قوعامداعى قوردالانعان ماسەلەلەردى كوتەرىپ, رەفورمالارعا باستاماشى بولىپ, حالىقتىڭ تالاپ-تىلەكتەرىن بيلىككە جەتكىزىپ, سوعان ساي ۇسىنىستار ازىرلەۋدى ماقسات ەتكەن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى بۇگىندە بىرقاتار تۇيتكىلدىڭ ءتۇيىنىن تارقاتىپ, حالىقتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن سۇراقتاردى شەشۋ جولىندا جۇمىس ىستەپ كەلەدى.
كەڭەس مۇشەلەرى بىرنەشە جۇمىس توبىنا ءبولىنىپ, ارقايسىسى ءوزى جاۋاپتى باعىتتا ۇسىنىستار دايىنداپ, بىرقاتار رەفورماعا سەپ بولدى. 10 قاڭتارعا بەلگىلەنگەن پارلامەنت ءماجىلىسى مەن ءماسليحاتتار سايلاۋى دا جاڭا فورماتتا وتپەك. بۇل دا ۇلتتىق سەنىم كەڭەسى شەڭبەرىندە قولعا الىنعان باستامالار نەگىزىندە ىسكە اسىپ وتىر. وسى ورايدا «قازاقستان ازاماتتىق اليانسى» زتب پرەزيدەنتى اسىلبەك قوجاحمەتوۆ سايلاۋ فورماتىن وزگەرتۋ بويىنشا ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلدەگى ساياسي جۇيەنى ەسكەرە كەلە, ارالاس سايلاۋ جۇيەسىنە كوشۋ كەرەك.
ء«وزىم مۇشە بولعان ساياسي ماسەلەلەر بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ قۇرامىندا ءبىر ماسەلەنىڭ باسى-قاسىندا بولدىم. ياعني سايلاۋدى تولىقتاي پروپورتسيونالدى جۇيەدە وتكىزبەي, ارالاس جۇيەگە قايتىپ كەلۋدى ۇسىندىم. ارىپتەستەرىم بىزدەگى ساياسي جۇيەنىڭ دامىعانىن ەسكەرە كەلە, ماجوريتارلىق جۇيەنىڭ جارامايتىنىن العا تارتادى. مەنىڭشە, بۇل دۇرىس ەمەس. ءبىزدىڭ پارلامەنتتە نەبارى 3 پارتيا ورىن العان. ودان بولەك كورىنىپ جۇرگەن تاعى 3 پارتيا عانا بار. بۇل وتە از. سوندىقتان پروپورتسيونالدى جۇيەگە نەگىز بەرۋ دۇرىس ەمەس.
پارتيالار سانى از بولعانىمەن, ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى كوپ. ال پروپورتسيونالدى سايلاۋ جۇيەسىنە ازاماتتىق قوعام ارالاسا المايدى. ونى ەسكەرسەك, شەت قالاتىن ينستيتۋتتار قانشاما. سوندىقتان ءماجىلىس پەن ءماسليحات سايلاۋىنا ولاردىڭ دا قاتىسا الۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەك. سول كەزدە عانا مەملەكەت پەن حالىق اراسىندا بايلانىس تەرەڭدەي تۇسەدى. ال ازاماتتىق قوعام بۇل رەتتە بيلىك پەن حالىقتى بايلانىستىرۋشى كوپىرگە اينالماق.
ءاۋ باستا ديالوگ الاڭىنا اينالۋى ماقسات ەتىلگەن ۇلتتىق سەنىم كەڭەسى اياسىندا ازاماتتىق قوعام ماسەلەسىن كوتەرىپ جۇرگەن اسىلبەك قوجاحمەتوۆ بۇل رەتتە ازاماتتىق قوعام پارتيالارعا قاراعاندا بيلىككە ۇمتىلمايدى دەگەن ويدى العا تارتادى.
«ازاماتتىق قوعام بيلىكتىڭ جۇمىسىنا باقىلاۋ جاساي الاتىن بولسا, حالىقتىڭ بەلسەندىلىگى, ءوزىن-ءوزى باسقارۋعا دەگەن ۇمتىلىسى ارتار ەدى», دەدى ول. ونىڭ ايتۋىنشا, قوعامدىق كەڭەستىڭ جۇمىسىنداعى نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋعا جاردەمدەسۋ. سونىمەن بىرگە قوعامدىق كەڭەستەر دە ازاماتتىق قوعامنىڭ اينىماس بولشەگى ەكەنىنە توقتالىپ ءوتتى.
«شىن مانىندە, ازاماتتىق قوعام مەن قوعامدىق كەڭەستەر ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىرىپ تۇرۋعا نەگىزدەلگەن قۇرىلىمدار. سول ۋاقىتتا قازاقستاندىق قوعام الدەقايدا بەلسەندى بولا تۇسەدى. ماسەلەن, قازىرگى ۋاقىتتا مينيسترلىكتەر مەن وبلىستىق, اۋداندىق اكىمدىكتەر جانىندا 226 قوعامدىق كەڭەس جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ 75 پايىزى ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى. وكىنىشتىسى, مينيسترلىكتەر مەن اكىمدىكتەردە قۇرىلعان قوعامدىق كەڭەستەر قىزمەتىنىڭ مازمۇنى ولارعا جۇكتەلگەن مىندەتتەرگە ساي كەلە بەرمەيدى. قوعامدىق كەڭەستەر ءوز الەۋەتىن تولىققاندى جۇزەگە اسىرا الماي جاتىر», دەدى ول.
اسىلبەك قوجاحمەتوۆ ءوز سوزىندە ۇلتتىق كەڭەس قوعامدىق كەڭەستەردى شوعىرلاندىرۋشى ءارى ىنتالاندىرۋشى قۇرىلىم بولعاندىقتان, ونىڭ قۇرىلىمىن ءالى دە دامىتا ءتۇسۋ كەرەك دەگەن پىكىر ءبىلدىردى.
«جەرگىلىكتى جانە ايماقتىق قوعامدىق كەڭەستەردەن سول وڭىردەگى الەۋمەتتىك حال-احۋالدى ءبىلىپ وتىرۋ ءۇشىن ۇلتتىق كەڭەسكە قوعامدىق ساراپتامالار كەرەك. وسىنداي ارەكەتتەر قوعامدىق كەڭەس جۇمىسىن جاقسارتۋدىڭ ءبىر جولى بولار ەدى. ايماقتىڭ جانە سالالىق قوعامدىق كەڭەستىڭ وكىلدەرىن ۇلتتىق كەڭەستىڭ جۇمىسىنا جانە جۇمىسشى توپتارىنا تارتۋ كەرەك دەپ ويلايمىن», دەدى ول.
سايلاۋ ماسەلەسىنە قايتىپ ورالساق, بيىل ەلىمىزدە العاش رەت پارتياىشىلىك سايلاۋ, ياعني پرايمەريز وتكىزىلدى. سونىمەن قاتار بيىل پارلامەنت سەناتىنىڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن قابىلداپ, ناتيجەسىندە پارتيالاردىڭ سايلاۋ تىزىمىندە ايەلدەر مەن جاستار ءۇشىن 30 پايىزدىق مىندەتتى كۆوتا ۇسىنىلدى.