا جالعان دۇنيەدە,

ولمەي ءتىرى كىم قالار,

ايرىق-ايرىق جول قالار,

ايىرىلماعان ءبوز قالار,

ايتىلماعان ءسوز قالار,

اڭ قاراڭعى ءتۇن قالار,

قاسيەتتى كول قالار,

بيىك-بەلەڭ جەر قالار,

و دۇنيەگە كەتكەندە,

ءسوزىمدى مەنىڭ كىم الار,

قومۋزىمدى كىم شالار,

كوڭىلىمدى كىم تابار؟

 

مۋزىكالىق ونەر

ايتىس ونەرىندە اقىننىڭ سىرتقى كەلبەتى, كيىم كيىسى, ءۇنى, قومۋزبەن سۇيەمەلدەۋى وتە ماڭىزدى. كەيدە سوزىپ, كەيدە نوسەردەي توگىپ, ەندى بىردە بۇلتتاي جايىلىپ, قوس ىشەكتە قول ويناتىپ, جىرلاسادى. ماسەلەن, ماعان ى.بورونچيەۆ, ز.ۇسەنباەۆ, ە.يماناليەۆ, ا.بولگونباەۆ, قازاق قىزى ا.تۇرسىنباەۆانىڭ ماقامى ەرەكشە ۇنايدى. ايتىستا قازاق حالقىنىڭ دا ەرەكشە ماقامدارى بار. كورگول, جەڭيجوك, كارا جااك كالمىرزا, بارپى اقىندار سوزبەن السا, ى.بورونچيەۆ, ا.ۇسونباەۆتار ماقاممەن الاتىن بولعان. «اۆتوماتتاي» ءسوز بوراتقان جەڭيشبەكتىڭ, قومۋزىن دوعارا تۇرىپ, جاۋىنداي ءسوز توككەن االىنىڭ جانە قامشى سالدىرماس, قالپىنان جازباس ازاماتتىڭ وزىنە ءتان ىرعاعى بار. بەلگىلى تاريحشى-ەتنوگراف س.م.ابرامزون: «قىرعىز اقىنى تەك ءانشى عانا ەمەس, ول بارىنەن بۇرىن مۋزىكانت جانە سازگەر», دەگەن. دەمەك, ايتىس بۇل مۋزىكالىق تا ونەر. ادەتتە قومۋز نەمەسە دومبىرا قوشتاپ, ودان ءارى ءسان بەرىپ تۇرادى. جاقىندا ءبىر فۋتۋرولوگ ء«ححى عاسىردا تەك ءۇش سالا عانا ءومىر سۇرە الادى: شوۋ مادەنيەتى, كوممەرتسيالىق ونەر جانە IT تەحنولوگياسىنا تەز بەيىمدەلەتىن ونەر» دەپ جازىپتى. دۇنيەدە قىرعىز بەن قازاق ەلى باردا, ايتىس تا ولمەيدى, وشپەيدى, وركەندەي بەرەدى دەپ سەنەمىن.

 

قازاق-قىرعىزعا ورتاق ونەر

ايتىس قازاق پەن قىرعىزدىڭ ۇلى جىرشى-جىراۋلارىنان قالعان ورتاق ونەر. مۇنى بىزگە ارستانبەك, شوجە, چوڭدۋ, ءسۇيىنباي, ەسەنامان, كاڭتارباي, كالمىرزا, جەڭيجوك, نۋرمولدو, جامبىل, توكتوگۋل, ەشمامبەت, كالىك, بارپى, قۇلمانبەت, مايكوت اقىندار امانات ەتتى.

نيدەرلاند پەن گەرمانيا دا تەگى, تامىرى ءبىر ەل. الايدا ەگەر فۋتبولدا ءبىرى ۇتىلىپ قالسا, ويىن سوڭىندا جانكۇيەرلەرى جاعالاسا كەتەدى. ال ەندى ايتىستا قازاق-قىرعىز كىم جەڭسە, سوعان ءسۇيىنىپ, شورابەك ايداروۆ, بايانعالي ءالىمجانوۆ, بالعىنبەك يماش, داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى, مۇحتار نيازوۆ, ايبەك قاليەۆ, اينۇر تۇرسىنباەۆا, جانداربەك بۇلعاقوۆ, ءبورىباي ورازىمبەتوۆ, سەرىك قاليەۆ, رۇستەم قايىرتاي جىرىنا قالاي قۋانسا, ابدىلدا, راحماتۋللا, زاميربەك, ەلميربەك, االى, ازامات, امانتاي, اسىلبەك, جەڭيشبەك, اكمات, شەكەربەك, يدريس, ساپار, بايان, كۋبات, بولوت, جىلدىزبەككە دە سونشا ماساتتانىپ, جەڭگەن اقىننىڭ الاپاسىن اسىرىسادى. مايرا كەرىمنىڭ ءوزى دە ءبىر فەنومەن. قازاق پەن قىرعىزدىڭ وسىنداي رۋحىنىڭ بيىكتىگى, جانىنىڭ كەڭدىگىنە تاڭعالام ءارى سۇيسىنەمىن. ايتىس قازاق پەن قىرعىز ءتىلىنىڭ باي ءارى ىرعاقتى, پوەتيكالىق ءتىل ەكەنىن ايشىقتاعان ونەر. مەن بايروندى تۋدىرعان اعىلشىن, گەتە, گەينەنى ومىرگە الىپ كەلگەن نەمىس, پۋشكين مەن لەرمونتوۆتى ادامزاتقا سىيلاعان ورىس ەلىنىڭ جىرمەن ايتىسىپ جاتقانىن ەلەستەتە دە المايمىن. جاراتۋشى يەمىز بۇل ونەردى قازاق پەن قىرعىزعا عانا لايىق كورسە كەرەك. قازاق اقىنى قاڭتارباي مەن قىرعىز اقىنى ارستانبەكتىڭ ايتىسى قارقارادا وتكەن. سوندا ارستانبەك:

قانداي كۇنگە جولىقتىڭ,

قازاقتان شىققان قاڭتارباي,

كونە قانداي, حالىق قانداي,

سانا قانداي, سالت قانداي,

قالىڭ قانداي, حال قانداي,

ءدىنىڭ قانداي, ءدىل قانداي, – دەپ جىرلاي جونەلگەندە, قاڭتارباي «مەن جاۋاپ بەرمەي جەڭىلدىم. يىعىندا ەكى پەرىشتەسى وتىر, سولاردىڭ ايت دەگەنىن ايتتى بۇل» دەگەن ەكەن. قاراڭىزشى, قانداي سىيلاستىق, قانداي قۇرمەت! ءسۇيىنباي مەن ارستانبەكتىڭ ايتىسى 1850 جىلى ىستىقكول جاعاسىندا ءوتىپ, ءدۇيىم جۇرتقا اڭىز بولعان. ال قازاق اقىنى ەسەنقۇل جاقىپبەكوۆتىڭ اشىراالى ايتاليەۆكە ايتقان جاۋابى ءالى ەسىمىزدە:

جەتپىسكە جەتكەن كەزدە ۋاعىڭىز,

ءسىز مەنەن كەمپىر تاپ دەپ سۇرادىڭىز,

جىرعاعان كەمپىر سىزگە تيەر مە ەكەن,

جيىرىلىپ جاتقان شاقتا جىلانىڭىز...

ەلدىڭ ريزا بولىپ ۇزاق قول سوققانى ءالى جادىمىزدا تۇر.

* * *

تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن قىرعىز ەلىندە وسى ونەردى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرگەن دوسىم سادىك شەر-نيازعا مىڭ مارتەبە العىس ايتامىن. سادىك شەر-نياز «ايتىش» قاۋىمداستىعى ارقىلى توكپە ايتىستى, كينونى دامىتۋدا نار عانا كوتەرەر ءىس قىلدى. بيىل «ايتىش» قاۋىمداستىعىنا 20 جىل تولىپ وتىر. وسى ۋاقىتتا سونىڭ نەگىزىن قالعان سادىك شەر-نياز بەن ونىڭ مۇددەلەستەرى تاۋداي قىزمەت ەتكەنىنە تاۋ باۋىرىنداعى ەل كۋا. «قىرعىز كەرەمەتىن» جاساعان قىرعىز فيلمدەرى تاعى دا الەمدىك كينوفەستيۆالدەردە جۇلدەلى ورىندارعا يە بولۋدا. جىل سايىن قىرعىزستاندا جانە لوس-اندجەلەستە ءوزى ۇيىمداستىرعان كينوفەستيۆال بيىك دەڭگەيدە ءوتىپ جاتىر. ايتپاقشى ايتىس ونەرىن يۋنەسكو-عا «شەدەۆر» رەتىندە تانىتقانداردىڭ ءبىرى وسى سادىك شەر-نياز ەدى.

 

قانىبەك يماناليەۆ,

قىرعىز رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى