قاراعاندى وبلىسى, شەت اۋدانىنىڭ ورتالىعى اقسۋ-ايۋلىدان 15 شاقىرىم جەردەگى قاتپار تاۋىنىڭ ەتەگىندە اتاقتى اقىن شورتانباي قاناي ۇلىنىڭ مەكەن ەتكەن جۇرتى جاتىر.
بۇل تۇلعانىڭ قازاق تاريحىنداعى ورنى زور. ءتىپتى اقىننىڭ وتتى جىرلارىن اكادەميك ۆ.رادلوۆتىڭ ءوزى باعالاپ, ونىڭ جارىق كورۋىنە جول اشقان ەكەن. ودان كەيىن بۇلعاق زامان بۇلدىراپ تۇرعان تۇستا شورتەكەڭ جىرلارى قازان قالاسىنان جارىق كورگەن. مۇحتار اۋەزوۆ شورتانبايعا قازاق ادەبيەتىندەگى «زار زامان» دەپ اتالاتىن ايگىلى كەزەڭنىڭ ءىرى وكىلدەرىنىڭ ءبىرى دەپ باعا بەرگەن. اقىننىڭ بۇكىل سانالى ءومىرى ەل ەرتەڭى ءۇشىن بۇلقىنۋمەن وتكەن. اسىرەسە تۋعان حالقىنىڭ وتارشىلدىق ەزگىدەگى اۋىر ءحالىن, ونىڭ بولاشاعىنىڭ كۇماندى ءمان-جايىن جىرعا قوسقان. ياعني ءوزى كۋا بولىپ وتىرعان زاماننىڭ مەرەزىن وزگەلەردەن بۇرىن سەزىنىپ, سونى اياۋسىز اشكەرەلەۋگە ايانباي اتسالىستى.
اقىن بەلگىلى ءبىر ورتانىڭ ەمەس, بارشا حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن تولعادى, كوپتىڭ جوقتاۋشىسى بولدى. رەسەي وتارشىلدىعىنىڭ زورلىعىن كوزىمەن كورىپ, جانىمەن, تانىمەن سەزىنگەن ول ءوزىنىڭ «زار زامان», «بالا زارى», «تار زامان», «وپاسىز جالعان», ت.ب. تولعاۋلارى ارقىلى اقيقاتتىڭ استارىن اشىپ كورسەتتى. تولعاۋلارىنىڭ ىشىندەگى كوپشىلىككە كەڭىنەن تاراعان تۋىندىسى «كەلەر زامان سيپاتى» اتتى شىعارماسى. وندا حالىقتىڭ بولاشاعىن بولجاي بىلگەن اقىن ەلى ءۇشىن قابىرعاسى قايىسا وتىرىپ, تىعىرىقتان شىعار جول ىزدەيدى. كەلەر زاماننىڭ كەسكىن-كەلبەتىن كورەگەندىكپەن كورسەتە كەلىپ, ءوز تاراپىنان تۇجىرىم جاسايدى, باعا بەرەدى.
ەكى جىل بۇرىن زامانا زاپىرانىن اقتارىپ, شەر تولعاۋىن توككەن اقىن-جىراۋ اتامىزدىڭ 200 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا جەرگىلىكتى جاناشىر اعايىنداردىڭ ۇيتقى بولۋىمەن ەسكى جۇرتقا بەلگىتاس قويىلىپ, وعان «شورتانباي جىراۋدىڭ ءۇيىنىڭ ورنى» دەگەن ءماتىنسوز قاشالىپتى.
ولكەتانۋشى, شەجىرە-جازۋشى كامەل جۇنىستەگىنىڭ ايتۋى بويىنشا, بۇل جۇرت اقىنعا ناعاشى اتاسى ناقىپ قوجادان مۇرا بوپ قالعان دەيدى.
«كونە قونىسقا جالپاقسازدىڭ سۋلى قويناۋىن قۋالاپ, قاتپار تاۋدىڭ تارعىل تاستى بوكتەرىن جاناي ءوتىپ, دالا جولىمەن بارۋعا بولادى. اقىننىڭ بايىرعى مەكەنى جالدىڭ ۇستىندە تۇر. قازىرگى جاعدايى قويانجون ۇيىندىگە اينالعان. باجايلاپ قاراساڭىز, تومپايعان توپىراق جيەگىنەن بىرنەشە بولىككە ءبولىنىپ, ءبىرىن-ءبىرى قۋالاي ورنالاسقان قورجىن تامنىڭ سۇلباسىن انىق بايقايسىز» دەيدى اقىننىڭ مۇراسىن جيناقتاۋشى ايگۇل ءۋايسوۆا قارىنداسىمىز.
جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جەر نۋلى-سۋلى, مالعا پانا جايلى قونىس. قاتپار تاۋدىڭ جىقپىل-جىقپىلىنا قاسقىر ۇيالايدى. ەرتەرەك تە, شامامەن توقسانىنشى جىلدارى جازۋشى كامەل جۇنىستەگى ءدال وسى ماڭدا اڭ قۋالاپ ءجۇرىپ, تاۋدىڭ ەتەگىن جايلاپ وتىرعان تيىشباي دەگەن شوپاننىڭ شاڭىراعىنا كەلىپ تۇستەنبەي مە. سوزدەن ءسوز شىعىپ, ءۇي يەسى ايتادى: «اناۋ تۇرعان بيىك جال شورتانباي اتاڭ جۇرتى. ءتىپتى ەلۋىنشى جىلدارعا دەيىن, تام ءۇيىنىڭ قابىرعالارى قۇلاماي ءبۇتىن كۇيىندە تۇردى». شورتەكەڭ جۇرتى وسىلاي تابىلىپتى.