*1 جەلتوقسان – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنى
جىل اياعىن قازاقستاندىقتار اسىعا, تاعاتسىزدانا توسادى. ول سەبەپسىز ەمەس. قالىڭ جۇرتشىلىق بولىپ اتاپ وتىلەتىن قاستەرلى دە قاسيەتتى بۇل كۇندەر ەرەكشە ساياسي مانگە يە. ءبىرى – تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى بولسا, ەكىنشىسى – تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى.
*1 جەلتوقسان – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنى
جىل اياعىن قازاقستاندىقتار اسىعا, تاعاتسىزدانا توسادى. ول سەبەپسىز ەمەس. قالىڭ جۇرتشىلىق بولىپ اتاپ وتىلەتىن قاستەرلى دە قاسيەتتى بۇل كۇندەر ەرەكشە ساياسي مانگە يە. ءبىرى – تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى بولسا, ەكىنشىسى – تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى.
اڭعارعان ادامعا ەگىز ۇعىم ىسپەتتەس ءبىر-بىرىنەن اجىراعىسىز بۇل اتاۋلى وقيعالاردىڭ ءتۇپ تامىرىندا ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باستاۋىمەن ەگەمەندىگىمىزدى ايداي الەمگە تانىتىپ, مويىنداتقان, وزىندىك بەت-بەينەسى مەن ۇستانىمى, دامىعان ەكونوميكاسى بار ايدىندى دا ايبىندى قازاقستان سەكىلدى قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ قاس-قاعىم ساتتەگى العى ماقساتقا جەتۋ جولىنداعى بىرىگۋشىلىك ۇمتىلىسى, وراسان كۇش-جىگەرى, مۇقالماس ەرىك-قايراتى, تولقىندى تاريحى توعىسقان. ەندى عانا اتالا باستاعانىنا قاراماستان پرەزيدەنت كۇنى قوعامىمىزدا دا, سانامىزدا دا بەرىك ورنىقتى. ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى ساياسي, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, ىشكى-سىرتقى كەلبەتىن ەلباسىنسىز كوزگە ەلەستەتۋدىڭ ءوزى مۇمكىن ەمەس. وعان تاريح تا, حالىق تا ءادىلەتتى باعاسىن الدەقاشان بەرىپ قويعان. بۇل كۇن حالقىمىزدى تار جول, تايعاق كەشۋدەن, نەبىر بۇرالاڭ جولداردان قانتوگىسسىز, جاھاندىق قاۋىپ-قاتەرلەردەن ءدىن امان-ەسەن الىپ شىعىپ, الەمدە ساياسي سالماعى بار جاڭا تۇرپاتتى قازاقستان مەملەكەتىن قۇرۋداعى كەمەڭگەر, سۇڭعىلا ساياساتكەر, دارا كوشباسشىمىزعا قۇرمەت, بۇكىلحالىقتىق جەڭىس رەتىندە ۇلىقتالادى. بۇل – تورتكۇل دۇنيەنىڭ كەز كەلگەن تۇكپىرىندە ورنىققان ءۇردىس, ءداستۇر.
16 جەلتوقسان – اتا-بابامىزدىڭ عاسىرلار بويعى ارمانى ورىندالىپ, ەلدىگىمىزدى جاڭا بەلەسكە كوتەرگەن تاۋەلسىزدىك كۇنى. وسى كۇنى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ قول قويعان كونستيتۋتسيالىق زاڭنان باستاۋ العان تاۋەلسىزدىگىمىزگە 22 جىل تولادى.تاۋەلسىزدىك – بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ارمان-مۇراتىنىڭ سالتانات قۇرۋى. تاۋەلسىزدىك – ازاپ پەن ءتوزىمنىڭ, حالىقتىڭ سان عاسىرلار بويى ەركىندىكتى اڭساعان شىدامىنىڭ وتەۋى. وسى كەزەڭ ىشىندە ەلباسىنىڭ سارابدال دا كورەگەن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە اياق باسىپ, الەمگە تانىلدى. قوعامنىڭ بارلىق سالالارىندا ازاماتتاردىڭ مۇددەسى مەن ەركىندىگى ءبىرىنشى ورىنعا قويىلدى. جاڭا الەمدەگى جاڭا قازاقستاننىڭ قۇدىرەتتىلىگى نەدە دەگەن ساۋالعا ۇلتتار تاتۋلىعىندا, دوستىق كۇشىندە دەپ قىسقاشا جاۋاپ بەرگەن بولار ەدىك.
ءيا, ححI عاسىر تاريحىنىڭ بەتتەرى كۇدىك پەن ۋايىمدارعا, پاراسات پەن پايىمدارعا تولى. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا ەلباسى جەدەل دە وزگەرمەلى تاريحي جاعدايلاردىڭ جاھاندىق سىن-قاتەرلەرىن قولمەن ۇستاتقانداي اتاپ بەردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاۋىمەن ءجۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ساياسي-ەكونوميكالىق رەفورمالار ءوز جالعاسىن دايەكتى تۇردە تاۋىپ كەلەدى. شەتەل قاۋىمداستىعى ءا دەگەننەن قازاقستاندى قىسقا مەرزىم ىشىندە نارىقتىق ەكونوميكانى قالىپتاستىرا بىلگەن مەملەكەت رەتىندە تانىلدى. ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋ قازاق ەلىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ, سەنىم مەن بەدەلىن بيىكتەتە ءتۇستى. مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەپ بەرگەن «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنىڭ ويداعىداي ورىندالۋى – قازاقستاندىقتاردىڭ بىرەگەي جەڭىسى.
«قازاقستان-2030» قۇجاتىندا قامتىلعان قاعيداتتاردىڭ ىشىندە ورنى بولەك ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ءبارىمىز ءۇشىن قىمبات. «ءبىزدىڭ الدىمىزدا قازاقستاننىڭ تۇتاستىعىن ساقتاي وتىرىپ دامىتۋ مىندەتى تۇردى. ءبىز جوسپارلاعاننان دا اسىرا ورىندادىق. تۇڭعىش رەت تاريحتا ءبىزدىڭ مەملەكەت حالىقارالىق دارەجەدە تانىلعان ناقتى شەكاراسىن بەلگىلەدى. 14 مىڭ شاقىرىم مەملەكەتتىك شەكارا مەجەلەندى. قازاقستان كاسپي تەڭىزىنىڭ ايدىنىنداعى احۋالدى سەنىمدى باقىلاۋدا ۇستايدى. بولاشاقتا كەز كەلگەن اۋماقتىق داۋلاردىڭ تۋىنداۋ قاۋپى قازىر سەيىلگەن. ءبىز ۇرپاقتارىمىزعا كورشىلەرمەن داۋلى اۋماقتار قالدىرعان جوقپىز. ءبىز ادامنىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن كۇشتى, زاماناۋي, قورعانىسقا قابىلەتتى اسكەردى, ءپارمەندى قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن قۇردىق», دەدى ەلباسى.
«قازاقستان ءبىزدىڭ قاسيەتتى مەكەنىمىز. كەيىنگى ۇرپاق وسىناۋ قاسيەتتى مەكەندە ءومىر ءسۇرىپ, ءوركەن جايدى. قازاق جەرىنە تاعدىردىڭ جازۋىمەن الۋان ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى قونىس اۋداردى. ءبىز ولارعا قۇشاعىمىزدى اشىپ, قازاقي قوناقجايلىلىقپەن قارسى الدىق. ولار ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ءوسىپ-ءونىپ, باۋىرلارىمىزعا اينالدى. قازىر ءبىز كوپۇلتتى سيپاتى بار ءبىرتۇتاس ەلمىز. مىناۋ جاھاندانۋ ءداۋىرى – كوپۇلتتى مەملەكەتتەر ءداۋىرى بولماق. جالعىز ۇلتتىڭ مەملەكەتى دەگەن بولمايدى. بۇل الەمدىك ءۇردىس», دەگەن ءسوزدەرى جۇرەكتەرگە جىلىلىق ورناتىپ, كەلەشەككە دۇرىس باعىت سىلتەيدى. بارشا ۇلت پەن ۇلىس وكىلدەرى بىرىگىپ, جۇدىرىقتاي جۇمىلسا, ەلىمىز وركەندەي, گۇلدەنە تۇسەرى داۋسىز. «ەندەشە, ءتاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ ازاماتتارىن الالاۋعا, باۋىرلاستىعىن بۇزۋعا ەشكىمنىڭ قاقىسى جوق. بارلىق ۇلت وكىلدەرىمەن ءتىل تابىسىپ, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدە ءومىر ءسۇرۋ بارشا قازاقستاندىقتىڭ باستى قاعيداتى بولۋى شارت», دەي كەلىپ, ەلباسى ۇلتتاردىڭ ەتنوسارالىق كەلىسىمىنە سىنا قاعۋعا تىرىساتىنداردىڭ بارلىعى دا زاڭمەن قۋدالاناتىنىن, مۇندا ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىك بىزدەرگە, قازاقتارعا ارتىلاتىنىن قاداپ ايتتى. «ءوز حالقىن سۇيەتىن ادام, ءوز جۇرتىنا جاقسىلىق تىلەگەن جان وزگە حالىقتاردى اشىندىرمايدى, ءوز ۇلتىن ەشكىمگە قارسى قويمايدى. ءبىز ەل يەسى رەتىندە بيىك بولا بىلسەك, وزگەلەرگە سىيلى بولامىز», دەگەن پايىمدارى اركىمگە وي سالارى انىق.
مەملەكەت باسشىسى بىرلىك ءماسەلەسىنە كەلگەندە, ەڭ اۋەلى وسى ءىستىڭ قازاققا اۋاداي قاجەتتىگىن العا تارتتى. سوندىقتان قازاقتىڭ بىرلىگى – ەلدىگىمىزدىڭ كىلتى, ەڭ باستى ماسەلەسى. «بىرلىك, ىنتىماق, سابىرلىلىق پەن پاراساتتىلىق ەڭ الدىمەن وزىمىزگە – قازاقتارعا كەرەك. قازاقتى ەشۋاقىتتا سىرتتان جاۋ العان ەمەس. قازاق ءالسىرەسە, الاۋىزدىقتان السىرەگەن, كۇشەيسە, بىرلىكتەن كۇشەيگەن. ءۇيدىڭ بەرەكەسى قابىرعاسىنىڭ قيۋىمەن ەمەس, تەڭىنىڭ جيۋىمەن, وتباسىنداعى سىيلاستىقپەن, تاتۋلىقپەن كىرەدى. مەملەكەت تە سولاي», دەۋى قازاقستاندى ەلدىگى اسقان, ەرلىگى تاسقان, كەمەل دە كەلىستى ەلگە اينالدىرسام, جەتكىزسەم دەگەن مىڭ سان تىلەكتەردىڭ توعىسىن, جۇرەكتەردىڭ سوعىسىن بىلدىرسە كەرەك.
ەلىمىزدىڭ نەگىزگى مەملەكەتتىك ماقساتتارى اتا زاڭىمىزدا ايشىقتالعان. وندا «قازاقستان ءوزىن دەموكراتيالىق زايىرلى, قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندە ورنىقتىرادى: ونىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى – ادام مەن ادامنىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى» دەپ تاسقا قاشالعانداي ايقىن جازىلعان. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي زاڭ بازاسى قۇرىلدى, ادىلەت ورگاندارىنىڭ وكىلەتتىگى كەڭەيدى.حالىقتى قۇقىقتىق ينستيتۋتتار مەن قۇقىقتىق كومەكپەن قامتۋ, جاس ۇرپاق زاڭگەرلەرىمەن تولىقتىرۋ ادىلەت ورگاندارىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى بولىپ تابىلادى. قۇقىقتىق جۇيەنى جەتىلدىرۋ, حالىققا نوتاريالدى, باسقا دا زاڭدى قىزمەت كورسەتۋ قازىرگى زامان تالاپتارىمەن ۇندەس.
تاۋەلسىزدىك دەگەن ءتاتتى, اسىل ۇعىم بولعانىمەن, وعان جەتۋ وڭاي ەمەس. اتا-بابالارىمىز ۇلتاراقتاي جەرىنە دەيىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاي وتىرىپ, ازات ەل بولۋدى ءومىر بويى اڭساپ ءوتتى. وتارشىلدىق ەزگىگە قارسى قانشا كۇرەسسە دە, ەركىندىك اسىل ارمان كۇيىندە قالدى. ءبىز – باقىتتى ۇرپاقپىز. ويتكەنى, جاڭا قازاقستاندى قۇرۋشىلارمىز, بولاشاق يەسىمىز. ولاي بولسا, ەل بىرلىگى ەڭ اسىل قاسيەت ەكەنىن تۇسىنە بىلگەنگە نە جەتسىن! «ءبىرلىگى بار ەل وزادى, بىرلىگى جوق ەل توزادى», دەپ تەككە ايتىلماسا كەرەك. ەلباسىمىزدىڭ سىيلاستىققا, تاتۋلىققا شاقىراتىن ۇلاعات سوزدەرىن جاستار جادىندا ۇستاسا دەيمىز. سان الۋان ۇلتتار مەن ۇلتتاردىڭ تاتۋ-ءتاتتى شىرايىن كەلتىرىپ وتىرعان قارا شاڭىراعىمىز – قازاقستان بىرلىك پەن تاتۋلىق قۇندىلىقتارىن قوعامنىڭ ىرگەتاسىنا, قازاقستاندىق ەرەكشە تولەرانتتىلىقتىڭ نەگىزىنە اينالدىرا بەرەرىنە سەنىمدىمىز.
جانبولات ساماشەۆ,
پەتروپاۆل قالالىق ادىلەت
باسقارماسىنىڭ باسشىسى.