• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
الەم 30 ناۋرىز, 2021

«باحرەين ءىسىنىڭ» قۇرباندارى

1860 رەت
كورسەتىلدى

قۇندىلىقتار قۇلدىراپ, جۇرەكتەر قاتايعان قوعامدا ادام ساۋداسى قىزا تۇسپەسە, ازايماسى انىق. بۇگىندە قىلمىستىڭ بۇل ءتۇرى شەكارا تاڭدامايدى, ۇلتتى سۇرىپتاپ جاتپايدى.

اسىرەسە, قازاق قىزدارىنىڭ تاع­­دى­رى تالكەككە ءتۇسىپ, ارى اياق­قا تاپتالعان تۇستا كىبىر­تىكتەمەي, باتىل قيمىل جاساۋ – قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ۇلتتىڭ نامىسىن جىرتۋ دەگەن ءسوز. زاڭ قاتايعانمەن, پەندەنىڭ پەيى­لى تۇزەلمەي ادام ساۋ­داسى دا كۇن تارتىبىنەن تۇس­پەيدى. مۇ­نى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى حالىققا جولداۋىندا اتاپ كورسەتتى. ۇلت­­تىق قوعامدىق سەنىم كەڭە­سىنىڭ باسقوسۋىندا دا ەل پرەزي­دەنتى بۇل ماسەلە بويىنشا تۇراق­تى تۇردە جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت­تىگىن قاتاڭ ەسكەرتىپ, بار­لىق ۋاكىلەتتى ور­گانداردىڭ باتىل ءارى ۇيلە­سىمدى ارەكەت ەتۋىن تالاپ ەتكەن بولاتىن. بۇل باعىتتا قازاق­ستاننىڭ زاڭ­نا­ماسىن حا­لىقارالىق ستان­دارتتارعا ساي بەيىمدەۋدى تاپسىرىپ, ادام ساۋداسىنا قاتىستى قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى انىقتاۋ بويىنشا ناقتى شارالاردى قابىلداۋعا ەكپىن بەردى. قازىرگى تاڭدا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مۇنداي قىلمىستاردى انىقتاۋ مەن تەرگەۋ ءىس-شارالارىن جەتىل­دىرىپ كەلەدى. ناتيجە دە جوق ەمەس. سونىڭ ءبىرى – تاياۋدا عانا اشكەرەلەنگەن «باحرەين ءىسى».

تەگىڭدى تالقاندايمىن دەسە قازىر قىلمىستىڭ سان سورا­قى­سى جەتىپ ارتىلادى. تۇتاس ۇلت­قا قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعان سون­داي ازعىندىقتىڭ ءبىرى – قىزدا­رى­مىزدى قىزىقتىرىپ شەتەل اسىرىپ, جات جەردە قۇجاتتارىن تارتىپ الىپ, جەزوكشەلىككە سالۋ بولىپ تۇر.

ءىىم تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى سانجار ءادىلوۆ ونلاين رەجىمدە وتكەن بريفينگتە ءدۇيىم جۇرتقا «باحرەين ءىسى» دەگەن اتپەن بەلگىلى بولعان اتىشۋلى تەرگەۋ ىسىنە قاتىستى جاڭا مالىمەتتەردى حابارلادى.

 «جالاقىسى جوعارى جۇمىسقا تۇرىپ, كۇرەپ اقشا تاباسىڭ» دەگەن جىلتىراق سوزگە سەنىپ, شەتەل اسىپ كەتكەن قازاقتىڭ 39 قىزى باحرەين كورولدىگىنە كەلگەندە جىنىستىق قۇلدىققا تۇسكەنىن ءبىر-اق بىلگەن. قاراكوزدەردىڭ «ول جاقتا ات باسىنداي التىن بار» دەپ باسىن اينالدىرىپ, كەلە سالىسىمەن بار قۇجاتتارىن جيناپ الىپ, جەزوكشەلىكپەن اينالى­سۋ­عا ماجبۇرلەگەن قىلمىستىق توپتىڭ قازىرگى تاڭدا 19 مۇشەسى انىقتالىپ, 15-ءى قاماۋعا السىنسا, ۇشەۋىنە حالىقارالىق ىزدەۋ جاريالانعان. ورىمدەي قىزدارعا قورعان بولۋدىڭ ورنىنا قورلاپ كەلگەن ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان توپتىڭ قۇرامىندا قازاقستاندىقتاردان بولەك, رەسەي جانە باحرەين ازاماتتارى بولعان.

ادام ساۋداسىمەن اينالىسىپ, ارام ويلارىن ىسكە اسىرىپ كەلگەن بۇل قىلمىستىق توپ 2016 جىلدان باستاپ, 2020 جىلعا دە­يىن ەل اۋماعىندا باحرەين كورول­دىگىنە جەزوكشەلىكپەن اينالىسۋ ءۇشىن قىزداردى جالداۋمەن جانە جىبەرۋمەن اينالىسىپ كەلگەنى انىقتالىپ وتىر. ەڭ سوراقىسى, جوعارىدا ايتىلعان 39 قىزدىڭ بارلىعى قازاقى قايماعى بۇزىلماعان تۇركىستان وبلىسى مەن كيەلى مەكەن شىمكەنت قالاسىنىڭ تۇرعىندارى بولىپ شىققان.

ەستىگەن ەلدىڭ جانىن تۇرشىك­تىرگەن «باحرەين ءىسى» وتكەن جىل­دىڭ اقپان ايىندا بەلگىلى بولعان ەدى. سول كەزدە ءدۇيىم ەل باق ار­قى­لى باحرەين كورولدىگىندە 21 قازاق­ستاندىق قىزدىڭ سەكسۋالدىق قۇلدىقتان بوساتىلعانى تۋرالى ەستىپ-ءبىلدى. بۇل بيزنەستىڭ قىر-سىرى مەن قۇپياسىن مىقتاپ مەڭگەرىپ العان قىلمىستىق توپ مۇشەلەرى قۇرباندارىن كوبىنە وڭتۇستىك وڭىردەن تاڭداپ الىپ, نەگىزىنەن تۇرمىستىق دەڭگەيى تومەن وتباسىلاردان شىققان بويجەتكەندەرگە شەتەلدە قىزمەت كورسەتۋ جانە قوناقۇي سالاسىندا جۇمىس ىستەۋدى ۇسىنىپ, تۇزاقتارىنا ءتۇسىرىپ وتىرعان.

س.ءادىلوۆتىڭ حابارلاۋىنشا, سوڭعى ەكى اپتانىڭ ىشىندە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى وسىنداي جولمەن ەلدەن كەتىپ, باحرەيندە ءتانىن ساۋدالاۋعا تۋرا كەلگەن تاعى التى قىزدى انىقتاعان. الايدا, بۇل قىزدار ەبىن تاۋىپ قۇلدىقتا ۇستاپ وتىرعان قوجايىندارى­نان قاشىپ شىققانىمەن, ءوز بەتتەرىنشە تۋعان جەرلەرىنە ورالا الماعان. ورنالاسقان جەرى انىقتالعانىن كەيىن سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ كومەگىمەن قىزدار باحرەين, تۇركيا جانە ءباا-دەن قايتارىلعان. ءىىم تەرگەۋ دەپار­تامەنتى باستىعىنىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى باحرەين جەرىندە جەزوكشەلىك بيزنەستىڭ كورىگىن قىزدىرىپ كەل­گەن تاعى ءبىر ترانسۇلتتىق ۇيىم­داسقان قىلمىستىق توپتى اش­كەرەلەپ, مۇشەلەرىن قولعا ءتۇسىرىپ, ماتەريالداردى تولىقتاي باس پرو­كۋراتۋراعا جولداعان.

بۇل ىسكە قاتىستى ترانسۇلت­تىق قىلمىستىق توپتى قۇرۋ جانە باسقارۋ بويىنشا قوسىم­شا قىلمىستىق ءىس قوزعا­لىپ, جا­قىن ۋاقىتتا ءىس اياقتالىسى­مەن ماتەريال­­دار ايىپتاۋ قورىتىن­دىسىمەن سوتقا جولدانباق.

قازىرگى ۋاقىتتا شەتەلدە جەزوك­شەلىككە سالىنعان جا­بىر­لەنۋشىلەردىڭ بارلىعى ەلى­مىز­گە قايتارىلىپ, وتباسىلارىنا ورالعان. جىلتىراق ومىرگە قى­زى­عىپ, جىنىستىق قۇلدىققا تۇسكەن قىز­دارعا الەۋمەتتىك, مەدي­تسي­نا­لىق, قۇقىقتىق جانە پسي­حو­لوگيالىق كومەك كورسەتىلۋدە.

«ادام ساۋداسى تەك قۇقىق قور­عاۋ ورگاندارىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل قوعامنىڭ وزەكتى ماسەلە­سىنە اينالىپ وتىر. ويتكەنى قارا­پا­يىم حالىقتىڭ قۇقىعى مەن بوس­تاندىعىنا تىكەلەي قاتىستى بولعاندىقتان, بۇل تۇيتكىلگە ءاتۇس­تى قاراۋعا بولمايدى. وكىنىشكە قاراي, شەكارالاردىڭ اشىقتىعى, كوشى-قون اعىندارىنىڭ كۇن ساناپ ارتۋى جانە ەكونوميكانىڭ دامۋىنا قاراي قىلمىستىڭ بۇل ءتۇرى دە وزگەرىپ, مەملەكەتارالىق جانە ترانسۇلتتىق سيپاتقا يە بولا باس­تادى. سول سەبەپتى ادام ساۋداسىنا قاتىستى ءار ءىس ءىىم-ءنىڭ ءجىتى باقىلاۋىنا الىنادى», دەپ اتاپ ءوتتى دەپارتامەنت باسشىسى.

ادام ساۋداسىنىڭ الدىن الۋ, الەمدى شارلاپ كەتكەن بۇل قىل­مىستىڭ جولىن كەسۋ جانە ترانس­ۇلتتىق قىلمىستىق توپتارعا قارسى كۇرەس جۇرگىزۋ ماقساتىندا بۇگىندە ءىىم باسقا دا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, ۇكىمەتتىڭ ءىس-شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرىپ كەلەدى. تمد مەملەكەت باسشىلارى كەڭەسىنىڭ شەشىمىمەن بەكىتىلگەن قىلمىسقا قارسى كۇرەستىڭ بىرلەس­كەن ءىس-شارالارىنىڭ مەملەكەتارا­لىق باعدارلاماسى شەڭبەرىندە دە ازاماتتاردىڭ حالىقارالىق ترافيگىن بولدىرماۋ جونىندە تۇراقتى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە.

بريفينگ بارىسىندا س.ءادىلوۆ بۇگىندە ىشكى ىستەر ورگاندارىندا ادام ساۋداسىنا قاتىستى 133 قىلمىستىق ءىس بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بۇل ىستەر بويىنشا 48 ادام قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلسا, 15-ءى قاماۋعا الىنعان.

 

سوڭعى جاڭالىقتار