جاڭا شتامدار وتاندىق زەرتحانادا انىقتالدى

ورتالىقتىڭ رەفەرەنتتىك زەرتحاناسىنىڭ بىرەگەي مۇمكىندىكتەرىنىڭ ناتيجەسىندە بۇگىندە ەكى ۆاكتسينا الىندى – نانوەمۋلسيالىق مايلى اديۋۆانت نەگىزىندەگى سۋببىرلىكتى ۆاكتسينا جانە نانوبولشەكتەرگە نەگىزدەلگەن ۆاكتسينا. بۇلار NARUVAX-C19 جانە NARUVAX-C19/Nano اتاۋىمەن ددۇ-نىڭ كانديدات ۆاكتسينالار تىزىمىنە ەنگىزىلگەن جانە قازىر اقيۇعو جانۋارلارعا SPF-تە كلينيكاعا دەيىنگى زەرتتەۋدەن وتكىزۋدە.

SARS-CoV-2 ۆيرۋسىنىڭ وزگەرگىشتىگىن جانە ۆاكتسينالاۋ ناۋقانىنا قاۋىپ ءتوندىرۋى ىقتيمال كەيبىر مۋتاتسيالار تۋرالى حابارلامالاردى نازارعا الا وتىرىپ, اقيۇعو زەرتحاناسىنىڭ BSL-3 بازاسىندا قازۇاۋ قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنداعى ۆيرۋستىڭ جاڭا شتامدارىن ءبولۋ بويىنشا جۇمىستار جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلۋدە.

وسى ۋاقىتقا دەيىن قازۇاۋ حالىقارالىق ۆاكتسينولوگيا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى قايسار تابىنوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن بىرىككەن زەرتتەۋ توبى 2020 جىلدىڭ ماۋسىم جانە جەلتوقسان ايلارىندا SARS-CoV-2 ۆيرۋسىنىڭ 12-گە جۋىق شتامىن ءبولىپ شىعاردى, ونىڭ ىشىندە 3 شتامم اقيۇعو ميكروورگانيزمدەر كوللەكتسياسىنا ساقتاۋعا بەرىلدى جانە «hCoV-19/Kazakhstan/KazNAU-NSCEDI-481/2020 KKZI KA-294 ۆيرۋسىنىڭ شتامى» دەگەن اتاۋمەن ءبىر شتامعا پاتەنت الىندى. Coronaviridae تۇقىمداسىنىڭ betacoronavirus ءتۇرىنىڭ coronavirus كلايد g, يممۋنوبيولوگيالىق پرەپاراتتاردى دايىنداۋعا, تەستىلەۋگە جانە in vitro جانە in vivo ءتۇرلى سۋبستانسالاردىڭ ۆيرۋسقا قارسى بەلسەندىلىگىن انىقتاۋعا ارنالعان.

پاتەنت يەسى – قازاق ۇلتتىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى مەن م.ايقىمباەۆ اتىنداعى اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالار ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعى. SARS-CoV-2 ۆيرۋسىنىڭ 6 شتامى بويىنشا S گەندەرىنىڭ تولىق نۋكلەوتيدتىك تىزبەگى GISAID حالىقارالىق دەرەكتەر بازاسىندا جاريالانعان.

2021 جىلعى 19 ناۋرىزدا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسوي ۇلتتىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعى فيليالىنىڭ رەفەرەنس-زەرتحاناسى الماتى قالاسى بويىنشا Covid-19 ۆيرۋسىنان «بريتاندىق», «وڭتۇستىك افريكالىق», «برازيليالىق» شتامدارعا ءتان ىقتيمال مۋتاتسيالار انىقتالعانىن حابارلادى.

2021 جىلعى 18 ناۋرىزدا اتالعان مۋتاتسيالاردى ناقتىلاۋ ءۇشىن ۆەدومستۆونىڭ «سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما جانە مونيتورينگ عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى» فيليالى 12 سىناما ۇلگىنى قازۇاۋ جانە اقيۇعو حالىقارالىق ۆاكتسينولوگيا ورتالىعىنا بەردى.

TreeGene گەنەتيكالىق زەرتحاناسىمەن بىرلەسە وتىرىپ, جەدەل جانە ۇيلەسىمدى بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە قىسقا مەرزىمدە ەكى ۇلگىنىڭ تولىق S گەنى رەتكە كەلتىرىلدى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى كورسەتكەندەي, ءبىر S ۇلگىسىندە گەننىڭ قۇرامىندا «بريتاندىق شتامم» B. 1.1.7-گە ءتان امينقىشقىل الماستىرعىش بار. ەكىنشى سىنامادا – S گەنىندە «وڭتۇستىك افريكا شتامىنا» B. 1. 351 تولىعىمەن ءتان امينقىشقىل الماستىرعىش پەن دەلەتسيالارى بار. ەكى ۇلگى گەندەرىنىڭ تولىق نۋكلەوتيدتىك تىزبەگى GISAID حالىقارالىق دەرەكتەر بازاسىندا EPI_ISL_1346635 جانە EPI_ISL_1346632 نومىرلەرىمەن جاريالانعان.

قازىر بىرىككەن زەرتتەۋ توبى اقيۇعو رەفەرەنتتىك زەرتحاناسىنىڭ بازاسىندا وسى ۆيرۋستاردى ءبولۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە. بۇل ۆيرۋستار ءبىزدىڭ عالىمدارعا COVID-19-عا قارسى وتاندىق جانە شەتەلدىك ۆاكتسينالار مەن ءدارى-دارمەكتەردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.