شەتەلدىك بانكتەر جاڭا ەرەجەلەرمەن جۇمىس ىستەيدى

 

ەسكە سالايىق, دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋ كەزىندە قازاقستان بۇرىن قابىلداعان مىندەتتەمەلەرگە سايكەس شەتەلدىك بانكتەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا فيليالدارىن اشا الادى. مۇنداي نورما مەملەكەت باسشىسى 2 قاڭتاردا قول قويعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەكونوميكالىق ءوسىمدى قالپىنا كەلتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدا قاراستىرىلعان. «دسۇ قاعيداتتارى مەن ەرەجەلەرىنە سايكەس شەتەلدىك فيليالدى اشقان ەلدەگى قارجى ينستيتۋتتارىنا قولدانىلاتىن بارلىق نورماتيۆتىك تالاپتار شەتەلدىك قارجى ۇيىمدارىنىڭ فيليالدارىنا قولدانىلۋى كەرەك. وسى قاعيدالاردى باسشىلىققا الا وتىرىپ, اگەنتتىك قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەزيدەنتى بولىپ تابىلاتىن بانكتى اشۋدىڭ قولدانىستاعى پروتسەدۋراسىنا ۇقساس, ياعني ء«بىر ءوتىنىش» قاعيداتى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا رەزيدەنت ەمەس بانكتەردىڭ فيليالدارىن اشۋ ءتارتىبىن ازىرلەدى, - دەدى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى بانكتىك رەتتەۋ دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى باقىتبەك رىسىمبەتوۆ.

ء«بىر ءوتىنىش» قاعيداتى - بۇل ءبىر ءوتىنىش نەگىزىندە كورسەتىلەتىن بىرنەشە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى بىرىكتىرۋدى كوزدەيتىن مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ نىسانى.

شەتەلدىك بانك ءوتىنىش نەگىزىندە كەلەسى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى الا الادى:

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەزيدەنت ەمەس بانكىنىڭ فيليالىن اشۋعا رۇقسات بەرۋ; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بەيرەزيدەنت بانكىنىڭ فيليالىن ەسەپتىك تىركەۋ; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەزيدەنت ەمەس بانكى فيليالىنىڭ باسشىلارىن تاعايىنداۋعا (سايلاۋعا) كەلىسىم بەرۋ;

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بانكتىك زاڭناماسىندا كوزدەلگەن بانكتىك جانە وزگە دە وپەراتسيالاردى جۇرگىزۋگە ليتسەنزيا بەرۋ.

«شەتەل بانكتەرىنىڭ ءىرى قارجى ينستيتۋتتارى قازاقستاندىق نارىققا شىعادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل ەلگە تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋعا كومەكتەسەدى, بانك نارىعىنداعى باسەكەلەستىكتى كۇشەيتەدى جانە جالپى قارجى سەكتورىنىڭ جانە جالپى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا وڭ اسەر ەتەدى. شەتەلدىك بانكتەر مەن شەتەلدىك كاپيتالدى قازاقستاندىق قارجى نارىعىنا تارتۋ سياقتى فاكت ونىڭ تارتىمدىلىعىن راستايدى جانە ونىڭ ءوسۋىن تەزدەتەدى », - دەپ قورىتىندىلادى باقىتبەك رىسىمبەتوۆ.

«Moody's حالىقارالىق رەيتينگ اگەنتتىگى ساراپشىلارى  شەتەلدىك بانكتەردىڭ قازاقستاننىڭ قارجى نارىعىنا كەلەدى دەپ ۇمىتتەنە قويمايتىنىن ايتقان بولاتىن. ولاردىڭ تۇسىنىگىندە   قازاقستاننىڭ قارجى سەگمەنتى رەسەي مەن قىتاي ويىنشىلارى ءۇشىن  عانا قىزىقتى.

–سوڭعى 10 جىلدا شەتەلدىك بانكتەر ءتىپتى قازاقستاندىق نارىقتان كەتىپ قالدى. 16 جەلتوقساننان باستاپ شەتەلدىك بانكتەردىڭ ەلدە فيليالدارىن اشۋعا رۇقسات ەتىلۋى شەتەلدىك قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ نارىققا قايتا كىرۋگە دەگەن ۇمتىلىسىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتپەيدى. مۇنىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. وسىلايشا, سوڭعى 10 جىلدا قازاقستاننىڭ ءىجو قۇرىلىمىنداعى نەسيەلەندىرۋ ۇلەسى تومەندەپ كەتتى.  نەسيەلەندىرۋدى قاجەتسىنەتىن سالالار كوبەيدى.  شەتەلدىك بانكتەردە مۇنداي قاراجات ءاردايىم بولا بەرمەيدى », - دەدى Moody’s رەيتينگ اگەنتتىگىنىڭ قازاقستاندىق بانك سەكتورى بويىنشا جەتەكشى تالداۋشىسى  سەمەن يساكوۆ ونلاين-كونفەرەنتسيادا.

قازاقستاننىڭ قارجى سەكتورى سوڭعى ونشاقتى جىلدا ءبىراز وزگەرىستەردى باستان كەشتى. بانكتەر ىرىكتەلىپ, جۇيە قۇرۋشى دەگەن ۇعىمدار پايدا بولدى.

2020 جىل دا بانك سەكتورىنا ءبىراز وزگەرىستەر الىپ كەلدى. بۇل بانك سەكتورىندا سەكتوردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن وزىنە العان نەمەسە بەلگىلى ءبىر باعىت بويىنشا باسەكەگە توتەپ بەرە الاتىن بانكتەردىڭ پايدا بولۋىنىڭ العىشارتىن قالىپتاستىردى.   بىراق وسى سەگمەنتتىڭ وكىلدەرى ەلگە شەتەلدىك بانكتەر بىرىنەن كەيىن ءبىرى ءتىزىلىپ كەلەدى نەمەسە ىشكى نارىققا  ەنۋگە كەزەككە تۇرادى دەپ ۇمىتتەنىپ قالۋعا بولمايتىنىن ەسكەرتىپ وتىر. سول سەبەپتى قازاقستاندىق بانكتەرگە بىرەر جىلعا دەيىن   شەتەلدىكتەر كەلەدى دەپ الاڭداماۋعا بولادى ەكەن.

ء«بىز الداعى بىرەر جىلدا نارىقتىڭ وسى سەگمەنتىندە تەك رەسەيلىك نەمەسە قىتايلىق بانكتەرمەن عانا باسەكەلەسە الامىز. قازىر ەۋرازيالىق وداق تۋرالى كەلىسىمىنىڭ اياسىندا قازاقستان بانكتەرى وداققا مۇشە ەلدەردە, سايكەسىنشە, رەسەي, بەلارۋس بانكتەرى قازاقستاندا فيليالدارىن اشا الادى.قازىر قازاقستاندا 14 شەتەلدىك بانك جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ ىشىندە رەسەي, تۇركيا ەلدەرىنىڭ بانكتەرى بار. ەۋرازيالىق وداق ەلدەرى اراسىنان, تەك رەسەيدەن باسقا ەلدەردىڭ بانكتەرى كەلگەن جوق. ارينە, كوروناۆيرۋس بانكتەردىڭ بىرىگۋ جانە بىرىگۋ پروتسەستەرىن كۇشەيتەدى. ATف بank-ءتىڭ Jısan Bank-ءتى ساتىپ الۋ تۋرالى كەلىسىم وسىنى راستايدى », - دەيدى ساراپشى.

ەسكە سالايىق, 2020 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانىنان باستاپ شەتەلدىك بانكتەر قازاقستاندا ءوز فيليالدارىن اشا الادى. ءتيىستى جارلىققا 2020 جىلعى 21 قىركۇيەكتە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى مادينا ابىلقاسىموۆا قول قويدى.

قاۋلىدا قازاقستاندا رەزيدەنت ەمەس بانكتىڭ فيليالىن اشۋعا رۇقسات بەرۋ ءتارتىبىن انىقتايتىن ەرەجەلەر كورسەتىلگەن. ەرەجەلەر رەزيدەنت ەمەس يسلام بانكتەرىنىڭ فيليالدارىنا دا قولدانىلادى.

قازاقستاندا فيليال اشۋ ءۇشىن رەزيدەنت ەمەس بانك ۋاكىلەتتى ورگانعا بەلگىلى ءبىر قۇجاتتار پاكەتىن ۇسىنۋى كەرەك. ەگەر بارلىق قاجەتتى قۇجاتتار ۇسىنىلماعان بولسا, ۋاكىلەتتى ورگان ءوتىنىشتى ودان ءارى قاراۋدان دالەلدى باس تارتۋدى 10 جۇمىس كۇنى ىشىندە جىبەرەدى. ەرەجەدە رەزيدەنت ەمەس  بانكتىڭ قازاقستاندا فيليال اشۋعا رۇقسات بەرۋدەن باس تارتۋ جاعدايلارى دا كورسەتىلگەن.