«تسيفرلىق كەنىش» جوباسى پاندەميا كەزىندە ءوندىرىس پەن ەلدى مەكەندەردى بايلانىستىرادى

«تسيفرلىق كەنىش» – قازاقستانداعى ونەركاسىپتى تسيفرلاندىرۋ باعىتىنداعى جەتەكشى جوبالاردىڭ ءبىرى. ونىڭ ماڭىزدىلىعى ۇكىمەتتىك دەڭگەيدە بىرنەشە رەت كوتەرىلدى.

جوبانى 2017 جىلدان باستاپ رەسپۋبليكاداعى التىن وندىرەتىن جەتەكشى كومپانيالاردىڭ ءبىرى «التىنالماس اك» پيلوتتىق رەجيمدە جۇزەگە اسىرۋدا. جوبانىڭ مىندەتى – جاڭا تەحنولوگيالى كەن ورنىن قۇرۋ, ونداعى وندىرىستىك تسيكل مەن بارلىق بيزنەس-پروتسەستى تولىق تسيفرلاندىرۋ. الايدا, بۇل مەحانيزمدى ىسكە قوسۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, تۇراقتى, تالشىقتى-وپتيكالىق ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتىلگەن جەلىلىك ينفراقۇرىلىم قۇرۋ قاجەت بولدى. ويتكەنى ديسپەتچەرلىك جۇيە, وندىرىستىك ۋچاسكەلەردەگى ينتەرنەتتىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسى ءۇشىن جوعارى جىلدامدىقتى Wi-Fi كەڭىستىگى قاجەت. سوندىقتان Huawei جوبانىڭ نەگىزگى سەرىكتەستەرىنىڭ بىرىنە اينالدى.

«Huawei Technologies Kazakhstan-نىڭ تاريحى باي. ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالاسىندا تابىستى جۇزەگە اسىرىلعان كوپتەگەن جوباسى بار. كومپانيانىڭ باستى ۇستانىمى – كليەنتتىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ. ياعني, كەز كەلگەن تەحنولوگيا جاڭالىعى  پەن يننوۆاتسيا ناقتى تۇتىنۋشىنىڭ قولدانىسىنا ەنىپ, ءسىڭىپ كەتۋى كەرەك», – دەدى Huawei Technologies Kazakhstan كليەنتتەرمەن جۇمىس ىستەۋ جونىندەگى مەنەدجەرى ميحايل چۋرسين.

ونىڭ ايتۋىنشا, تەحنولوگيا قولدانۋشىلار ىشىندە «التىنالماس اك»  اق كوش باستاپ تۇر.

ەكونوميكالىق اسەرى

2018-2019 جىلدارى جوباداعى شارۋانىڭ ءبارى IT ينفراقۇرىلىم قۇرۋعا باعىتتالدى. بولاشاقتا كەنىشتىڭ بارلىق جۇمىسى وسىعان قاراپ بوي تۇزەيدى.

«تسيفرلىق كەنىش» جوباسىنىڭ باستى ماقساتى – بىرىڭعاي بازالى جانە جۇيەلى IT لاندشافت قۇرۋ. ونىڭ ىشىنە ساپالى بايلانىس ارنالارى, سەرۆەرلىك ينفراقۇرىلىم, اقپاتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە بيزنەستى باسقارۋدى دامىتۋعا ارنالعان تەحنيكالىق قولداۋ كىرەدى.  

جوبا جەتەكشىسى, «التىنالماس اك» اق IT جانە كورپوراتيۆتىك دامۋ جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنتى جانار امانجولوۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىر وسى جوبا اياسىندا جاڭعىرتىلعان ديسپەتچەرلىك ورتالىقتارى بار IT ينفراقۇرىلىمى ءساتتى قۇرىلعان.

جالپى, «تسيفرلىق كەنىشكە» كوپتەگەن شاعىن جوبا كىرەدى. Huawei جانە باسقا كومپانيالارمەن بىرلەسە وتىرىپ شاحتالارعا Wi-Fi جۇرگىزىپ, اقباقاي جانە اقتوعاي (پۋستىننوە) كەن ورىندارى جەرۇستى Wi-Fi-مەن قامتاماسىز ەتىلدى.

قياقتى تەمىر جول ستانتسياسىنان «اقباقاي» كەنىشىنە دەيىن ۇزىندىعى 125 شاقىرىم بولاتىن تالشىق-وپتيكالى بايلانىس جەلىسى (توبج)  سالىندى. 2019 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا «اقباقاي» جوباسىنا جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەت ۇسىنىلا باستالدى. سونداي-اق, اقباقاي جانە بەسكەمپىر شاحتالارىندا 107 جەراستى Wi-Fi نۇكتەسى ورناتىلدى. بۇنىڭ ءبارى تولىقتاي Huawei جابدىقتارىمەن جۇزەگە اسىرىلدى.

مۇنىمەن قاتار, «اقتوعاي» جوباسى ءۇشىن كارەر, ورتالىق قويما, كەن قويماسى, ديسپەتچەرلىك جانە باسقا دا وندىرىستىك ۋچاسكەلەردى قامتيتىن, جىلدامدىعى-300 مب/س تۇراقتى سيگنال بەرەتىن 23 نۇكتەسى بار جەرۇستى Wi-Fi سالىنعان.

ديسپەتچەرلىك ورتالىق ءتۇرلى وندىرىستىك جابدىقتاردان, سونىڭ ىشىندە Huawei كوممۋتاتورلارىنان قۇراستىرىلدى.

«Huawei كومپانياسىنىڭ كاسىبي كومانداسى مەن Alatau Innovations جانە Communication KZ سياقتى سەرىكتەستەردىڭ جوعارى بىلىكتى ماماندارىنىڭ تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ ارقاسىندا تكمك سالاسىنا وزىق جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءساتتى ەنگىزىلىپ, «التىنالماس اك» اق قىزمەتىن جەڭىلدەتتى», دەدى Huawei Technologies Kazakhstan كليەنتتەرمەن جۇمىس جونىندەگى مەنەدجەرى ميحايل چۋرسين.

مىسالى, جاقىندا Huawei كومانداسى Communications Kazakhstan-مەن بىرلەسىپ, قازاقستانداعى العاشقى RTN905 راديو-رەلەلىك جابدىقتى كاسىپورىن قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن ەنگىزۋدى ءساتتى اياقتاپ, بىرەگەيلىگىن تاعى دا ءبىر رەت دالەلدەدى. راديو-رەلەلىك جابدىق – 500+500مبيت/س فورماتىندا جۇمىس ىستەۋدى قامتاماسىز ەتەتىن 1گبيت/س-كە ەسەپتەلىپ, تاپسىرىس بەرىلگەن.

«بۇنىڭ ارقاسىندا شالعاي جەرلەردە تۇراقتى بايلانىس ارناسىن قۇرۋعا مۇمكىندىك تۋدى. بۇل تەك كاسىپورىندى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەندەردىڭ دە بايلانىس اياسىن كەڭەيتۋ جانە قامتاماسىز ەتۋگە سەپ بولدى», دەدى ميحايل چۋرسين.

«تسيفرلىق كەنىش» جوباسىنان الىنعان العاشقى ناتيجەلەردىڭ ءبىرى – شىعىنداردى ازايتۋ. وسىلايشا, ديىرمەندەگى شار دەڭگەيىن ولشەگەن كەزدەگى (ەسكەرت. كەندى ۇساقتاۋ ءۇشىن) رەگلامەنتتەلگەن توقتاپ تۇرۋلاردى قىسقارتۋ ناتيجەسىندە, 2020 جىلى التىن شىعارۋدى ۇلعايتۋدان تۇسەتىن كىرىس 424,7 مىڭ دوللار بولدى دەپ بولجانعان.

Idc Energy Insights بولجامدارى بويىنشا, 2020 جىلى جابدىق وندىرۋشىلەر, ينجەنەرلىك قىزمەتتەر جانە ۆەب-سەرۆيستەر مەن API قولداۋىنداعى IoT شەشىمدەرىندەگى IT-سەرىكتەستەر اراسىنداعى ەكوجۇيە ىنتىماقتاستىعىنىڭ ارقاسىندا تاۋ-كەن كومپانيالارى ينۆەستيتسيالاردىڭ وتەلۋ ۋاقىتىن 20%-عا قىسقارتتى.

«بۇل 2020 جىلى ورىندالدى دەپ ايتا الامىز با؟ ءيا دەۋگە دە بولاتىن شىعار. دەگەنمەن ازىرگە جارتىلاي عانا», دەيدى جانار امانجولوۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا, الەمدىك كوروناۆيرۋس پاندەمياسى بۇل بولجامعا تۇزەتۋلەر ەنگىزدى. دەگەنمەن, الدىن الا قۇرىلعان پروتسەستەردىڭ ارقاسىندا, قيىندىقتارعا قاراماستان, «تسيفرلىق كەنىشتىڭ» جۇمىسى ءتىپتى قاتاڭ شەكتەۋلەر كەزىندە دە ءبىر كۇنگە دە توقتاعان جوق.

«قازىر تاڭدا بۇل تەحنولوگيالار زور كومەك كورسەتتى. پاندەميا جانە كارانتين رەجيمى كەزىندە ءبىز ۋچاسكەلەرىمىزدى قاشىقتان باسقارا الدىق», دەدى جوبا مەنەدجەرى.

كارانتين ەنگىزىلگەننەن كەيىن كەن ورنىنا بارۋ نەمەسە قىزمەتكەرلەردى شىعارۋ مۇمكىن بولمادى. الايدا, جەدەل ىسكە قوسىلعان جۇيەلەردىڭ ارقاسىندا جۇمىستى باس كەڭسەدەن باسقارىپ, باقىلاي وتىرىپ, قاشىقتان جۇمىس رەجيمىنە كوشىرىلدى. ال قىزمەتكەرلەر سول جەردە وتىرىپ-اق وتباسىنان حابار الىپ وتىردى. جوعارى ساپالى ينتەرنەتتىڭ ارقاسىندا ءماجبۇرلى وقشاۋلاۋ كەزىندە وتباسىمەن ونلاين حابارلاسىپ وتىرۋعا مۇمكىندىك مول بولدى. ساپالى ينتەرنەت بايلانىسى بارلىق جۇيەنىڭ ۇزدىكسىز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتتى, ولاردى باقىلاۋ دا ۇزىلگەن جوق. سويتە تۇرا, كومپانيانىڭ بارلىق قىزمەتكەرى قاشىقتان جۇمىس ىستەۋگە كوشىرىلدى. ولار ءالى دە وسى رەجيمدە جۇمىس ىستەپ جاتىر.

الەۋمەتتىك اسەرى

جوباداعى نەگىزگى قيىندىقتىڭ ءبىرى – نىساننىڭ حالىق از قونىستانعان اۋداندا ورنالاسقانى بولدى. جوبا باستالعانعا دەيىن جەرگىلىكتى تۇرعىندار مەن الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم نىساندارى مۇلدەم بايلانىسسىز بولدى.

«اقباقاي» جانە «اقتوعايداعى» ينفراقۇرىلىم اياسىندا كومپانيا جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەندەر ءۇشىن دە ينتەرنەت ارنالارىن تاراتتى. وسىلايشا, جەرگىلىكتى تۇرعىندار دا ايتارلىقتاي الەۋمەتتىك قولداۋعا يە بولدى.

كارانتين كەزىندە ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى ەرەكشە ماڭىزدى بولدى. ينتەرنەتپەن قاراپايىم ازاماتتار عانا ەمەس, سونىمەن قاتار اكىمدىكتەر, مەديتسينالىق پۋنكتتەر, بالالار مەكەمەلەرى جانە ت.ب. نىساندار دا قامتاماسىز ەتىلدى.

بۇنىڭ ارقاسىندا پاندەميا كەزىندە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە بارا المايتىن جاستار مەن مەكتەپ وقۋشىلارىنا قاشىقتان ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى. بايلانىس وپەراتورلارى جەلى جۇرگىزۋگە قۇلشىنباعاندىقتان, مۇنىڭ بارلىعىن كومپانيا ءوز ەسەبىنەن جاسادى.

«بۇل جوبانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ وڭ اسەرىن ءبىز بيىل وندىرىستىك ۋچاسكەلەردەگى وپەراتسيالىق قىزمەتتى پاندەميا رەجيمىندە قاشىقتان باسقارعان كەزدە كوردىك. سونداي-اق, جۇرگىزىلگەن ينفراقۇرىلىمداردىڭ ارقاسىندا جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەندەرگە الەۋمەتتىك كومەك پەن قولداۋ كورسەتە الدىق», دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى جانار امانجولوۆا.

بولاشاققا جوسپار

ماماننىڭ ايتۋىنشا, ىسكە اسىرىلعان بارلىق شارۋالار, ەڭ الدىمەن, ادامنىڭ قول ەڭبەگىن جەڭىلدەتۋگە, كۇندەلىكتى كۇيبەڭ وپەراتسيالاردى الماستىرۋعا باعىتتالعان. بۇنىمەن قاتار, ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىكتى جانە جەرگىلىكتى جەرلەردە ەڭبەك جاعدايىن قورعاۋدى دا قامتاماسىز ەتەدى. مىسالى, «اقباقاي» جانە «اقتوعاي» كەنىشتەرىندە سمارتفون/پلانشەتتىڭ كومەگىمەن ەڭبەكتى قورعاۋ جانە ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك, قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە ت.ب. سالالارداعى ەرەجە بۇزۋشىلىقتاردى تىركەۋگە جانە قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن نۇسقاۋ ءمودۋلى ىسكە قوسىلدى.

بولاشاقتا كومپانيانىڭ ستراتەگياسى دەرەكتەردى تالداۋ جانە ولاردىڭ نەگىزىندە شەشىمدەر قابىلداۋ بويىنشا جۇمىستى قامتىماق.

ء«بىز ءوز جۇيەلەرىمىزدەن الاتىن دەرەكتەردىڭ كومەگىمەن بيزنەستىڭ بىزگە قوياتىن سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرۋدى, پروبلەمالاردىڭ سالدارىمەن ەمەس, سەبەپتەرىمەن كۇرەسۋدى, سونداي-اق بولاشاقتا شەتىن جاعدايلاردى بولجاۋدى ۇيرەنگىمىز كەلەدى», دەپ ءتۇسىندىردى امانجولوۆا حانىم.

نەعۇرلىم سەنىمدى جانە ساپالى دەرەكتەر الىنسا, ءوندىرىس جۇمىسى دا سوعۇرلىم ءتيىمدى بولماق.

سونىمەن قاتار, بولجام بويىنشا, 2022 جىلعا قاراي تاۋ-كەن كاسىپورىندارىنىڭ 30%-ى 5G, LTE, سپۋتنيكتىك جانە تىركەلگەن جەلىلەر ارقىلى ۇيلەستىرىلگەن ستراتەگيالارىن ازىرلەيدى جانە ينۆەستيتسيالايدى دەگەن جوسپار بار. بۇل تۇرعىدا Huawei كومپانياسىنىڭ ءرولى دە داۋسىز بولماق. سونداي-اق, وسى ۋاقىت ىشىندە ءىرى تاۋ-كەن ءوندىرۋشى كومپانيالاردىڭ 60%-ى تسيفرلىق وندىرىستىك يننوۆاتسيالىق ورتالىقتارعا يە بولادى دەپ بولجانۋدا. بۇل بولجامداردىڭ بارلىعى دا «التىنالماس» جوبالارىنىڭ ستراتەگياسىندا كورسەتىلگەن. بۇل – شىعىنداردى 20%-عا قىسقارتىپ, كەن ءوندىرۋ كومپانيالارىنىڭ بارلىق سالاسىنداعى بارلاۋ, ءوندىرۋ, تاسىمالداۋ, ۇساقتاۋ, قايتا وڭدەۋ, قالدىقتاردى باسقارۋ جانە تۇپكىلىكتى ءونىم شىعارۋ سياقتى وپەراتسيالىق جۇمىستارداعى جاعدايدى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ بولجانىپ وتىر.

«بۇل بولجامداردىڭ قانشالىقتى شىنايى ەكەنىن تەكسەرۋ ءۇشىن بارلىق جۇمىستى جاقسى ينفراقۇرىلىمعا باعىتتاۋ قاجەت. بۇل – بايلانىس ارنالارى, اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك, سەنىمدى سەرۆەرلىك جانە جەلىلىك ينفراقۇرىلىم», دەپ ءتۇسىندىردى «التىنالماس» ۆيتسە-پرەزيدەنتى.

ايتا كەتەيىك, «التىنالماس» كومپانياسى جۇرگىزگەن زەرتتەۋ ناتيجەسىندە, الەمدە كوپتەگەن كومپانيالار R&D-عا (عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتى) ينۆەستيتسيا سالاتىنى انىقتالدى. الەمدەگى 2500 ءىرى كومپانيانىڭ 51-ءى Industrial Metals&Mining سەكتورىنا كىرەدى. سويتە تۇرا, R&D شىعىندارى بويىنشا تىزىمدەگى العاشقى 20 كومپانيا قحر-دىكى. ولاردىڭ شىعىنداردىڭ ەڭ جوعارى كورسەتكىشى كىرىستىڭ 5%-ىن قۇرايدى. قالعان كومپانيالار بويىنشا ورتاشا ءمان 1% بولادى. «التىنالماستا» R&D شىعىندارى 2018 جىلعى 1,21%-دان 2020 جىلى 3,07%-عا دەيىن ءوستى. الداعى ۋاقىتتا وسى كورسەتكىشتى ارتتىرۋ ترەندى جالعاسپاق.

انىقتاما

Huawei كومپانياسى – ينفوكوممۋنيكاتسيالىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق تەحنولوگيالاردىڭ, سونداي-اق اقىلدى قۇرىلعىلاردىڭ الەمدىك ماڭدايالدى جەتكىزۋشىسى. جۇمىسىنىڭ نەگىزگى باعىتى – تەلەكوممۋنيكاتسيا جەلىلەرى, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, اقىلدى قۇرىلعىلار جانە تسيفرلىق قىزمەتتەر. Huawei تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى بيزنەس ءۇشىن دە, تۇپكىلىكتى تۇتىنۋشىلار ءۇشىن دە ىڭعايلى ەتۋگە تىرىسادى. وسىلايشا اقىلدى, تاماشا بايلانىس الەمىن قۇرۋدى جاقىنداتادى. Huawei كەشەندى پورتفوليوسىنىڭ ونىمدەرى, تەحنولوگيالارى مەن قىزمەتتەرى جوعارى ساپالى, باسەكەگە قابىلەتتى. ەكوجۇيە سەرىكتەستەرىمەن اشىق جۇمىس جاساي وتىرىپ, Huawei  كليەنتتەرىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ ارقىلى كوممەرتسيالىق الەۋەتىن ارتتىرادى. Huawei ينۆەستيتسيانىڭ ەداۋىر بولىگىن الەمدىك پروگرەسكە ىقپال ەتەتىن ىرگەلى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە جۇمسايدى. كومپانيادا الەمنىڭ 170-تەن استام ەلىنەن 188 مىڭنان استام قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى. Huawei – 1987 جىلى قۇرىلعان جەكە كومپانيا. ول تولىقتاي قىزمەتكەرلەردىڭ مەنشىگىندە.

«اك التىنالماس» اكتسيونەرلىك قوعامى – گەولوگيالىق, تاۋ-كەن ءوندىرىسى جانە التىن وڭدەۋ تسيكلىن تولىق قامتيتىن كومپانيا. قۇرامىندا التىنى بار كەندى ءوندىرۋ ءىسى كومپانياعا تيەسىلى قازاقستاننىڭ 5 كەن ورنىندا جۇرگىزىلەدى. اتاپ ايتقاندا جامبىل, قاراعاندى, شىعىس قازاقستان, اكمولا وبلىسىندا. پايدالى قازبالار «اقباقاي», «دوليننوە» التىن ءوندىرۋ فابريكالارىندا, «پۋستىننوە» بايىتۋ فابريكاسىندا جانە «التىنالماس Technology» باعالى مەتالدار الۋ زاۋىتىندا قايتا وڭدەلەدى. كومپانيا شتاتىندا 2000-نان استام جوعارى بىلىكتى قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى. وندىرىستىك پروتسەسكە 120-دان استام تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى. 2017 جىلى كومپانيادا بيزنەس-پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋ جانە تسيفرلاندىرۋ بويىنشا «تسيفرلىق كەنىش» باعدارلاماسى بەكىتىلدى. باعدارلاما وپەراتسيالىق تيىمدىلىكتى ارتتىرۋعا, وندىرىستىك شىعىنداردى تومەندەتۋگە, جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مەن قۇرالداردى قولدانا وتىرىپ, وزىق پراكتيكالار مەن يننوۆاتسيالىق تاسىلدەردى پايدالانۋ ارقىلى قىزمەتتىڭ ناتيجەلىلىگىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. «تسيفرلىق كەنىش» تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن 4.0 يندۋستريا ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋدى قامتيدى جانە تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا سالاسىمەن قاتار بۇكىل مەملەكەت اۋقىمىندا دا ماڭىزدى.