الەمدى ابىگەرگە سالعان پاندەميا سپورتتىڭ دا قول-اياعىن ءجىپسىز بايلادى. تۋرنيرلەر توقتادى. جىلدا ءتۇرلى جارىستاردا كۇش سىناسىپ, وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىندا تەر توگىپ جۇرەتىن اتلەتتەر امالدىڭ جوقتىعىنان ۇيدەن اتتاپ شىعا الماي قالعان ەدى. مىنە, مۇنداي جاعدايدا سپورت سالاسى باسشىلارىنىڭ الدىندا تىعىرىقتان الىپ شىعاتىن جولدى شۇعىل تابۋ مىندەتى تۇردى.
بۇل ماسەلەدە قاراعاندى وبلىستىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باسشىلىعى باتىل قادامدارعا, تىڭ شەشىمدەرگە بارا ءبىلدى. مىسالى, وڭىردە جارىستار, وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى جانە باسقا دا ءىس-شارالار جاڭا پىشىمدە قاشىقتان, ونلاين رەجىمدە جۇرگىزىلە باستادى.
«بىلتىر تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان Saryarqa ونلاين سپارتاكياداسى العاش رەت وتكىزىلدى, دەيدى وبلىستىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باسشىسى تەمىرحان ابىلاەۆ. – سپورتتىڭ توعىز تۇرىنەن قالالار مەن اۋداندار اراسىندا وتكەن جارىسقا بەس مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى. بۇل قازاقستاندا قاشىقتىق رەجىمىندە ۇيىمداستىرىلعان جارىستار اراسىنداعى ۇزدىگى بولدى. جالپى, كارانتيندىك شەكتەۋلەر كەزىندە بارلىق سانيتارلىق نورمالار مەن ەرەجەلەردى ساقتاي وتىرىپ, ونلاين-فورماتتا 371 سپورتتىق تۋرنير ءوتىپ, وعان 18 564 ادام قاتىستى».
سونىمەن قاتار جەرگىلىكتى Saryarqa تەلەارناسىمەن بىرلەسىپ «گيمناستيكا» جوباسى جۇزەگە اسىرىلدى. باعدارلاما اياسىندا جانساي سماعۇلوۆ, بەيىمبەت كانجانوۆ, اپالى-ءسىڭلىلى نەميچتەر, ميلانا سافرونوۆا جانە باسقا جەتەكشى سپورتشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە تىكەلەي ەفيرلەر ۇيىمداستىرىلدى. سونداي-اق بىلتىرعى قازان ايىندا تسيفرلى تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن «QARAGANDY MARATHON 2020» حالىقارالىق ونلاين مارافونى دا ۇيىمداستىرىلدى.
جالپى, قازىرگى تاڭدا قاراعاندى وبلىسىندا بالالار-جاسوسپىرىمدەر 109 كلۋبى, جاسوسپىرىمدەردىڭ 22 دەنە شىنىقتىرۋ كلۋبى, جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە 2 337 سپورت ۇيىرمەسى, كوللەدجدەردە 431 سەكتسيا, جوعارى وقۋ ورىندارىندا 126 سپورت ۇيىرمەسى جۇمىس ىستەيدى. ال وڭىردەگى 45 سپورت مەكتەبىندە 32 896 بالا مەن ءجاسوسپىرىم تەگىن جاتتىعادى.
ايتا كەتەتىن ءبىر جايت, بيىلدان باستاپ قالالار مەن اۋدانداردا ورنالاسقان 17 مامانداندىرىلماعان بالالار-جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبى وبلىستىق دەڭگەيگە بەرىلدى. جالپى العاندا, وڭىردەگى سپورت ۇيىرمەلەرىنە قاتىساتىن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سانى 146 015 ادامعا جەتتى.
بۇگىندە قاراعاندى وبلىسىنىڭ جەتەكشى سپورتشىلارىنىڭ الدىندا زور ماقسات بار. كوزدەگەن باستى نىسانا – توكيو وليمپياداسى. قازىردىڭ وزىندە بۇل دوداعا قاتىسۋ جولداماسىنا بوكسشى ابىلايحان ءجۇسىپوۆ, ايەلدەر كۇرەسىنەن ەلميرا سىزدىقوۆا, سونىمەن بىرگە مانەرلەپ ءجۇزۋشى اپالى-ءسىڭلىلى الەكساندرا مەن ەكاتەرينا نەميچتەر يە بولعان.
ايتا كەتۋ كەرەك, توكيوعا اپاراتىن جولداما سانى بۇدان دا كوپ بولۋى مۇمكىن دەگەن ءۇمىت بار. قازىرگى تاڭدا وبلىستىڭ 11 ۇزدىك سپورتشىسىنىڭ سپورتتىڭ جەتى ءتۇرى بويىنشا ليتسەنزيا الۋعا مۇمكىندىگى بار. ولاردىڭ قاتارىندا دزيۋدوشىلار يسلام بوزباەۆ, جانساي سماعۇلوۆ, گرەك-ريم كۇرەسىنىڭ شەبەرى ەرۇلان ىسقاقوۆ, باتۋتتا سەكىرۋشى دانيل مۇساباەۆ, اكادەميالىق ەسكەك ەسۋشىلەر سۆەتلانا گەرمانوۆيچ, ۆيتالي ۆاسيلەۆ, ميحايل تاسكين, بايداركا مەن كانوەدا ەسكەك ەسۋشىلەر داريا رازۋموۆيچ, جەڭىل اتلەتشىلەر ريما كاشافۋتدينوۆا, داۆيد ەفرەموۆ جانە ۇستەل تەننيسشىسى زاۋرەش اقاشەۆا بار.
پاراليمپيا ويىندارىنا بەرىلەتىن كۆوتا ءۇشىن كۇرەستە ءوڭىردىڭ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى سپورتشىلارىنىڭ دا كورسەتكىشى جامان ەمەس. مىسالى, بۇگىندە جۇزۋدەن ناتاليا زۆياگينتسەۆا, اندرەي افاناسەۆ, ءاليا راحىمبەكوۆا, مىلتىق اتۋدان ايدوس جىلقىشينوۆ جانە جەڭىل اتلەتشى داستان مۇقاشبەكوۆ جولداماعا يە بولىپ, ءتورت جىلدا ءبىر وتەتىن دوداعا الاڭسىز دايىندالىپ ءجۇر.
وبلىستا جەتەكشى سپورتشىلارعا, ياعني ۇلتتىق قۇراما كوماندالار ساپىندا جۇرگەن اتلەتتەرگە بۇرىن بولماعان جاعدايلار جاسالا باستاعانىن ايتا كەتكەن ءجون. بۇل تۋراسىندا ءوڭىر سپورتىنىڭ باسشىسى تەمىرحان ابىلاەۆ بىلاي دەيدى: «وبلىس باسشىلىعى جەتەكشى سپورتشىلاردى قولداپ, ولاردىڭ جاڭا جەڭىستەرى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاساۋدا. مىسالى, 2020 جىلى چەمپيوندارعا شاكىرتاقىنى ەكى-ءۇش ەسە كوبەيتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. شاكىرتاقى الۋشى سپورتشىلار سانى 104-تەن 165 ادامعا دەيىن كوبەيدى».
پاندەميا سالدارىنان تۋىنداعان كۇردەلى كەزەڭگە قاراماستان, وبلىستا سپورت نىساندارىن سالۋ جۇمىستارى سايابىرلامادى. بۇگىنگى كۇندە ولاردىڭ قۇرىلىسى بيۋدجەتتىك جانە بيۋدجەتتەن تىس قاراجات ەسەبىنەن جۇرگىزىلۋدە. مىسالى, بىلتىر مەملەكەت ەسەبىنەن قارقارالى قالاسىندا 320 ورىندىق دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى (دشسك) پايدالانۋعا بەرىلدى. سونداي-اق دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن تەمىرتاۋدا ءدال سونداي كەشەن سالىنىپ, پادالانۋعا بەرىلدى. جالپى, وبلىس بويىنشا سپورت نىساندارىن سالۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارىنا 11 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى بولىنگەن.
وبلىس ورتالىعىنىڭ ءوز باسىندا رەسپۋبليكالىق فەدەراتسيالاردىڭ قاراجاتىنا حالىقارالىق تالاپتارعا تولىق جاۋاپ بەرەتىن Saryarqa ۇستەل تەننيسى ورتالىعى مەن «تەننيس» ورتالىعى سالىندى. بىلتىر قاراعاندى وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوزى بۇل تەننيس نىساندارىنا وتە جوعارى باعا بەردى.
جالپى, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ وڭىردەگى سپورت ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا وڭ اسەرىن تيگىزىپ جاتقانىن ايتا كەتكەن ءلازىم. قازىردىڭ وزىندە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» بويىنشا وڭىردەگى 6 بىردەي سپورت نىسانىنىڭ قۇرىلىسىنا قاراجات جەتكىلىكتى مولشەردە بولىنگەن. ولاردىڭ قاتارىندا شاحتينسك قالاسىنداعى 160 ادامدىق باسسەينى بار دشسك, جەزقازعانداعى 320 ادامدىق باسسەينى بار دشسك, ۇلىتاۋ اۋدانىنا قاراستى قارساقباي اۋىلىنداعى 100 ادامدىق دشسك, جەزدى كەنتىندەگى 160 ادامدىق دشسك, جاڭاارقا اۋدانىنىڭ اتاسۋ كەنتىندەگى باسسەين جانە نۇرا اۋدانىنىڭ نۇرا اۋىلىنداعى باسسەين بار.
وبلىس سپورتىنىڭ باسشىسى تەمىرحان ابىلاەۆ حالىقتى سپورتقا جۇمىلدىرۋعا اسەر ەتەتىن ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى – سپورتتىق ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋى مەن ونىڭ قولجەتىمدىلىگى ەكەنىن باسا اتايدى. «بۇگىندە, دەيدى ول, – قاراعاندى وبلىسىندا 3155 سپورت نىسانى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ ىشىندە 1230-ى اۋىلدىق جەرلەردە ورنالاسقان. قالالار مەن اۋدانداردا جىل سايىن حوككەي جانە سپورت الاڭدارى اشىلادى. بۇگىندە وبلىستا جاساندى جابىندىسى بار 333 سپورت الاڭى, 262 كوپ سالالى حوككەي كورتى جانە 34 ستريت-ۆوركاۋت الاڭى بار».
بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ جەمىستى بولۋىنا «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسىنىڭ يگى ىقپال ەتكەنىن اتپاي كەتۋگە بولمايدى. مىسالى, وتكەن جىلى اتالعان مەملەكەتتىك باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا 14 جوباعا 1 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق قاراجات بولىنگەن.
بۇدان بولەك بۇگىندە «اۋىل – ەل بەسىگى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا بۇقار جىراۋ اۋدانىنىڭ بوتاقارا كەنتىندە 320 ورىندىق سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. بيۋدجەتتەن تىس قاراجات ەسەبىنەن قاراعاندى قالاسىندا سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ كەشەنى مەن ترياتلون پاركى سالىنۋدا.
وبلىس سپورتىنىڭ باسشىسى تەمىرحان ابىلاەۆ ءاربىر قالا مەن اۋىلدىق جەرلەردە تۇراتىن بالالاردىڭ, جاستار مەن ەرەسەك ادامداردىڭ سپورتپەن شۇعىلدانۋىنا جاعداي جاساۋدى باستى ماقسات سانايدى. «مەملەكەت باسشىسى بىلتىرعى جولداۋىندا وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ سپورتتىق, شىعارماشىلىق الەۋەتىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ءبىزدىڭ باسقارما جاڭا جاعدايدا وسى باعىتتا بەلسەندى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا سپورتشىلاردىڭ جاتتىعۋىنا رۇقسات ەتىلدى, بارلىق قاجەتتى سانيتارلىق نورمالاردى ساقتاي وتىرىپ, سپورت كەشەندەرى مەن باسسەيندەر جۇمىس ىستەي باستادى. وبلىستىق جانە اۋداندىق جارىستاردى وتكىزۋگە ءالى دە بولسا رۇقسات بەرىلگەن جوق, بىراق ولار مىندەتتى تۇردە ونلاين رەجىمدە جالعاسادى. 2021 جىلعا ەلۋگە جۋىق اۋقىمدى سپورتتىق ءىس-شارالار جوسپارلانعان, وعان ءارتۇرلى جاستاعى وبلىس تۇرعىندارى قاشىقتان قاتىسا الادى», دەيدى ءوڭىردىڭ سپورت باسشىسى.
قاراعاندى