2020 جىلدىڭ ينفلياتسيالىق كورسەتكىشتەرى قورىتىندىلاندى

جىل سايىنعى باعانىڭ ءوسۋى, ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, قىركۇيەك ايىنان باستاپ, بۇل كورسەتكىش 7% -دى قۇراعان كەزدە جەدەلدەيدى. قازان ايىندا 7,1%, قاراشادا 7,3% جەتتى. 2020 جىلى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى 11,3% -عا, ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار - 5,5% -عا, قىزمەتتەر 4,2% -عا ءوستى.  تولىعىراق ايتساق, ءبىر جىل ىشىندە ازىق-ت ۇلىك جانە الكوگولسىز سۋسىندار 11,3%, الكوگولدىك ىشىمدىكتەر مەن تەمەكى ونىمدەرى - 10,8%, تۇرمىستىق زاتتار - 7,6%, كيىم مەن اياق كيىم - 4, 8%.

دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جىلدىق ينفلياتسيا 7,4%, مەيرامحانالار مەن قوناق ۇيلەردىڭ قىزمەتتەرى - 6,9%, كولىك - 3,8%, دەمالىس پەن مادەنيەت - 3,5%, بايلانىس - 2,6% قۇرادى. سونىمەن بىرگە تۇرعىن ءۇي قىزمەتتەرى, سۋ, ەلەكتر ەنەرگياسى جانە باسقا وتىن تۇرلەرى 3,5% -عا ءوستى.

اي سايىنعى باعانىڭ وزگەرۋىنە كەلەتىن بولساق, جەلتوقساندا قاراشا ايىمەن سالىستىرعاندا ينفلياتسيا 0,9% قۇرادى. ءبىر ايدا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى 1,5%, ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلار 0,5%, قىزمەتتەر 0,4% قىمباتتادى.

بۇعان دەيىن 2020 جىلعا ارنالعان ينفلياتسيانىڭ ءارتۇرلى بولجامدارى جاريالانعان بولاتىن.

2020 جىلدىڭ سوڭىندا جىل سايىنعى كونفەرەنتسيا بارىسىندا ورتالىق ايماق, شىعىس ەۋروپا جانە تمد بويىنشا S&P تالداۋشىسى كارەن ۆارتاپەتوۆ, قازاقستاننىڭ ناقتى ءىجو ءوسىمى 2020 جىلى -2,2% قۇرايدى, بىراق قازىردىڭ وزىندە 2021 جىلى ءىجو ءوسىمى 3,9%, 2022 جىلى - 3,6%, 2023 جىلى - 3,9% قۇرايتىنى سول كەزدە ايتىلعان.

ء«ىجو-ءنىڭ وسۋىنە شەكتەۋ شارالارىن جەڭىلدەتۋ, الەمدىك ەكونوميكا مەن تاۋار نارىقتارىن قالپىنا كەلتىرۋ, سونداي-اق وسى جىلى ەكونوميكانى قولداۋ بويىنشا ماڭىزدى شارالار ىقپال ەتەدى», دەدى ول.

سونىمەن بىرگە, ينفلياتسيا 2020 جىلى 7,7% دەڭگەيىندە بولاتىنىن,  الداعى ءۇش جىلدا ول 5,5% -عا دەيىن تومەندەيدى دەگەن بولجامى شىندىقتان الىستاۋ كەتكەن جوق.  

سونىمەن قاتار, Brent ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى 2020 جىلدىڭ 9 ناۋرىزىندا وپەك + وتىرىسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ مۇناي ءوندىرىسىن ازايتۋ تۋرالى مامىلە شارتتارى بويىنشا كەلىسىمگە كەلە الماۋىنىڭ سالدارىنان كۇرت تومەندەدى. «وسى جاعدايلاردا 2020 جىلعى 10 ناۋرىزدان باستاپ ۇلتتىق بانك بازالىق ستاۆكانى جىلدىق 12% -كە دەيىن ايتارلىقتاي كوتەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى, بۇل تۋىندايتىن ينفلياتسيالىق تاۋەكەلدەردى شەكتەۋگە جانە تەڭگە اكتيۆتەرىنىڭ قۇنىن قورعاۋعا مۇمكىندىك بەردى», دەپ حابارلادى ۇلتتىق بانك.

وسىعان قاراماستان, قازاقستاندا سىرتقى كۇيزەلىستەردى جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ جوعارىلاۋى بايقالدى. 2020 جىلعى ناۋرىزدان باستاپ ينفلياتسيا بەلگىلەنگەن ماقساتتى ءدالىزدىڭ 4-6% شەگىنەن اسىپ, ۇلتتىق بانكتىڭ 2020 جىلعا ارنالعان بولجامدارىن قايتا قاراۋ قاجەتتىلىگىنە اكەلدى. كەلەسى ايلاردا بازالىق مولشەرلەمە ينفلياتسيانىڭ 2021 جىلى بەلگىلەنگەن ماقساتتى دياپازونعا 4-6% جەتۋى ءۇشىن قاجەتتى دەڭگەيدە ساقتالدى. 2020 جىلعى 3 ساۋىردە ۇلتتىق بانك بازالىق مولشەرلەمەنى جىلدىق 9,5% -عا دەيىن تومەندەتۋ تۋرالى كەزەكتەن تىس شەشىم قابىلدادى. 2020 جىلى بازالىق مولشەرلەمەنى تومەندەتۋ تۋرالى سوڭعى شەشىم 21 شىلدەدە قابىلداندى. ۇلتتىق بانك ونى 9% دەڭگەيىندە بەلگىلەدى.

شەشىم ينفلياتسياعا قارسى تاۋەكەلدەردىڭ السىرەۋىمەن جانە 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ كۇتىلگەننەن دە قىسقارۋىمەن بايلانىستى بولدى. بازالىق ستاۆكانىڭ تومەندەۋى كارانتيندى كۇشەيتۋ جونىندەگى شارالار اسەرىنىڭ ونى بىرتىندەپ قالپىنا كەلتىرۋ پروتسەسىن قولداي وتىرىپ, قازاقستان ەكونوميكاسىنا اسەرىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. بارلىق كەيىنگى شەشىمدەردە بازالىق مولشەرلەمە 9% دەڭگەيىندە قالدى. ۇلتتىق بانكتىڭ باعالاۋى بويىنشا, بۇل دەڭگەي ينفلياتسيا دەڭگەيىنىڭ بىرتىندەپ تومەندەۋىنە جانە كەلەسى جىلى بەلگىلەنگەن 4-6% دەڭگەيىنە جەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ينفلياتسيالىق تاۋەكەلدەر بالانسىنا سايكەس كەلەدى.

ۇلتتىق بانكتىڭ بولجامدارى بويىنشا 2020 جىلدىڭ اياعىندا ينفلياتسيا 7,3-7,5% ارالىعىندا بولادى.

2021 جىلى ينفلياتسيانىڭ ىشكى سۇرانىستان تۋىنداعان دەزينفلياتسيالىق اسەرىنىڭ ساقتالۋى جانە بولجامدى كەزەڭنىڭ سوڭىنا دەيىن وسى دالىزدە قالىپتاسۋى اياسىندا 2021 جىلدىڭ اياعىنا قاراي جىلدىق ينفلياتسيانىڭ 4-6% دەڭگەيىنىڭ جوعارعى شەگىنە دەيىن بىرتىندەپ باسەڭدەۋى كۇتىلۋدە.

2020 جىلعى ناۋرىزدان باستاپ جىلدىق ينفلياتسيا بەلگىلەنگەن ماقساتتى دالىزدەن 4-6% اسىپ ءتۇستى, 2020 جىلدىڭ قاراشا ايىنىڭ سوڭىندا 7,3% دەڭگەيىندە ساقتالادى.

ينفلياتسياعا نەگىزگى ۇلەس ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا باعانىڭ وسۋىنە بايلانىستى. ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلار مەن قىزمەتتەر باعالارىنىڭ جىلدىق ءوسىمى 2020 جىلعى قاراشادا سايكەسىنشە 5,7% جانە 4,1% قۇرادى.

قىزمەت ينفلياتسياسىنىڭ قالىپتى ءوسۋىنىڭ نەگىزگى فاكتورى توتەنشە جاعداي كەزەڭىندە رەتتەلەتىن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تاريفتەرىنىڭ ۋاقىتشا تومەندەۋى, سونداي-اق اۋە كولىگى مەن تۋريستىك قىزمەتتەر باعالارىنىڭ تومەندەۋى بولدى.

سونىمەن قاتار, سوڭعى ايلاردا رەتتەلەتىن كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تاريفتەردىڭ ءوسۋى جەدەلدەۋدە. 2020 جىلعى قاراشادا قوقىس شىعارۋ قىزمەتتەرى (20,5% دەيىن), ەلەكتر ەنەرگياسى (6,6% دەيىن) بويىنشا جىلدىق ينفلياتسيانىڭ جەدەلدەۋى بايقالدى.

«كوروناۆيرۋستىق داعدارىس كەزىندەگى ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ جەدەلدەۋىن تەجەۋگە ۇكىمەتتىڭ توتەنشە جاعدايلار كەزىندە كەيبىر تاۋارلىق زاتتاردىڭ ەكسپورتىن شەكتەۋ, بىرقاتار الەۋمەتتىك ماڭىزدى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا شەكتى باعالاردى بەلگىلەۋ جانە وسى تاۋارلار توبىنا ققس-تى ۋاقىتشا تومەندەتۋ جونىندەگى شارالارى ىقپال ەتتى», دەدى ۇلتتىق بانك.

بۇعان دەيىن ۇلتتىق بانك كەيبىر ەسكى بانكنوتتاردى ايىرباستاۋدى قايتا باستاعانى تۋرالى حابارلانعان بولاتىن. سەبەبى كەيبىر ازاماتتار سول سەبەپتى ەسكى بانكنوتالاردى ۋاقىتىندا ايىرباستاي المادى. 2021 جىلدىڭ 1 اقپانىنان كەيىن بۇل بانكنوتتاردى اۋىستىرۋ مۇمكىن بولمايدى.