بۇل جونىندە سەنات توراعاسى «جاھاندانۋ داۋىرىندە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ – كەشەندى جاڭعىرۋدىڭ نەگىزى» تاقىرىبىنا ارنالعان پارلامەنتتىك تىڭداۋدا ايتتى, دەپ حابارلايدى ەgemen.kz.
«ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ازاماتتارىمىزدىڭ, اسىرەسە وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بويىنا ءسىڭىرۋدىڭ وڭتايلى جولىن تابۋىمىز قاجەت. بۇل رەتتە نەگىزگى سالماق ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا تۇسەتىنى ءسوزسىز. ءبىلىم بەرۋ وقۋ باعدارلاماسىن تۇسىندىرۋمەن عانا شەكتەلمەگەنى ءجون. ءبىزدىڭ ۇلتتىق تانىمدا ءبىلىم ءاردايىم تاربيەمەن قاتار جۇرگەن. سوندىقتان بالا ادامدىق الىپپەسىن اتا-اناسىمەن قاتار مەكتەپتەن ۇيرەنگەنى شارت. ءبىلىم مەكەمەلەرى جاناشىر, ادال, جاۋاپتى, ەڭبەكقور بولۋدى ەرتە جاستان بالانىڭ بويىنا سىڭىرۋگە ءتيىس. سول سەبەپتى, وقۋ باعدارلاماسىنا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ ساباقتارىن قوسىپ, ونى جاڭاشا جاساقتاۋ ماسەلەسىن قاراعان ءجون بولار ەدى», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار سەنات سپيكەرى بۇل باعىتتا ينتەلليگەنتسيانىڭ دا الاتىن ورنى ەرەكشە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«قاي زاماندا دا زيالى ازاماتتارىمىز قوعام ءۇشىن باعدار بولعان. الدىڭعى اعا بۋىن وسى باعىتتاعى ميسسياسىنا ادالدىق تانىتىپ, ءاردايىم ۇلتىمىزدىڭ ءۇنى, قورعاۋشىسى بولىپ كەلەدى. سول ءۇشىن ولارعا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز. ەندىگى كەزەكتە, ەلىمىزدە زيالى قاۋىمنىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋدى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى دەپ ەسەپتەيمىز. ولار ءححى عاسىردا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋشى جانە ناسيحاتتاۋشى بولۋى قاجەت», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونداي-اق, ول ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ اياسى كەڭ ەكەنىن, ونىڭ تاۋەلسىزدىك, جەر, ءتىل, مادەنيەت, سالت-ءداستۇر سياقتى ەرەكشەلىكتەردى قامتيتىنىن ايتىپ, ادامي قۇندىلىقتارعا, حاكىم ابايدىڭ «تولىق ادام» تۇجىرىمداماسىنا كەڭىرەك توقتالىپ ءوتتى.
« ۇلى ويشىلدىڭ «تولىق ادامىنا» نۇرلى اقىل, جىلى جۇرەك, ىستىق قايرات ءتان. نۇرلى اقىل اياسىندا قوعامدا ءبىلىم كۋلتىن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت. سول ارقىلى ءومىر بويى ءبىلىم الۋ داعدىسىن نەگىزگى قاعيداتقا اينالدىرعانىمىز ءجون. ءوزارا سەنىم, جاناشىرلىق پەن جاۋاپكەرشىلىك سياقتى قۇندىلىقتاردى دا كەڭىنەن دارىپتەگەن ابزال. ونىڭ ءبارى اباي ايتقان جىلى جۇرەكتەن باستاۋ الادى. قوعامدا سەنىم بولعان جەردە ادامي قارىم-قاتىناستىڭ نىعايۋىمەن قاتار, ەكونوميكا دا داميدى دەگەن زاڭدىلىق بار. اقىن وسيەت ەتكەن ىستىق قايراتقا تالاپ پەن ەڭبەكقورلىق سەكىلدى قاسيەتتەر جاتادى. بۇلار دا جاڭا زاماندا ۇلتتىق ۇستانىمعا, ومىرلىك ماقساتقا اينالۋى قاجەت», دەگەن سەنات توراعاسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاڭعىرۋ باعدارىن كەشەندى ءارى جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىرۋ ءۇشىن وسىنداي يدەولوگيالىق قۇندىلىقتاردى نىعايتىپ الۋ كەرەكتىگىن تىلگە تيەك ەتتى.
ءوز سوزىندە ماۋلەن اشىمباەۆ ۇلتتىق قۇندىلىقتار تاقىرىبى قاشاندا وزەكتى جانە ونى دارىپتەۋ اۋقىمدى جۇمىس ەكەنىنە دە نازار اۋداردى.
«قازىرگىدەي ەلىمىزدە جۇيەلى جاڭعىرۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان شاقتا بۇل سالانىڭ ماڭىزى ارتا تۇسكەنى ءسوزسىز. ءتىپتى, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەمەي جاڭعىرۋدى تولىققاندى ىسكە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس دەۋگە بولادى. سەبەبى, جاڭعىرۋدىڭ ەڭ نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى جاھاندانۋ جاعدايىندا ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاپ, جان-جاقتى دامۋ ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان بۇگىنگى ماسەلەنىڭ ەلدىك مۇددە تۇرعىسىنان ماڭىزى اسا زور», دەدى سەنات توراعاسى.
ايتا كەتەيىك, سەناتتا وتكەن پارلامەنتتىك تىڭداۋدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ارنايى ۇسىنىمدار دايىندالدى. بۇل قۇجات قاتىسۋشىلاردىڭ ۇسىنىس-پىكىرلەرى نەگىزىندە تاعى دا تولىقتىرىلىپ, ۇكىمەتكە جانە ءتيىستى مينيسترلىكتەرگە جىبەرىلەدى.