ساۋد ارابياسى جانە وپەك-ءتىڭ باسقا مۇشەلەرى مۇناي ءوندىرىسىنىڭ ودان ءارى تومەندەۋىن تالقىلاپ جاتىر. كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنى مەن ەنەرگياعا دەگەن سۇرانىستىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى ەلدەر بۇل قادامدى مۇقيات ويلاستىرۋى كەرەك, دەپ جازادى Egemen.kz The WallStreet Journal دەرەكتەرىنە سىلتەمە جاساپ.
ساۋد ارابياسى جانە وپەك-ءتىڭ باسقا مۇشەلەرى مۇناي ءوندىرىسىن ودان ءارى قىسقارتۋدى قاراستىرۋدا. بۇل يدەيا باتىستا COVID-19 جاعدايلارىنىڭ وسۋى جانە ەۋروپاداعى جاڭا ەكونوميكالىق شەكتەۋلەر اياسىندا پايدا بولدى, بۇل ەنەرگياعا دەگەن سۇرانىستى ودان ءارى تومەندەتۋى مۇمكىن, دەپ حابارلادى The Wall Street Journal.
بۇرىن ساۋد ارابياسى باستاعان كارتەل مەن رەسەي باستاعان ون مەملەكەت ءوندىرىستى كۇنىنە 9,7 ميلليون باررەلگە قىسقارتۋدى كەلىسكەن. تاراپتار كوروناۆيرۋس رومانىنىڭ العاشقى باستالۋىنان كەيىن الەمدىك ەكونوميكالىق قۇلدىراۋعا, رەيستەرمەن قوعامدىق كولىكتەردىڭ توقتاتىلۋىنا جانە كەڭسەلەر مەن فابريكالاردىڭ جابىلۋىنا سەبەپ بولعاننان كەيىن كەلىسىمگە كەلدى. كەلىسىمگە سايكەس, وعان قاتىسۋشىلار ادەتتەگى ينديكاتورلارعا بىرتىندەپ ورالىپ, ءار التى ايدا ءبىر كۇندىك ءمۇناي وندىرىسىن 2 ميلليون باررەلگە ارتتىرۋى كەرەك. ولار پاندەميانىڭ ەڭ اۋىر كەزەڭى وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن وتەدى دەپ ويلادى. جازدا توپ كەلىسىم بويىنشا قۇرىلعان العاشقى قادامدى جاسادى. ءوندىرىستى تاۋلىگىنە 2 ميلليون باررەلگە ارتتىرۋدىڭ كەلەسى كەزەڭى قاڭتاردا باستالادى دەپ كۇتكەن ەدى, دەپ تۇسىندىرەدى The Wall Street Journal.
بىراق وتكەن ايدا The Wall Street Journal ساۋد ارابياسى مەن باسقا ەلدەردە "كرانداردىڭ اشىلۋىن" ۇش ايعا شەگەرۋ كەرەك پە دەگەن ماسەلەنى تالقىلاي باستاعانىن ءبىلدى. وپەك وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, قازىر مۇنداي ستسەناري ىقتيمالدىعى ارتىپ كەلەدى. ساۋد ارابياسى جانە كارتەلدىڭ باسقا مۇشەلەرى جاڭا قىسقارتۋلاردى تومەن سۇرانىستى شەشۋدىڭ بىرنەشە نۇسقاسىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرادى.
پىكىرتالاستار اقش مۇناي فيۋچەرستەرى وتكەن اپتادا 36,17 دوللارعا جەتكەننەن كەيىن باستالدى, بۇل ماۋسىم ايىنىڭ باسىنداعى ەڭ تومەنگى دەڭگەي. ولار جىل باسىنان بەرى 40% تومەندەدى.
حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ مالىمەتىنشە, قارا التىن باعاسى ساۋد ارابياسى بيىلعى جىلى شىعىندارىن تەڭەستىرۋ ءۇشىن قاجەت مولشەردەن جارتىسىنا جۋىق بولىپ قالادى. بۇعان دەيىن ونىڭ مەملەكەتتىك "ارامكو" كومپانياسى توقسان سايىن 18,75 ميلليارد دوللار مولشەرىندە ديۆيدەندتەر تولەۋگە ۋادە بەرگەن ەدى, وسى كەزەڭدە ونىڭ تابىسى 12,4 ميلليارد دوللارمەن شەكتەلىپ قالعان.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, باعانىڭ وسۋىنە ليۆياداعى مۇناي ءوندىرىسىنىڭ تەز قالپىنا كەلۋى دە كەدەرگى كەلتىرەدى, بۇل قازىر تاۋلىگىنە 800000 باررەلدى قۇرايدى, ياعني قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىنداعىدان سەگىز ەسە جوعارى. ەل جاقىندا ۇرىسىپ جاتقان توپتار اراسىنداعى بىتىمنەن كەيىنكەن ورىندارى مەن پورتتاردى قايتا اشتى. رەسەي "كارتەلدىڭ مۇناي نارىعىنداعى ەڭ ماڭىزدى وداقتاسى" باستاپقىدا قالپىنا كەلتىرۋدى كەيىنگە قالدىرعىسى كەلمەدى. الايدا, وسى ماسەلەدەن حاباردار شەنەۋنىكتىڭ سوزىنە قاراعاندا, ماسكەۋ ەندى شەكتەۋلەر رەسەيدىڭ مۇناي كومپانيالارىمەن كەڭەسكەننەن كەيىن دە ساقتالاتىنىن مويىندايدى.
سونىمەن بىرگە, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى - وپەك-ءتىڭ نەگىزگى داۋىسى جانە, ادەتتە, ساۋد ارابياسىنىڭ ادال وداقتاسى - ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋدى ءالى دە كەيىنگە قالدىرعىسى كەلمەيدى.