ءماجىلىس سپيكەرى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ توراعالىعىمەن جالپى وتىرىس ءوتتى. وندا دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسىمەن ازىرلەنگەن سوت جۇيەلەرى مەن سۋديالاردىڭ مارتەبەسىنە قاتىستى بىرقاتار زاڭ جوباسى ماقۇلداندى.
اتاپ ايتقاندا, سوت جۇيەسى مەن سۋديالاردىڭ مارتەبەسىنە قاتىستى كونستيتۋتسيالىق زاڭعا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسىندا جوعارعى سوتتاعى اكىمشىلىك ىستەر جونىندەگى سوت القاسىن قۇرۋ جانە قازىرگى مامانداندىرىلعان سوت القاسىن تاراتۋ قاراستىرىلعان.
«زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر ەكى بلوكتان تۇرادى. ءبىرىنشىسى, جوعارعى سوتتا اكىمشىلىك ىستەر بويىنشا سوت القاسىن قۇرۋ ۇسىنىلادى. قازىرگى مامانداندىرىلعان سوت القاسى تاراتىلادى. وبلىستىق سوتتاردا دا ءتيىستى سوت القالارى قۇرىلادى. بۇل شارا سوت جۇيەسىنە وڭىرلەردە ىستەردىڭ بولىنۋىنە بايلانىستى ۇنەمى وزگەرىپ وتىراتىن جاعدايعا جەدەل دەن قويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
زاڭ جوباسىندا مەملەكەت باسشىسى تاعايىنداۋعا ۇسىناتىن جوعارعى سوت توراعاسى جانە جوعارعى سوت سۋديالارى لاۋازىمىنا كانديداتتارعا قويىلاتىن تالاپتارعا قاتىستى وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. اتالعان تۇزەتۋلەر ەلدىڭ جوعارعى سوت ورگانىنا قۇقىقتىڭ مامانداندىرىلعان سالالارىندا, مىسالى, سالىق قۇقىعىندا نەمەسە جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعىندا كوپ تاجىريبەسى بار زاڭگەرلەردى تارتۋعا باعىتتالعان.
بۇل نەعۇرلىم داۋلى ىستەر بويىنشا سوت تورەلىگىنىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى جانە بۇكىل سوت جۇيەسىنە وڭ اسەرىن تيگىزەدى. اتالعان تۇزەتۋلەر مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان كانديداتتارعا عانا قاتىستى ەكەنىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. ولار باسقا سۋديالارعا قاتىستى بولمايدى», دەدى زاڭ جوباسى تۋرالى بايانداما جاساعان ءماجىلىس دەپۋتاتى قانات مۋسين.
بۇل تۇزەتۋ اكىمشىلىك ادىلەت ەنگىزۋدىڭ باستاپقى كەزەڭىندە جۇكتەمەنى تەڭ بولۋگە, سونداي-اق دەليكتەر (ازاماتتىڭ قۇقىن بۇزۋ) مەن قوعامدىق داۋلاردى قاراۋ بويىنشا سوت پراكتيكاسىنىڭ اراجىگىن اجىراتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وڭىرلەردە ىستەردى بولۋگە بايلانىستى ۇنەمى وزگەرىپ وتىراتىن جاعدايعا ۋاقتىلى دەن قويۋ ماقساتىندا وبلىستىق سوتتاردىڭ سوت القالارى جوعارعى سوت توراعاسىنىڭ ۇسىنۋى بويىنشا جوعارعى سوتتىڭ جالپى وتىرىسىنىڭ شەشىمىمەن قۇرىلادى جانە تاراتىلادى.
زاڭ جوباسى جوعارعى سوت توراعاسى جانە جوعارعى سوت سۋدياسى لاۋازىمىنا ۇمىتكەرلەرگە قويىلاتىن تالاپتارعا قاتىستى وزگەرىستەر ەنگىزەدى, ولاردى مەملەكەت باسشىسى ۇسىنادى.
كورسەتىلگەن سۋديا لاۋازىمدارىنا سايلاۋ ءۇشىن پرەزيدەنت ۇسىنعان ادامداردىڭ نەگىزىنەن جەتكىلىكتى تاجىريبەسى بار ماماندار بولىپ تابىلاتىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ, زاڭ جوباسىندا ولاردىڭ بىلىكتىلىك ەمتيحانىنان ءوتۋى تۋرالى قولدانىستاعى ەرەجەنى الىپ تاستاۋ جانە زاڭ ماماندىعى بويىنشا كەمىندە جيىرما جىل جۇمىس ءوتىلىنىڭ بولۋى تۋرالى تالاپتىڭ كۇشىن جويۋ ۇسىنىلادى.
سونىمەن قاتار وتىرىستا دەپۋتاتتار سوت جۇيەسىن جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. قۇجاتقا قاتىستى بايانداما جاساعان دەپۋتات قانات ءمۋسيننىڭ ايتۋىنشا, اتالعان زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – ينۆەستورلار قاتىساتىن داۋلاردى قاراۋ ساتىلىعىن قايتا قاراستىرۋ. وسىعان بايلانىستى, زاڭ جوباسىندا ازاماتتىق پروتسەستىك كودەكسكە, اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك كودەكسكە جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك زاڭناماسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلمەك.
«بىركەلكى جۇكتەمەنى ءبولۋ جانە بىرىڭعاي پراكتيكانى ازىرلەۋ ماقساتىندا اتالعان ەكى كودەكسكە ينۆەستور قاتىسقان داۋلاردىڭ ينستانتسيالارىن قايتا قاراستىرۋ بويىنشا ءتيىستى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلگەن. اتاپ ايتساق, ينۆەستورلار قاتىساتىن داۋلاردى قاراۋ نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ ماماندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتىنا بەرىلەدى.
اتالعان سوت ينۆەستيتسيالىق داۋلار بويىنشا ازاماتتىق ىستەردى, سونداي-اق ينۆەستوردىڭ ينۆەستيتسيالىق قىزمەتىنە بايلانىستى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينۆەستورلارعا قوياتىن تالاپتارىن قارايدى.
بۇل داۋلاردىڭ قاتىسۋشىلارى مىنالار. ءبىرىنشى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا كاسىپكەرلىك قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن شەتەلدىك زاڭدى تۇلعالار (ولاردىڭ فيليالدارى, وكىلدىكتەرى). ەكىنشى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن شەتەلدىكتىڭ قاتىسۋىمەن قۇرىلعان, داۋىس بەرەتىن اكتسيالارىنىڭ (جارعىلىق كاپيتالعا قاتىسۋ ۇلەسى) ەلۋ جانە ودان كوپ پايىزى شەتەلدىك ينۆەستورعا تيەسىلى زاڭدى تۇلعالار. ءۇشىنشى, ينۆەستيتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋعا مەملەكەتپەن جاسالعان كەلىسىمشارتى بار ينۆەستورلار.
زاڭ جوباسىندا مامانداندىرىلعان سوتتاردىڭ, تولىققاندى ءۇش ساتىلى سوت قورعاۋ جۇيەسىنىڭ ساقتالۋىن جانە جوعارعى سوتتىڭ كاسساتسيالىق ءىس جۇرگىزۋدى جۇزەگە اسىرۋىن ەسكەرە وتىرىپ, ينۆەستورلار قاتىسقان داۋلاردىڭ ناقتى ساتىلىلىعىن ايقىنداۋ ۇسىنىلادى. ينۆەستورلار قاتىسقان داۋلاردى قاراۋدىڭ ۇسىنىلعان ءتاسىلىن ەسكەرە وتىرىپ, زاڭ جوباسىن قابىلداۋ ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق ينۆەستيتسيالىق كليماتىنا وڭ اسەر ەتەتىنى بەلگىلى. سونىمەن قاتار وسى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ جاڭا اكىمشىلىك سوتتاردىڭ جۇمىس ىستەۋىنە بايلانىستى اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك كودەكسكە ناقتىلاۋشى سيپاتتاعى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەدى», دەدى قانات مۋسين.
جالپى وتىرىستا دەپۋتاتتار «اكىم- شىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» كودەكسكە تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. اتالعان زاڭ جوباسى دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسى بويىنشا ازىرلەنگەن.
«اكىمشىلىك سوت تورەلىگىن ەنگىزۋ اياسىندا ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەر سوت جۇيەسىنە جۇكتەمەنى بىركەلكى بولۋگە, دەليكتەر مەن قوعامدىق داۋلاردى قاراۋداعى سوت تاجىريبەسىنىڭ اراجىگىن اجىراتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق ادامنىڭ, ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدى كوزدەيتىن, سوتتا قورعالۋعا كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتەدى. زاڭ جوباسىن ىسكە اسىرۋ مەملەكەتتىك كىرىستەردى قىسقارتۋدى نەمەسە بيۋدجەتتەن مەملەكەتتىك شىعىستاردى ۇلعايتۋدى تالاپ ەتپەيدى», دەدى اتالعان قۇجات جونىندە بايانداما جاساعان دەپۋتات ق.مۋسين.
وتىرىس بارىسىندا ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين ماقۇلدانعان بىرنەشە زاڭ جوباسى سوت جۇيەسىن جاڭعىرتۋدىڭ جالعاسى ەكەنىن العا تارتتى.
«جاقىندا عانا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ سوت جۇمىسىنىڭ اشىق, ءادىل جانە زامان تالابىنا ساي بولۋىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. سوندىقتان, بۇگىنگى قۇجاتتاردا وسى تالاپتاردى زاڭ جاعىنان قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان ماڭىزدى نورمالار قابىلداندى. ەندى وسى نورمالار سوت سالاسىنا بىلىكتى, كاسىبي, تاجىريبەلى, جاڭا مامانداردى تارتۋعا, سوت پروتسەسىنە جوعارى تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەردى ەنگىزۋگە جول اشاتىن بولادى», دەدى.
سونداي-اق پالاتا توراعاسى سوت جۇيەسىندەگى رەفورمالاردى زاڭ جاعىنان قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى ودان ءارى جالعاستىرىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.
وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار تۋريستىك قىزمەت ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلداپ, ديپلوماتيالىق قىزمەت تۋرالى زاڭ جوباسىنا سەنات ەنگىزگەن وزگەرىستەرمەن كەلىستى.
وتىرىس سوڭىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدادى.