سەمەي قالاسىنداعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا بىرقاتار اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلىپ جاتىر.
«اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا بيىل 1,5 ملرد تەڭگە ءبولىندى. تۇرمىسى تومەن وتباسى بالالارىن كەپىلدى الەۋمەتتىك پاكەتپەن قامتاماسىز ەتۋگە شامامەن 265 مىڭ تەڭگە بولىنگەن. بۇل تۋرالى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا سەمەي قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنىڭ وكىلدەرى ايتتى.
– توتەنشە جاعدايلار كەزەڭىندە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (ااك) ءوتىنىشسىز اۆتوماتتى تۇردە 5%-عا وسىرىلگەن كولەمدە 2160 وتباسىنا تاعايىندالدى. سونىمەن بىرگە اۆتوماتتى تۇردە, ءوتىنىش بەرۋشىلەرسىز بيىلعى جىلدىڭ 3-4-توقساندارىنا ااك تاعايىنداۋ وتىنىشتەرى تۋرالى مالىمەتتەر جاسالدى. بۇگىنگى كۇنى ااك 2756 وتباسىنا تاعايىندالدى, – دەيدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى ايدار ساماەۆ.
سونىمەن قاتار ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا بيىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىن وتباسىنداعى بالالارعا كەپىلدى الەۋمەتتىك پاكەت ەنگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. ازىق-تۇلىك جيىنتىعى جانە تۇرمىستىق حيميا تاۋارلارى تۇرىندەگى الەۋمەتتىك پاكەتتەر ءبىر جاستان التى جاسقا دەيىنگى بالالارعا بەرىلەدى. كەپىلدى الەۋمەتتىك پاكەتتىڭ ەكىنشى ءتۇرى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكەمەلەردەگى 6 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا وقۋ جىلى كولەمىندە بەرىلەدى. التى جاستان ون سەگىز جاسقا دەيىنگى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك پاكەت ءتورت بولىكتەن تۇرادى: مەكتەپتەردە ىستىق تاماق, مەكتەپ كيىم ۇلگىسى, مەكتەپكە قاجەتتى جابدىقتار جانە قالالىق قوعامدىق كولىكتەرگە 50 پايىزدىق جەڭىلدىك قاراستىرىلعان. التى جاستان ون سەگىز جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ كەپىلدى الەۋمەتتىك پاكەتتەرى جالپى ءبىلىم بەرۋ شەڭبەرىندە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ارقىلى بەرىلەدى.
بۇگىندە ازىق-ت ۇلىك جيىنتىعى جانە تۇرمىستىق حيميا تاۋارلارى تۇرىندەگى كەپىلدى الەۋمەتتىك پاكەتتى 1980 وتباسى الادى. كەلەسى جىلدان باستاپ 1 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالارعا كەپىلدى الەۋمەتتىك پاكەتتەردى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ پورتالى ارقىلى بەرۋ جوسپارلانۋدا. قالانىڭ بەس كىتاپحاناسىندا جانە «جانۇيا» وتباسىلارىن قولداۋ ورتالىعىندا جەتى وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتۋ ايماعى ۇيىمداستىرىلعان.
جىل باسىنان «ەڭبەك» باعدارلاماسىمەن 3409 ادام قامتىلدى. باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى باعىتى شەڭبەرىندە قاجەتتى ماماندىقتار بويىنشا قىسقا مەرزىمدى كاسىبي وقۋلارعا 227 ادام جولداندى. وقىتۋ توعىز وقۋ ورنىندا توعىز ماماندىق بويىنشا جۇرگىزىلۋدە. اتاپ ايتساق, سلەسار-سانتەحنيك, كران ءماشينيسى, اۋىلشارۋاشىلىق وندىرىستىك تراكتورشى-ءماشينيسى, ساياحات جونىندەگى مەنەدجەر, تىگىنشى, اسپاز, كونديتەر, ناۋباي, دانەكەرشى.
ال باعدارلامانىڭ ەكىنشى باعىتى – جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ. ميكرونەسيەلەردى الۋعا 1,8 ملن تەڭگە بەرىلدى. جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى مەملەكەتتىك گرانتتى 218 ادام الدى, گرانتتىڭ جالپى سوماسى – 121 ملن تەڭگە. ول گرانت ءىرى قارا مال ءوسىرۋ, كونديتەر ونىمدەرىن دايىنداۋ, تىگىنشى قىزمەتى جانە تاعى دا باسقا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بەرىلدى.
– باعدارلامانىڭ ءۇشىنشى باعىتى – حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ جانە ەڭبەك رەسۋرستارىن جۇمىلدىرۋ ارقىلى ەڭبەك نارقىن دامىتۋ. اتالعان باعىت شەڭبەرىندە تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا 833 ادام ورنالاستىرىلدى. جۇمىسسىز جاستار ۋاقىتشا جاستار تاجىريبەسىنە, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا, قوعامدىق جۇمىستارعا ورنالاستىرىلدى, – دەدى ا.ساماەۆ.
«ەڭبەك» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جۇمىستارى ءالى دە جالعاسىن تابا بەرمەك. بۇگىنگى كۇنى سەمەي ايماعىندا مۇگەدەكتىگى بويىنشا ارنايى جانە مەملەكەتتىك جاردەماقىنى 13 865 ادام الادى, ونىڭ ىشىندە 1391 مۇگەدەك بالا بار.
مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردى وڭالتۋ مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ساراپتاما بولىمدەرىمەن جاسالعان جانە مۇگەدەكتەرگە قاجەتتى جابدىقتارمەن, قىزمەتپەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان مۇگەدەكتەردى وڭالتۋ جەكە باعدارلامالارى نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى. مۇگەدەكتەردى وڭالتۋدىڭ جەكە باعدارلاماسى نەگىزىندە بۇگىنگى كۇنى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋگە 3650 ادام حابارلاستى.
جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنىڭ حابارلاۋىنشا, مۇگەدەكتەردى الەۋمەتتەندىرۋدىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋ ماقساتىندا ولار تەحنيكالىق قوسالقى جابدىقتارمەن – پروتەزدى-ورتوپەديالىق كومەكپەن, سۋردو-تيفلو جابدىقتارمەن, ارنايى قوزعالۋ جابدىقتارىمەن, ساناتوريلىك-كۋرورتتىق ەمدەلۋمەن, مىندەتتى گيگيەنالىق جابدىقتارمەن, جەكە كومەكشىلەردىڭ قىزمەتتەرىمەن جانە ىمداۋ ءتىلىنىڭ ماماندارىمەن قامتاماسىز ەتىلۋدە. 1-2 توپتاعى ناشار كورەتىن مۇگەدەكتەر قالالىق كولىكتەردە تاسىمالداۋشىنىڭ ەسەبىنەن تەگىن جۇرەدى. ەستۋ قابىلەتى بۇزىلعان ادامدارعا «Semei» تەلەارناسىندا كۇندەلىكتى جاڭالىقتاردىڭ سۋردواۋدارماسى جۇزەگە اسىرىلادى. سونىمەن قاتار جىل سايىن بەلگىلى داتالاردا جانە مەرەكە كۇندەرىندە ءبىر رەتتىك الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلەدى.
سونىمەن قاتار ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا حابارلاعانداي, قيىن ومىرلىك جاعداي ء(ورت, تابيعات اپاتتارى, الەۋمەتتىك ماڭىزدى اۋرۋلار جانە ت.ب.) تۋىنداعانداعى ءبىر رەتتىك الەۋمەتتىك كومەك جان سانىنا شاققاندا كىرىستەرى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن اسپايتىن وتباسىلارعا بەرىلەدى. بۇگىنگى تاڭدا كۇنكورىس مينيمۋمى – 36 157 تەڭگە. كومەكتىڭ بۇل ءتۇرى بويىنشا وتباسى تابىسىن ەسەپكە الىپ, ءوتىنىش ءبىلدىرۋ قاجەت.
حالىقتىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋلارى شەكتەۋلى توپتارى ءۇشىن الەۋمەتتىك جانە كولىكتىك ينفراقۇرىلىم نىساندارىن بەيىمدەۋ بويىنشا جۇمىستار جالعاسۋدا. كوپتەگەن مەكەمەنىڭ ىشىندە تابالدىرىقسىز ايماقتار قۇرىلعان, تاكتيلدى جولاقتار جانە پليتالار بار. بيىلعا 75 نىساندى بەيىمدەۋ جوسپارلانعان, ونىڭ 26 نىسانىندا بەيىمدەۋ جۇمىستارى اياقتالدى.