ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ ماڭعىستاۋ وبلىسىنا حالقىنا جاقىندا قابىلدانعان ەكولوگيالىق كودەكستى تانىستىرىپ, ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن ارنايى باردى.
وڭىردەگى ەكوبەلسەندىلەر مەن قوعام قايراتكەرلەرى ماڭىزدى قۇجاتتىڭ بيوالۋانتۇرلىلىككە كەلەتىن زياندى ازايتۋعا باعىتتالعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ونەركاسىپ كاسىپورىندارى جاڭا زاڭناما بويىنشا قورشاعان ورتاعان شىعارىندىلاردى ازايتۋعا باعىتتالعان جۇمىسقا بەلسەنە كىرىسۋگە دايىن ەكەندەرىن جەتكىزدى.
«بيىل قابىلدانعان جاڭا ەكولوگيالىق كودەكس ءوندىرىسى تىڭ دامىعان ماڭعىستاۋ ءوڭىرى ءۇشىن دە نەگىزگى قاجەتتى قۇجاتتىڭ ءبىرى ەكەنى ءسوزسىز. سوندىقتان دا, وندا كورسەتىلگەن تالاپتاردى ىسكە اسىرۋ, تابيعات پايدالانۋشىلاردىڭ جانە جالپى جۇرتشىلىقتىڭ نەگىزگى مىندەتى بولىپ تابىلادى», دەدى جيىندى اشقان ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى سەرىكباي تۇرىموۆ.
مينيستر ماعزۇم مىرزاعاليەۆ ەكولوگيالىق كودەكس ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, حالىقارالىق تاجىريبە نەگىزىندە ازىرلەنگەنىن ايتتى.
«ەكولوگيالىق كودەكستىڭ ماڭىزدىلىعى – ونىڭ ادام ءومىرى مەن دەنساۋلىعى, قولايلى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن قامتاماسىز ەتۋ, ءىرى جانە شاعىن بيزنەستىڭ قىزمەتىن, ولاردىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى قىزمەتىن رەتتەۋ سياقتى بۇكىل قوعامنىڭ مۇددەلەرىنە اسەر ەتەتىندىگىندە. كودەكس قازاقستانداعى, سونداي-اق ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋدىڭ نەگىزگى قۇرالىنا اينالادى», دەدى مينيستر.
ۆيتسە-مينيستر احمەتجان پىرىمقۇلوۆ كودەكستىڭ نەگىزگى باعىتتارى رەتىندە «لاستاۋشى تولەيدى جانە تۇزەتەدى» قاعيداتىن ىسكە اسىرۋ, ەڭ وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, تابيعات قورعاۋ ءىس-شارالارىنا بيۋدجەت قاراجاتىن ماقساتتى جۇمساۋ, ۇزدىك حالىقارالىق تاجىريبە نەگىزىندە ەكولوگيالىق تالاپتاردى قاتاڭداتۋ, مونيتورينگتىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىن ەنگىزۋ جانە ءوندىرىس پەن تۇتىنۋ قالدىقتارىن باسقارۋدى جەتىلدىرۋ, ونىڭ ىشىندە «waste to Energy» ەنگىزۋ جانە تاعى باسقالاردى اتاپ ءوتتى.«جاڭا ەكولوگيالىق كودەكسكە سايكەس, 2022 جىلدان باستاپ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار كورسەتىلگەن بارلىق سومانى, ياعني 100% ءتۇسىمدى تابيعاتتى قورعاۋ شارالارىنا جۇمساۋعا ءتيىس. ال ءىرى كاسىپورىنداردى ەكولوگيالاندىرۋ ءۇشىن ولار 10 جىل ىشىندە ەڭ وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگيالاردى ەنگىزەدى. بۇل ۋاقىتتا ولار ەميسسيا ءۇشىن تولەمنەن بوساتىلادى. ەگەر كاسىپورىندار ەوقت-عا كوشپەسە ەميسسيا تولەمدەرى 2025 جىلدان 2 ەسەگە, 2028 جىلدان باستاپ 4 ەسەگە, 2031 جىلدان 8 ەسەەگە وسەدى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
ماڭعىستاۋ وبلىستىق «تابيعي ورتا» ايماقتىڭ قاۋىمداستىعىنىڭ كەڭەس توراعاسى, ەكو-امباسسادور ادىلبەك قوزىباقوۆ كودەكستىڭ بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋعا قوساتىن ۇلەسىنە توقتالدى.
«ەكوكودەكستە بيوالۋانتۇرلىلىك تۇسىنىگى كەڭىنەن تۇسىندىرىلەدى. سونىمەن بىرگە بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ شارالارى يەرارحيا بويىنشا, ياعني كەلتىرەتىن قاۋىپكە قاراي قاراستىرىلادى. «تابيعي ورتا» قاۋىمداستىعىنىڭ بيورەسۋرستاردى ساقتاۋ جونىندەگى ينسپەكتسياسى تەك براكونەرلىكپەن كۇرەستە عانا ەمەس, ءبىرىنشى دارەجەلى كاسىپورىنداردىڭ كودەكس تالاپتارىن ساقتاۋدىڭ مەملەكەتتىك قاداعالاۋىنا دا كومەكتەسۋگە دايىن», دەدى ۇيىم وكىلى.
ەلدەگى ەلۋ ءىرى لاستاۋشى كومپانيالار قاتارىنا كىرەتىن «ماڭعىستاۋمۇنايگاز» اق كودەكس تالابى بويىنشا ەڭ وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگياعا كوشۋگە دايىندىق ءجۇرىپ جاتقانىن جەتكىزدى.
«ماڭعىستاۋمۇنايگاز» ەلدەگى ەكولوگيالىق رەفورمالاردى قولدايدى جانە ەكولوگيالىق زاڭنامانى وزگەرتۋگە قاجەتتىلىكتىڭ بار ەكەنىن تۇسىنەدى. جاڭا تالاپتاردى ورىنداۋ اياسىندا 2020 جىلى كاسىپپورىندا كەشەندى تەحنولوگيالىق اۋديت جۇرگىزىلىپ, وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگياعا سايكەستىك بويىنشا ساراپتامالىق ەسەپ الىندى. ەسەپتە ەوقت پرينتسيپتەرىنە ساي بىرقاتار تەحنولوگيالىق ۇسىنىلدى. بىزگە كەشەندى ەكولوگياىق رۇقساتتاما الۋعا بەرىلگەن ۋاقىت ەوقت-عا كوشىپ, حالىقارالىق ستاندارتقا ساي جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ويلايمىن», دەدى كاسىپورىن باسشىسى ليۋ تسزينچەن.
اتاپ وتەيىك, ەكولوگيالىق كودەكس شەڭبەرىندە كاسىپكەرلىك, قىلمىستىق, سۋ كودەكستەرىنىڭ جانە ت.ب. بىرقاتار زاڭناما نورمالارى قايتا قارالادى, سونداي-اق زاڭ جوباسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 140-قا جۋىق نورماتيۆتىك- قۇقىقتىق اكتىلەر قابىلداۋ جوسپارلانۋدا.
مىسالى, ەميسسيا نورماسىنان اسقان جاعدايدا كاسىپورىنعا سالىناتىن ايىپپۇل 10 ەسە, اتموسفەرالىق اۋانى قورعاۋ مەن ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن ساقتاماۋ بويىنشا ايىپپۇل 5 ەسەگە ءوستى. جەكە تۇلعانى اكىمشىلىك جازاعا تارتۋ ۇزاقتىعى 2 ايدان 1 جىلعا, زاڭدى تۇلعاعا 1 جىلدان 3 جىلعا كوبەيدى.