سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسىندا نوتاريۋستىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرىپ, تسيفرلاندىرۋ تۋرالى زاڭ جوباسى قابىلداندى. سوعان سايكەس نوتاريۋس كۋالاندىرعان قۇجاتتار ەندى ەلەكتروندى مۇراعاتتا ساقتالادى. ال نوتاريۋستاردىڭ وزدەرى ولاردىڭ ەلەكتروندى جانە قاعاز نۇسقالارىنىڭ بىردەيلىگىن كۋالاندىرا الادى.
سەناتورلار نوتاريات قىزمەتتەرىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە ولاردىڭ قىزمەتىن الۋدىڭ ىڭعايلى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بىرقاتار جاڭا وزگەرىستى ماقۇلدادى. بۇل جاڭاشىلدىقتار پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ باستاماسىمەن ازىرلەنگەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە نوتاريات ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىندا جازىلعان. «زاماناۋي نوتاريات قىزمەتىن ودان ءارى نورماتيۆتىك رەتتەۋ ءۇشىن قاجەتتىلىك تۋىنداپ وتىر. وسى ورايدا, نەگىزگى ماقسات – نوتاريات سالاسىندا ازاماتتاردىڭ زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋدىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىن جەتىلدىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ءتيىمدى مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇرگىزۋ.
جوبادا «نوتارياتتىق اكت» ۇعىمىن ەنگىزۋ, نوتارياتتىق قۇپيانى رەگلامەنتتەۋ, باسقارۋ ورگاندارىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن ناقتىلاۋ, جاڭا نوتارياتتىق ءىس-ارەكەتتەردى ەنگىزۋ, ەلەكتروندى نوتاريات قالىپتاستىرۋ جانە باسقا ماڭىزدى ماسەلە بار. اسىرەسە نوتارياتتىق قىزمەتتى ودان ءارى تسيفرلاندىرۋ وتە ماڭىزدى. نوتارياتتىق قۇجاتتاردىڭ ەلەكتروندى نىساندا ساقتالۋىن, ەسەپكە الىنۋى مەن پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ەلەكتروندى جۇيە (رەپوزيتاري) قۇرۋ كوزدەلىپ وتىر», دەدى زاڭ جوباسىن تانىستىرعان دەپۋتات ءلاززات سۇلەيمەن.
سەناتوردىڭ ايتۋىنشا, نوتارياتتىق قۇجاتقا QR كود بەرىلىپ, وسى نەگىزدە ساقتالادى, تۇپنۇسقالىعى راستالادى. بۇل رەپوزيتاري 2022 جىلعى 1 قاڭتارىنان باستاپ جۇزەگە اسپاق. بىرىڭعاي نوتارياتتىق اقپاراتتىق جۇيەگە مالىمەتتەردى ەنگىزۋ, قول جەتكىزۋ, پايدالانۋ, قورعاۋ ءتارتىبىن ۋاكىلەتتى ورگاندار ناقتى رەگلامەنتتەپ, ايقىنداۋعا ءتيىس. «زاڭ جوباسىنا سايكەس نوتاريۋستار نوتارياتتىق ارەكەتتەر جاساۋعا تىكەلەي بايلانىستى ەمەس قۇقىقتىق سيپاتتاعى اۋىزشا جانە جازباشا كونسۋلتاتسيالار جۇرگىزە الادى. سونىمەن قاتار مامىلەلەر جوبالارىن, وتىنىشتەر مەن باسقا دا قۇجاتتى جاساۋ نىسانىندا وتەۋلى نەگىزدە زاڭ كومەگىن كورسەتۋ قۇقىعى بەرىلىپ وتىر. وسىلايشا, نوتارياتتىق قىزمەت تۇرلەرى كەڭەيەدى جانە حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىنىڭ ارتۋىنا ءبىرشاما ىقپال ەتەدى», دەدى دەپۋتات.
سەناتوردىڭ ايتۋىنشا, نوتاريۋستاردىڭ قىزمەتتەرىنە شاعىمداردى قارايتىن تارتىپتىك كوميسسيا قۇرىلادى. بۇل تاۋەلسىز ورگان رەسپۋبليكالىق نوتارياتتىق پالاتانىڭ سەزىندە سايلانىپ, ەسەپ بەرەدى. كوميسسيانى قالىپتاستىرۋ, جازالاۋ شارالارى, شەشىمدەر قابىلداۋ ءتارتىبى زاڭ جوباسىندا ناقتى كورسەتىلگەن. «قابىلدانعان زاڭ ەلىمىزدە نوتاريات ينستيتۋتىن ودان ءارى جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى. قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا بۇل سالادا جۇمىس ىستەيتىن ءتورت مىڭنان استام نوتاريۋس بار. وسى زاڭ حالىققا نوتارياتتىق قىزمەت كورسەتۋ كەزىندە تسيفرلى تەحنولوگيالاردىڭ قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق نوتارياتتىق قىزمەتكە قويىلاتىن تالاپتاردى كۇشەيتۋگە قۇقىقتىق نەگىزدەر قالىپتاستىرادى», دەدى اتالعان قۇجاتقا قاتىستى پىكىر بىلدىرگەن سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ.
پالاتا باسشىسى سونىمەن قاتار نوتاريات قىزمەتى كەزىندە ادامدار مەن بيزنەستىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋ دەڭگەيىن ودان ءارى ارتتىرۋ زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن ءبىلىم, عىلىم جانە مادەنيەت ماسەلەلەرى جونىندەگى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى (يۋنەسكو) اراسىنداعى يۋنەسكو اياسىندا مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ حالىقارالىق ورتالىعىن (2-سانات) قۇرۋ تۋرالى كەلiسiمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن قابىلدادى. وسى قۇجاتقا سايكەس ەلىمىز يۋنەسكو-نىڭ مادەنيەت ارالىق ديالوگ سالاسىنداعى ساياساتىن ازىرلەۋگە قاتىسۋعا مۇمكىندىك الادى. ال قازىرگى «مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعى» رەسپۋبليكالىق مۋزەيىنىڭ نەگىزىندە يۋنەسكو اياسىندا مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋدىڭ حالىقارالىق ورتالىعى قۇرىلادى. «ورتالىق ەتنوستاردىڭ, مادەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ شىعۋ تەگى سالاسىنداعى ىرگەلى جانە قولدانبالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە, مادەنيەتارالىق قوعامداردىڭ جانە ولاردىڭ بىرەگەيلىگىنىڭ قالىپتاسۋىنا, بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتى دامۋ مۇددەسىندە مادەنيەتارالىق ديالوگ قۇندىلىقتارىن تاراتۋعا باعىتتالعان حالىقارالىق ىنتىماقتاستىققا ارنالعان بىرەگەي پلاتفورماعا اينالادى. مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعىنا يۋنەسكو-نىڭ 2-ساناتى مارتەبەسىن بەرۋ ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىنە جاۋاپ بەرەدى. قازاقستان ءۇشىن ساياسي جانە الەۋمەتتىك تۇرعىدا پايدالى, يۋنەسكو جۇيەسىندە باستامالارىمىزدى ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتەدى.
يۋنەسكو-مەن جاسالعان كەلىسىمگە سايكەس قازاقستان ۇكىمەتى 2018 جىلدان باستاپ جىل سايىن ورتالىققا ونىڭ باعدارلامالارى مەن ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى 200 000 دوللارعا تەڭ مولشەردە قاراجات بولەدى», دەدى زاڭ جوباسى جونىندە بايانداما جاساعان مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا.
سونداي-اق سەناتورلار قازاقستاننىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا قاتىسۋىنا بايلانىستى حالىقارالىق قۇجاتتاردى دا راتيفيكاتسيالادى. «2017 جىلعى 11 ساۋىردەگى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەن كودەكسى تۋرالى شارتقا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اسەت ەرعاليەۆ بايانداما جاسادى. «تۇزەتۋلەر لاۋازىمدى تۇلعالار تىزبەسى بويىنشا كەدەندىك جەتە تەكسەرۋگە قاتىستى. بۇل لاۋازىمدى تۇلعالار اتاۋلارىنىڭ زاڭنامالىق وزگەرىستەرىنە بايلانىستى.
باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى سەرىك جۇمانعارين «2014 جىلعى 12 قاراشاداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ باسەكەلەستىكتىڭ بىرىڭعاي قاعيدالارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ جونىندەگى وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋى كەزىندە قۇپيا اقپاراتتى قورعاۋ ءتارتىبى جانە ونى جاريا ەتكەنى ءۇشىن جاۋاپتىلىق تۋرالى كەلىسىمگە ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قوسىلۋى تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن دەپۋتاتتارعا تانىستىردى. «ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ وسى كەلىسىمگە قوسىلۋى ونىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە-مەملەكەتتەردىڭ سۋبەكتىلەرىنە قاتىستى ترانسشەكارالىق نارىقتارداعى باسەكەلەستىكتىڭ جالپى قاعيدالارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ وكىلەتتىگىن ىسكە اسىرۋعا تولىق قۇقىقتى قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى مينيستر.
ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ ء«بىر تاراپتان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق پەن وعان مۇشە مەملەكەتتەر جانە ەكىنشى تاراپتان سەربيا رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ەركىن ساۋدا تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تانىستىردى. «وسى كەلىسىمدى ىسكە اسىرۋ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە-مەملەكەتتەردە وندىرىلەتىن تاۋارلاردى وتكىزۋ نارىعىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. اتاپ ايتقاندا, قازاقستاندىق تاۋارلاردىڭ سەربياعا ەكسپورتىن ۇلعايتۋ الەۋەتى 250 ملن دوللاردى قۇرايدى. ولار: حيميا جانە مۇناي-حيميا, ماشينا جاساۋ جانە مەتاللۋرگيا, تاماق ونەركاسىبى سالالارىنىڭ تاۋارلارى جانە قۇرىلىس ماتەريالدارى», دەدى مينيستر.
سونداي-اق باقىت سۇلتانوۆ پارلامەنت ءماجىلىسى ماقۇلداعان «2014 جىلعى 29 مامىرداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارتقا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى جونىندە دە بايانداما جاسادى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قۇجات ءۇش باعىتتى قامتيدى. اتاپ ايتقاندا, باسەكەلەستىك سالاسىنداعى وزگەرىستەر, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسياعا ەنەرگەتيكا, تەحنيكالىق رەتتەۋ, ماكروەكونوميكا, باسەكەلەستىك جانە ۆەتەريناريا سالالارىندا قوسىمشا وكىلەتتىكتەر بەرۋ جانە تەحنيكالىق تۇزەتۋلەر.
سەناتورلار وتىرىستا دەپۋتاتتىق ساۋالداردى دا جاريا ەتتى. ناريمان تورەعاليەۆتىڭ ساۋالىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى بىرقاتار اۋدانداردى سۋمەن جابدىقتاۋ ماسەلەلەرى باياندالعان. سەناتور ولگا پەرەپەچينا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى, ونىڭ ىشىندە «كۇندەلىك» پورتالىنىڭ جۇمىسىنداعى قيىندىقتار تۋرالى ايتتى. سەناتورلار ساعىندىق لۇقپانوۆ پەن سەرگەي ەرشوۆ تەمىر جول سالاسىنداعى بىرقاتار وزەكتى ماسەلەلەردى كوتەردى. ال دەپۋتات اندرەي لۋكينلومباردتاردىڭ قىزمەتىندەگى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار مەن ولارعا جانە ميكروقارجى ۇيىمدارىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.