كۇزدىڭ قوڭىر سالقىنى جان دۇنيەڭدى دە توڭدىرىپ جىبەرەتىندەي. دۇنيە مۇلگىپ بارا جاتقان سەكىلدى. اتىراۋدىڭ دا كۇزى وسى سەكىلدى. قايتا ورالدىڭ نۋ ورمانى كۇز كەلگەندە ەرتە سارعايىپ, دۇنيەنى التىن تۇسكە اينالدىرىپ جىبەرەدى. بىراق بۇل ءساتىڭ دە ۇزاققا بارمايدى ەكەن. ارتىنشا-اق قالانىڭ ءىشى قوڭىرقاي تارتا بەرەدى. اسپان دا قويۋ تۇسىنەن ءبىر تانباي, كوپكە دەيىن سازارىپ تۇرىپ الادى. بۇگىن دە ءسويتىپ تۇر.
دەمالىس كۇنى بولعان سوڭ حاميت كەشە قۋان شاقىرعان ۇيگە كەلە جاتىر. سىرتقى ەسىكتى اشا قاپ ەدى, كىرەبەرىستەن-اق تىرشىلىك بايقالدى. قاريا شاي ءىشىپ وتىر دا, كەمپىرى بەسىك تەربەتىپ وتىر.
مۇنىڭ كۇڭك ەتكەن سالەمىنە ەكەۋى دە باستارىن يزەگەن بولدى. الدەن سوڭ قاريا قولىن كوتەرىپ الدەنەگە بەلگى بەردى. «نەگە ءويتتى» دەپ ويلاي باستاعانى سول ەدى, ىشكى جاقتان مۋزىكا ءۇنى ەستىلگەندەي بولدى. قاريا اياعىمەن ىشكى ەسىكتى تارتا قاپ ەدى, ىشتەن نەبىر سيقىرلى ساز توگىلىپ سالا بەردى. «كىرە بەر» دەگەندەي تاعى بەلگى بەردى قاريا.
حاميت ىشكە اقىرىن باسىپ كىردى دە, ەسىكتىڭ جاقتاۋىنا جابىسىپ قالعانداي تۇرا قالدى. قۋان مەن ءتۇميا ورتادا قوسىلا ءان ايتىپ تۇر ەكەن. شاكىر سكريپكامەن, ال قاسىم ماندولينمەن سۇيەمەلدەپ تۇر. وسى ەكى اسپاپ ەكەن دۇنيەنى سازعا بولەپ تۇرعان.
ءان اياقتالعان سوڭ حاميت بارىنە سالەم بەردى. سول-اق ەكەن قاسىم:
– ەي, مىناۋ الگى تاقتا وتىرعاندا تاپجىلمايتىن حاننىڭ ءوزى ەمەس پە؟ – دەدى كەۋدەسىن كوتەرىپ.
– ءيا, مەن سونىڭ ءدال ءوزىمىن.
حاميت بۇلاردى بۇرىننان-اق تانيدى. قاسىمدى عانا سىرتتاي بىلەتىن. ال قاسىمنىڭ بۇنى تانىپ وتىرعانىنا ىشتەي تاڭعالىپ, ءتىپتى ماساتتانىپ تا قالدى. وتكەن جولى پەدينستيتۋت پەن پەدرابفاك ستۋدەنتتەرىنەن قۇرىلعان ترۋپپا جۇمات ءشانيننىڭ «ارقالىق باتىر» قويىلىمىن قويعان. سوندا بۇل حاننىڭ ءرولىن وينادى. ول قويىلىمدى ءبىر كۇندە بىتىرە الماي قاپ, جالعاسىن ەرتەسى كۇنى قويعان. سول قويىلىمدى كورگەن قاسىم «كومسومول ۇرپاعى» گازەتىنە ەكى كۇندە ەكى رەتسەنزيا جازعان بولاتىن. العاشقىسىندا ول: «حان تاعىندا قوزعالماي, تاپ ءبىر مانەكەن ءتارىزدى وتىرادى دا قويادى ەكەن» دەپ سىنادى. ەرتەسى كۇنگى رەتسەنزيادا: «حان كەشەگىدەي ەمەس, بۇگىن شيرادى» دەپ جازىپ ەدى. سول «حاندى» تانىپ وتىر قازىر.
– ءاي, بالا, سەنەن ءارتىس شىعادى, – دەدى سوسىن. حاميت ىشتەي ودان ءارى ناساتتانىپ قالدى.
* * *
قازاقتىڭ قارا ولەڭىندە ايرىقشا «قاسىم پوەزياسى» ءىزىن قالدىرعان قاسىم امانجولوۆ ەركەبۇلان جاستىق شاعىن – 20 مەن 25 جاستىڭ اراسىن ەركە جايىق پەن سۇلۋ شاعاننىڭ جاعاسىندا كەزەك ويناقتاتىپ ءوتتى. ومىردەن وتكەنىنە عاسىر بولماسا دا ونىڭ بالا كەز, جاستىق شاعى تۋرالى دەرەكتەر تام-تۇمداپ قانا كەزدەسەدى. ورالدا وتكىزگەن بەس جىلى تۋرالى دەرەكتەر از. كەيىنگى شىققان ەستەلىكتەردە, ءارتۇرلى جازبالاردا ءبىر دەرەكتەر ءسات سايىن قايتالانىپ وتىرىپتى. ورالداعى «ەكپىندى قۇرىلىس» گازەتىندە قىزمەت اتقارعانىن بىلەمىز. الماتىداعى ۇلتتىق كىتاپحانادان وسى گازەتتىڭ 1932 جىلداردان بەرى قارايعى گازەتتى اقتارىستىردىق. ويىمىز – قاسىمنىڭ ولەڭدەرىنە, ماقالالارىنا شولۋ جاساپ, قانداي دا ءبىر دەرەكتەر ىزدەۋ. تۇك تاپپادىق دەگەنىمىز جاراماس. بۇرىن كىتاپتارىنان كەزدەستىرمەگەن بىرنەشە ولەڭ, وچەركتەردى وقىدىق. ولاردىڭ كوبى «قاسىم» اتىمەن جاريالانسا, كەيبىرەۋلەرى لاقاپ اتپەن دە جاريالانىپتى. لاقاپ اتپەن جاريالانعاندارىن كوزىن كورگەن رەداكتورلاردىڭ ەستەلىكتەرىنەن بىلدىك. گازەت قىزمەتكەرى رەتىندە ورالدىڭ بىرنەشە اۋدانىندا ىسساپارمەن ءجۇرىپتى. ولەڭدەرى دە دۇركىن-دۇركىن جاريالانىپ تۇردى. 21-22 جاستاعى جاس تالاپ بولسا دا رەداكتور بەتىنەن قاقپاعان سىڭايلى. ماسەلەن, «ەرلىك تويى», «ايبىندى قىزىل اسكەر كۇشى», «پاناسىز كەمەلەر, ۇقىپسىز تورەلەر» دەگەن قۇلاش-قۇلاش ولەڭدەرى گازەتتىڭ تۇتاس بەتىن الاتىنداي. ال گازەتتىڭ ءوزى ەكى-اق بەت. ءتورت ەمەس, ەكى بەت. ياعني, ءبىر بەتتىڭ ەكى جاعى. ءتىپتى كەيبىر ماقالالارىن ولەڭدەتىپ جىبەرىپتى. جاستىقتىڭ بۋى, ولەڭنىڭ بۋى ۇرىپ-اق تۇر ەمەس پە؟!
«ۇكىمەتىم, كەڭەسىم»
التىن كۇندەي جارقىراي,
ءومىر ەركىن كۇلگەندە.
جىبەك قانات توتىداي,
قوعام ونەرلەنگەندە.
تاۋ سۋىنداي جارقىراپ,
تۇرمىس جورتا جەلگەندە.
ارنا كۇيدەي سارقىراي,
ونەر, ءبىلىم ونگەندە.
سۋ ەركەسى – شورتانداي,
كوك ەركەسى شولپانداي,
كوزگە تۇسكەن قانداي ەل؟
– دەپ جازىپتى «ەكپىندى قۇرىلىستىڭ» №283 سانىندا (11 جەلتوقسان).
قاسىمنىڭ ورال تۋرالى ولەڭدەرى ەل ايتا جۇرەر ولەڭدەرىنىڭ قاتارىنا قوسىلدى. سەبەبى جالىندى جاستىق شاعى وتكەن ولكەنى تەبىرەنە جىرلاماۋ مۇمكىن ەمەس.
جارقىن جۇزبەن جايراڭداپ,
جاتىرسىڭ اعىپ, جايىعىم.
جاعاڭدا ويناپ سايرانداپ,
ەسكەنمىن زامان قايىعىن...
نەمەسە:
ورالىم, سەنىڭ قوينىڭدا,
ويناقتاپ وتكەن جىلدارىم.
جارقىلداپ جايىق بويىندا,
دوستارمەن سايران قۇرعانىم...
سۇلۋ شاعاننىڭ كوڭىلى جابىرقاپ قالماسىن دەگەندەي ەلگەزەك اقىن ونى دا جىرىنا قوسىپ قويادى.
شاعاننىڭ بويى كوك شالعىن,
شالقامنان جاتقام شاڭقاي ءتۇس.
گۇل بولىپ مەنىڭ قۇشاعىم,
كەۋدەمە قونعان بۇلبۇل قۇس.
«ونىڭ الاۋلاعان جاستىق شاعى, اسەم تالانتىنىڭ ءار قىرى جارقىراپ, قايسىسىن قۋعا بىلمەي الاسۇراتىن كەزەڭى – وسى تۇس. سول كەزدە قازاق ونەرىنىڭ – جىرى مەن مۋزىكاسىنىڭ جاڭا داۋرەن لەبىمەن قانات جايىپ, دۇركىرەي جونەلگەلى تۇرعان شاعى. قاسىمنىڭ زەرەك جانى, العىر زەيىنى, ءورت سەزىمى ونەردىڭ بار سالاسىن قۇشاقتاۋعا باستايدى. ويىن-ساۋىقتىڭ, شات-دۋماننىڭ ورتاسىندا جالاۋداي جايناپ, شانشىلا كىرىپ, دامىل تاپپايدى. «قاسىم جۇرگەن جەردىڭ ءبارى كوشىپ جۇرگەن ءان مەن جىر ەدى» دەيدى سول كەزدە جاستىق جارمەڭكەسىن بىرگە كەشكەن قۇرداس-دوستارى. ول دومبىرا, ماندولينا, سكريپكا, گارمون, كەيىن پيانينودا تاماشا ويناپ ۇيرەندى. مۋزىكانىڭ بەس اسپابىن مەڭگەرگەن ول الما-كەزەك دۇرىلدەتىپ, سول التىن جاستىعىن ەسكە الىپ, جاڭعىرتىپ وتىرار ەدى».
قاسىم امانجولوۆتىڭ ورالداعى جىلدارى جايلى بىلەتىندەردىڭ بارلىعى دا ونىڭ تۇرعان ءۇيىن ءدال انىقتايدى.
«...1932-1933 جىلداردا «ەكپىندى قۇرىلىس» گازەتىندە قاسىممەن بىرگە ىستەدىم. ءبىر بولمەدە وتىردىق, قاسىم, وقاس ۇبىشەۆ ۇشەۋمىز وتىراتىن وسى بولمەنى ەلگەزەك, بالاڭ قاسىم ارقاشان ءازىل-قالجىڭعا, دۋمانعا اينالدىرىپ جىبەرەتىن, ولەڭدەرىن, فەلەتوندارىن, باسقا دا ماتەريالدارىن ورتاعا سالىپ, وقىپ بەرەتىن. پىكىرلەر الىسقاندى ۇناتاتىن.
ءيا, رەداكتسيانىڭ («ەكپىندى قۇرىلىس» گازەتى – ا.ت.) بۋحگالتەرى ابدۋللا پاتەەۆتىڭ وسى ۇيىندە, شەتكى كىشكەنە بولمەدە قاسىم پاتەردە تۇردى. ابدۋللانىڭ اكە-شەشەسى, ءۇش قارىنداسى بولاتىن. ول كەزدە پاتەر-ۇيلەر كوبىنە جەكە ادامداردىڭ مەنشىگىندە بولۋشى ەدى. سوندىقتان كەڭسە قىزمەتكەرلەرىنىڭ كوپشىلىگى-اق وسىنداي پاتەرلەردەن بولمە جالداپ الاتىن دا, ءارى تاماقتى دا سول ۇيدەن ءىشىپ, پاتەر اقىسى مەن تاماق اقىسىن قوسا تولەيتىن. سول شاقتا, وتىزىنشى جىلداردىڭ باس كەزىندە, ورالدا تاتار, ورىس جاستارى كەشكە قاراي گيتارا, ماندولينا, گارمون الىپ قاقپا الدىنا شىعىپ مۋزىكا ويناپ, ءان سالىپ, ساۋىق قۇرىپ كوڭىل كوتەرەتىن. بىراق قازاق جاستارىنىڭ اراسىندا مۇنداي سالت نەكەن-ساياق كەزدەسەتىن-ءدى. ال قاسىم بولسا, بۇدان وزگەشە, كەشكە قاراي ماندوليناسى مەن سكريپكاسىن (ول مۇنى سىبىزعى دەيتىن, ءوزىنىڭ 1933 جىلى «ەكپىندى قۇرىلىس» گازەتىندە باسىلعان «مونشاداعى مودا» اتتى فەلەتونىنا «سىبىزعى» دەپ بۇركەنشىك ات قويعانى دا سوندىقتان بولسا كەرەك) الىپ قاقپا الدىنا شىعار ەدى, وسى جەردەگى ۇزىن جايداق ورىندىققا وتىرار ەدى, اۋەلى ءبىرسىپىرا ۋاقىت ماندولينا وينار ەدى. ودان سوڭ ورنىنان تۇرىپ سكريپكانى سىڭقىلداتار ەدى. كورشىلەس ۇيدە, پاتەردە تۇراتىن وبلىستىق كومسومول كوميتەتىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى مارقۇم ءىزىم قوشپانوۆ ەكەۋمىز مۇندايدا كوبىنە قاسىمنىڭ جانىنا بارىپ مۋزىكا تىڭدايتىنبىز, اڭگىمە-دۇكەن قۇراتىنبىز...», دەيدى قاسىممەن بىرگە قىزمەتتەس بولعان ساعات جۇماعازيەۆ ءوز ەستەلىگىندە.
«ورايى كەلگەندە مىنانى دا ايتا كەتسەم دەپ ەدىم. قاسىم امانجولوۆ شىعارمالارىنىڭ ءتورت تومدىعىنا ارنالعان العى سوزىندە اقىن عافۋ قايىربەكوۆ ونىڭ الماتىعا كەلگەن سوڭ جۋرناليستىك قىزمەتكە ويىسىپ, «لەنينشىل جاس» گازەتىندە جۇمىس اتقارعانىن ايتادى. مەن قاسىمنىڭ ورالدا, «ەكپىندى قۇرىلىس» گازەتىندە دە سول كەزدىڭ وزىندە بەلدى جۋرناليستەردىڭ ءبىرى بولعانىن, گازەت قىزمەتىنىڭ سان قىرىنا بەلسەنە قاتىسقانىن قوسا ايتقىم كەلەدى. ول رەداكتسيانىڭ مادەنيەت ءبولىمىن (ول كەزدە بولىمدەر سەكتور دەپ اتالاتىن) باسقاردى. اۋداندارعا, كولحوزدارعا ءجيى شىعىپ تۇردى. ماسەلەن, «تراكتورشى تەمىربەكتى» تەرەكتى اۋدانىنا بارىپ قايتقاننان كەيىن جازعانى ەسىمدە. ونىڭ «پاناسىز كەمەلەر, ۇقىپسىز تورەلەر» اتتى فەلەتون-ولەڭى دە ورال پوروحودستۆوسىندا بولعان رەيدكە قاتىسقاننان كەيىن تۋعان. قاسىمنىڭ ء«فاشيزمنىڭ جاساپ وتىرعان ارەكەتى» دەگەن ۇلكەن ماقالاسى دا ىزدەنۋگە بايلانىستى پايدا بولعان.
ول تۇستا الماتىدا شىققان گازەتتەر ورالعا جەتى تاۋلىكتە كەلەتىن, ال موسكۆانىڭ گازەتتەرىن ءبىر جارىم تاۋلىكتە الاتىنبىز. سوندىقتان كوپتەگەن ماڭىزدى ماتەريالداردى ورال گازەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ورتالىق گازەتتەردەن وزدەرى اۋدارىپ باساتىن. سول ماتەريالداردىڭ ەداۋىر بولىگىن اۋدارۋ قاسىمنىڭ دا ۇلەسىنە ءتيدى...», دەيدى ساعات جۇماعازيەۆ.
تالايلى تاعدىرىن بىرگە كەشكەن, ولەڭ مەن جىرعا بۋسانىپ تۇرعان وتتى تۇلا بويىن قارا سۋىق, ءتىپتى ەرتە شىرماعاننان بەرگى كۇرەستە بىرگە بولعان اياۋلى جارى ساقىپجامالىمەن دە قاسىم ورالدا تانىسقان ەدى. بىراق ول كەزدە ەكەۋى دە جاس, ەكەۋى دە ەركە. ۇلكەن ومىرگە ەندى قادام باسار كەز. ەركە جاستىق... بىراق ساقىپجامالدىڭ جۇرەگى باسقادا ەدى وندا... ورالداعى كۇندەرىن اقىننىڭ جارى بىلاي ەسكە الادى:
ء«بىرىنشى كۇيەۋىم ءانۋار سەيداحمەتوۆ اسكەري ادام بولاتىن. كيەۆتەگى اسكەري ۋچيليششەنى بىتىرگەن سوڭ ورال قالاسىندا ءبىراز ۋاقىت قىزمەت ىستەدى. سودان سوعىس باستالعانعا دەيىن سۆەردلوۆسك قالاسىنىڭ اسكەري وقۋ ورنىندا سوعىس ونەرىنەن ءدارىس بەرەدى. ورال قالاسىندا قىزمەت ىستەپ جۇرگەن كەزدە جەرگىلىكتى گازەتتىڭ قىزمەتكەرلەرى قاسىم, جاردەم تىلەكوۆ ەكەۋىمەن كۇيەۋىم تانىسىپ, ۇيگە ەرتىپ كەلىپ ءجۇردى. اسىرەسە پيانينو, سكريپكا, دومبىرا, گارمون سەكىلدى اسپاپ بىتكەننىڭ بارىندە ەركىن ويناي بەرەتىن قاسىمدى ءانۋار قۇلاي ۇناتىپ ەدى.
...وندا مەن تىم جاس ەدىم. قاسىم ماعان ارناپ جازعان ولەڭدەرىن وڭاشادا قاپىسىن تاۋىپ وقىپ بەرەتىن. مەن ونىسىن انۋارعا جاسىرماي ايتىپ قوياتىنمىن. اشۋلانۋدىڭ ورنىنا ول ءماز بولىپ ك ۇلىپ, «اقىنعا ۇناعان ايەل جامان ايەل ەمەس» دەيتىن. الدەبىر جاعدايعا بايلانىستى كوپ ۇزاماي قاسىمنىڭ الماتىعا كەتۋىنە تۋرا كەلدى. ءبىز سۆەردلوۆسكىگە قونىس اۋداردىق. 1939 جىلى دەمالىسقا كەلگەندە قاسىم ءبىزدى ىزدەپ تاۋىپ, ۇيىنە قوناققا شاقىرادى. ءبىر-ەكى جىلدان كەيىن «بالاپان باسىنا, تۇرىمتاي تۇسىنا» كەتكەن زامان ورنادى. ءانۋار سۇرانىپ جاتىپ, جاڭادان بوسانعانىما قاراتپاي الماتىعا اكەپ تاستاپ, سوعىسقا اتتانىپ كەتتى. 1943 جىلى قازا تاپقانى جونىندە قارا قاعاز كەلدى...»
ارعى جاعى بەلگىلى. سوعىستان الدىن كۇيەۋى ساقىپجامالدى الماتىعا, ءابۋ سارسەنباەۆتىڭ ۇيىنە اپارىپ تاستاعان بولاتىن. كۇيەۋى ءابۋ اقساقالدىڭ بالدىزى ەدى. ەلمەن بىرگە مايدانعا اتتانعان قاسىم دا امان-ەسەن ورالادى, كوپ ۇزاماي ساقىپجامالعا ۇيلەنەدى.
«ول كەزدە (ورالدا – ا.ت.) قاسىم جيىرما ءتورت جاستا. دەنەسى قارشىعاداي شاعىن بولعانىمەن, جالت-جۇلت ەتكەن جانارى قىراننىڭ كوزىندەي وتكىر. مەنىمەن تانىسقان ساتتە قاسىم قولىمدى ۇزاعىراق قىسىپ, قادالا قاراپ قالدى... سودان كەتە-كەتكەنشە مەن جاققا ۇرلانا كوز تاستاۋمەن بولدى», دەگەنى بار ساقىپجامالدىڭ تاعى ءبىر ەستەلىگىندە.
«اق قايىڭ مەن سۇلۋ قاراعاي ارالاس ورمانى بار, جيەگىن اق جايىق پەن شاعان كومكەرگەن تابيعاتى سۇلۋ ءوزى دە ەۋروپا ۇلگىسىندە سالىنعان ورال قالاسى اقىننىڭ جالىندى جاس داۋرەنى, العاشقى ماحابباتى, وتتى جىرلارىنىڭ كۋاسى مەن سىرلاسىنا اينالىپ, ول وسى ەلگە باۋىر باسادى. ورالدا وتكەرگەن 6 جىل عۇمىرى قاسىم اقىننىڭ ەڭ باقىتتى كەزەڭى دەپ ايتۋعا دالەلىمىز مول. ورالدا قاسىم العاش رەت مارفۋعا كەنجەعاليەۆا دەگەن ارۋعا جولىعادى, وعان 12 ولەڭ ارناعان», دەيدى اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا.
ول ولەڭدەر قايسىسى ەدى؟!
قاراي-قاراي كوزىمنىڭ نۇرى بىتپەس,
ايتا-ايتا كوڭىلىمنىڭ سىرى بىتپەس.
جالىن جۇرەك,
جاسىن ءتىل جاس اقىننىڭ,
سۇيگەنىنە ارناعان سىرى بىتپەس.
وزىڭە ايان, مەن ساعان عاشىق ەدىم,
سىر ساندىعىن وزىڭە اشىپ ەدىم.
جانعا قيماس ساندىقتىڭ
بار اسىلىن,
اياماي-اق وزىڭە شاشىپ ەدىم...
ارينە, قازىرگى پوەزياداعى ولشەممەن قاراعاندا كەمشىن تۇسى جوق ەمەس. بىراق 1930 جىلدار ءۇشىن جانە جاس شاعىنان العاندا بۇل – قازاق پوەزياسىنداعى جاڭا تەڭەۋلەرمەن, سۇلۋ سوزدەرمەن ورىلگەن ۇلگى ەدى. وعان «جالىن اتقان جاستىعىن» قوسىڭىز.
قاسىمنىڭ ورالدا تاعى ءبىر قىزمەت ەتكەن ورنى – تەاتر. بۇل تۋرالى دا دەرەكتەر تىپتەن از. ال تەاتردىڭ قازىرگى قورىندا ءبىر-ەكى سۋرەتتەن باسقا ەشقانداي دەرەك جوق. تەك كوزىن كورگەن, قىزمەتتەس بولعانداردىڭ عانا ءبىر-ەكەۋىنىڭ ەستەلىگى بار.
«ورال قازاق تەاترىنداعى قيىن شارۋانىڭ ءبىرى اكتەرلەر كادرى بولدى. قاسىم امانجولوۆ اكتەرلەردى توپتاستىرۋ مەن ساحنا ونەرىنە باۋلۋ ىسىنە دە كوپ قاجىر-قايراتىن جۇمسادى. ءسويتىپ, ءىلدالدالاپ ءجۇرىپ, ساحنا ونەرىنە قابىلەتى بار بىرنەشە ادامدى تەاتردىڭ شتاتىنا ەنگىزىپ, قىزمەتكە الدى. تەاتردا اكتەر بولعانداردىڭ ءبىرى – باتىر قىدىرنيازوۆ, قاسىممەن بىرگە رەداكتسيادا قىزمەت ىستەپ جۇرەتىن جاس جىگىت, مىنەزى البىرتتاۋ, اقجارقىن بولاتىن (وسى كۇنگى رەسپۋبليكاعا تانىمال اقىن شولپان قىدىرنيزوۆا – سول باتىردىڭ قىزى). باتىر قىدىرنيزياوۆ تا قۇربى جولداسى قاسىم امانجولوۆتاي بولماسا دا, ولەڭ شىعارىپ, ءان سالاتىن, دومبىرا شەرتەتىن اقجەلەڭ جىگىت ەدى. شتاتقا الىنعان ەكىنشى اكتەر قابدەنعالي قۋانىشاليەۆ – وردا اۋدانىنىڭ قاشقىنشى اۋىلىنىڭ ازاماتى. ول كىسىنى مەن بالا كەزىمنەن بىلەتىن ەدىم. كەدەيلىگىنە مويىمايتىن, مىنەزىندە سەرىلىك سىڭايى بار اعامىز ەدى...» – دەيدى زەينوللا تۇراربەكوۆ «قاسىم قۇرعان تەاتر ەدى» دەگەن ەستەلىگىندە.
بۇل جازبادا ءبىز قاسىمنىڭ ورالداعى جىلدارىنا عانا نازار اۋداردىق. ورال, جايىق جايلى جازىلعان جىرلارىن عانا ارقاۋ ەتتىك. البەتتە, قاسىمنىڭ پوەزياسى – ۇلكەن پوەزيا. ونى زەرتتەپ, زەردەلەۋ ءالى دە جالعاسىپ كەلە جاتىر.
بۇكىل قازاققا اتى ءمالىم قاسىمنىڭ جاستىق كەزى, وتتى جىلدارى جايىقتىڭ جاعاسىندا, ورالدىڭ كوشەلەرىندە وتكەنىن ايتىپ, ءتىپتى ماقتانعىمىز دا كەلدى. نەگە ماقتانباسقا؟! ول وسى ولكەنىڭ سۋىن ءىشتى, وسى ولكەنى ەركىن جايلادى. ورال تابيعاتى وعان شالقار شابىت سىيلادى. نەبىر سىرلى سازدى اسپاپتاردى ۇيرەندى وسى قالادا. بۇگىندە قاسىم جازعان جىردى ءبىز دە جاتقا ايتامىز. «ورالىم, مەنىڭ, ورالىم...»...
اسلان تىلەگەن,
«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ جاس جۋرناليستەرگە ارنالعان سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى