دۇنيەجۇزىلىك بانك ساراپشىلارى ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ, شەكاراداعى كىدىرىستەردى ازايتۋ جانە جۇك تاسىمالداۋ تاريفتەرىن تومەندەتۋ ورتالىق ازيا ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتە باستادى. بۇل ماسەلە «ورتالىق ازياداعى كولىك بايلانىسى: قيىندىقتار مەن پەرسپەكتيۆالار» كونفەرەنتسياسىندا تالقىلاندى, – دەپ جازادى Egemen.kz. دب تاراتقان اقپاراتقا سىلتەمە جاساپ.
دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ورتالىق ازيانىڭ ينفراقۇرىلىمدىق باعدارلاماسىنىڭ جەتەكشىسى انتونيو نۋنەستىڭ ايتۋىنشا, ەۋروپا مەن قىتايمەن سالىستىرعاندا ورتالىق ازيا ەلدەرى كەدەندىك وپەراتسيالاردى وتكىزۋ كەزىندە شەكارادان وتكىزۋ پۋنكتتەرىندەگى ستاندارتتار, ينفراقۇرىلىم جانە تاجىريبە جاعىنان ارتتا قالىپ وتىر. كولىك دالىزدەرىن دامىتۋعا قوماقتى قارجى جۇمساۋدىڭ ارقاسىندا ولار بويىنشا قوزعالىس جىلدامدىعى ارتتى. الايدا, شەكارادان ءوتۋ كەزىندە ۇنەمدەلگەن ۋاقىت جوعالادى. «ورتالىق ازياداعى شەكارا بەكەتىنەن اۆتوموبيل جولىمەن ءوتۋ ۋاقىتى ۇزاق جانە بولجانبايدى. نە ىستەۋ كەرەك؟ ورتالىق ازيا ەلدەرى كولىك سالاسىندا ءالسىز رەتتەۋ مەن مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردىڭ تيىمسىزدىگىمەن سيپاتتالاتىن مودەلدەن جوعارى ساپا مەنەدجمەنتىن جانە مۇمكىن بولسا جەكەشەلەندىرۋدى كوزدەيتىن نارىقتىق قاتىناسقا كوشۋ كەرەك », – دەدى انتونيو نۋنەس.
دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى وكىلى جان-فرانسۋا مارتو ورتالىق ازيا تاۋار اينالىمى مەن يمپورتى كەزىندە لوگيستيكالىق تيىمدىلىك يندەكسى جانە كەدەندىك راسىمدەۋ ۋاقىتى سياقتى نەگىزگى ساۋدا ينديكاتورلارى بويىنشا تومەن ماندەردى كورسەتەدى دەپ قوستى.
«جول ستاندارتتارىنداعى ايىرماشىلىق جۇك جونەلتۋشىلەر مەن لوگيستيكالىق وپەراتورلارعا قوسىمشا قيىندىقتار تۋدىرادى», - دەيدى جان-فرانسۋا مارتو.
سونىمەن بىرگە, دۇنيەجۇزىلىك بانك ساراپشىلارىنىڭ پىكىرىنشە, ورتالىق ازياداعى تەمىرجول كولىگى كاسىپورىندارى ونىمدىلىكتىڭ تومەن بولۋىنا بايلانىستى باسەكەگە قابىلەتتى ەمەس. ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنا (تدم) قول جەتكىزۋ ءۇشىن وسى 20 جىل ىشىندە سالاعا قاجەتتى ينۆەستيتسيا كولەمى شامامەن 2,4 ترلن دوللاردى قۇراۋى كەرەك.
«بۇكىل الەم بويىنشا لوگيستيكا جۇيەسى پاندەمياعا دايىن بولمادى. بۇل ورتالىق ازيا ايماعى ەلدەرىنىڭ دايىندىعىنا دا قاتىستى. بىراق قازىرگى جاعداي پاندەميا جاعدايىندا تەمىرجول بايلانىسى اناعۇرلىم تۇراقتى جانە دايىندالعان كولىك جەلىسى بولىپ شىققانىن كورسەتتى », - دەپ قوستى دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ اعا كولىك ەكونوميسى سەۆارا مەليباەۆا.
ورتالىق ازيا ەلدەرى دە حالىقارالىق كولىك جەلىلەرىنىڭ قوسىلۋ يندەكسىنىڭ ەڭ تومەنگى دەڭگەيىمەن سيپاتتالادى - 45-60%. دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ تالداۋشىسى ونى افريكا ەلدەرىنىڭ دەڭگەيىمەن سالىستىردى. سونىمەن قاتار, ايماقتاعى ەلدەردىڭ كوپشىلىگى ينفراقۇرىلىمنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىمەن جانە كولىك قىزمەتتەرىنىڭ قىمباتتىعىمەن سيپاتتالادى. مىسال رەتىندە ول ءارتۇرلى ەلدەردەگى اۋە ساپارلارىنىڭ قۇنىن كەلتىردى. دب ەسەپتەۋلەرىنە سايكەس, بريۋسسەلدەن كيەۆكە ءۇش ساعاتتىق حالىقارالىق رەيس 100 دوللار تۇرادى. سونىمەن قاتار, الماتىدان اتىراۋعا ءدال سول ۋاقىتتا قازاقستانداعى ىشكى رەيس 300 دوللار تۇرادى. ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى جانە تاۋارلاردىڭ يمپورتى مەن ەكسپورتى كەزىندەگى جوعارى شىعىندار, بۇل اقىرىندا يمپورتتىڭ وزىندىك قۇنىنا جانە ايماق ەلدەرى ونىمدەرىنىڭ سىرتقى نارىقتاعى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنە كەرى اسەر ەتەدى.
«مىسالى, كونتەينەردى قازاقستاننان, وزبەكستاننان, قىرعىزستاننان جانە تاجىكستاننان روتتەردام مەن شانحايعا جىبەرۋ قۇنى ورتا ەسەپپەن 5 مىڭ دوللاردان باستالادى. سونىمەن بىرگە گرۋزيادان, ارمەنيادان, رەسەيدەن, ۋكراينادان جانە تۇركمەنستاننان - 800-دەن 2 مىڭ دوللارعا دەيىن », - دەدى سەۆارا مەليباەۆا.