وسىمدىك مايى قىمباتتاعان

– ءۇيدىڭ جانىنداعى دۇكەنگە ءبىر كىرىپ-شىققاننىڭ وزىندە كە­مىندە 5 مىڭ تەڭگە جۇمسايسىڭ. سونداعى الاتىنىڭ كۇندەلىكتى تۇتىناتىن ازىق-ت ۇلىك – نان, جۇ­مىرتقا, كۇنباعىس مايى. ىرىك­تەل­گەن كەسەك جۇمىرتقانى 430 تەڭ­گەگە الدىم. باعا قايدا كەتىپ بارادى, – دەيدى وسكەمەندىك زەينەتكەر بيكامال قۇرالوۆا.

باعا باعىنباي بارادى. ماسە­لەنىڭ انىق-قانىعىنا كوز جەتكىزۋ ءۇشىن وسكەمەن قالالىق كاسىپكەرلىك جانە اۋىلشارۋاشىلىق, ۆەتەريناريا بولىمىنە حابارلاسقانبىز. ولاردىڭ ايتۋىنشا, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ونىمدەردىڭ باعاسىنا ۇنەمى مونيتورينگ جاسالىپ وتىرادى. اتالعان ءبولىم ماماندارى ۇساق-تۇيەك دۇڭگىرشەكتەردەن باستاپ ءىرى ساۋدا ورىندارىنداعى باعانىڭ ءبارىن نازارىندا ۇستايدى. ەگەر دە تۇرعىندار تاراپىنان قانداي دا نارازىلىق تۋىندايتىن بولسا, قۇزىرلى ورگاندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيدى. ال باعانى نازاردا ۇستاۋ ءۇشىن جاسالاتىن مونيتورينگ جۇمىستارىنا قالا جۇرتشىلىعى ەرىكتى تۇردە قاتىسا الادى. باعانى باقىلاۋ جۇمىستارى كەزىندە ارنايى ماماندار الەۋمەتتىك ماڭىزدى دەگەن ازىق-ت ۇلىكتەردىڭ باعاسىن ءتۇر­تىپ الىپ وتىرادى. ەگەر باعادا ءوسىم باي­قالسا, كوتەرۋ سەبەبى انىق­تالادى.

– قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىرتقا باعاسى قىمباتتاعان. ءبىرىنشى سۇ­رىپتى جۇمىرتقا الەۋمەتتىك ما­ڭىزى بار ازىق-ت ۇلىككە جاتادى. باعاسىنىڭ ءوسۋ سەبەبىن ايتار بولسام, قۇس فابريكالارىن­دا ەپيزووتيالىق كەرى جاعدايلارعا باي­­لانىستى ايتارلىقتاي شى­عىن­دار بولدى. تاۋىقتاردىڭ سانى ازايىپ, دەزينفەكتسيالىق زات­تار ساتىپ الىندى. ۆاكتسينالار دا ارزان ەمەس. ودان باسقا قۇس­تار­دىڭ ازىعى دا ءبىرشاما قىم­باتتاعان, – دەپ ءتۇسىندىردى وس­كەمەن قالالىق كاسىپكەرلىك جانە اۋىل­شارۋاشىلىق, ۆەتەريناريا ءبو­لىمىنىڭ باسشىسى گاسان تۇرعانباەۆ.

ءبولىم باسشىسىنىڭ ايتۋىن­شا, وسىمدىك مايىنا دەگەن باعانىڭ ءوسۋى دە نەگىزگى شيكىزاتتىڭ قىم­بات­تاۋىمەن بايلانىستى. مايلى ءداندى داقىلدار ەگۋمەن اينالىساتىن شارۋا قوجالىقتارى شە­كىلدەۋىك تۇقىمىنىڭ قىم­باتتاۋىن العا تارتقان.

ۇن باعاسىنىڭ ءوسۋ سەبەبى دە وسىعان ۇقساس. جىل باسىندا ۇن تارتۋ كاسىپورىندارىندا ءبى­رىنشى سۇرىپتى ۇننىڭ كيلوسى 110 تەڭگەنىڭ ماڭايىندا بولاتىن. الايدا ساۋىردەن باستاپ جەكە شارۋا قوجالىقتارى بيدايدى قىمباتقا ساتا باستاعان. ياعني تونناسى 68 مىڭ تەڭگەدەن 85 مىڭ تەڭگەگە دەيىن وسكەن. ءسويتىپ, ۇن تارتۋشىلار دا كيلوسىن 125 تەڭ­گەگە كوتەرگەن. قازىرگى ۋا­قىت­تا ۇن باعاسى وسىمەن تۇراق­تالعان. ال قانت باعاسىنىڭ قىم­باتتاۋىنىڭ سەبەبى – شيكىزاتتىڭ كوبى شەتەلدەن اكەلىنەتىنى. سايىپ كەلگەندە شي­كىزات باعاسىنىڭ قىمباتتاۋى دۇكەن سورەلەرىندە تۇرعان ونىم­دەردىڭ باعاسىنا اسەر ەتەدى. ما­مانداردىڭ ايتۋىن­شا, ءدال قازىرگى ۋاقىتتا باعا تۇراقتادى.

تۇرعىندار ءۇشىن وڭىرلىك تۇراق­تاندىرۋ قورىنىڭ قويمالارىندا دا قور جەتكىلىكتى. سوڭعى مالىمەتكە سۇيەنسەك, قوردا 2 400 توننا كارتوپ, 1 300 توننا قىرىققابات, 800 توننا ءسابىز جانە 1 200 توننا پياز ساقتالعان. تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ ونىمدەرى قاراشانىڭ بىرىنەن باستاپ كەلەسى جىلدىڭ مامىرىنا دەيىن ساۋدادا بولادى.

جەمىس, كوكونىس ونىمدەرى قا­زان­نىڭ سوڭىنا قاراي تولىق كو­لەمدە جەتكىزىلەدى. جىل باسىندا تۇركىستان وبلىسىنان 95 توننا قى­رىققابات پەن 2 200 توننا ءبى­رىنشى سۇرىپتى ۇن ساتىپ الىندى. سوڭ­عىسى الەۋمەتتىك نان ون­دى­رۋ­شىلەرگە ۇستەمەسىز ساۋدالانۋ­دا. بۇ­گىندە بۇل ۇن­نىڭ 34,7 پايىزى سا­تىلدى. قوردا ءالى 1 436 تون­ناسى بار.

الەۋمەتتىك سورەلەردە سونداي-اق 3 پايىز ۇستەمەمەن 185 تەڭ­گەدەن 100 توننا ماكارون ونىمدەرى ساتىلىپ جاتىر. قازىرگى ۋاقىتتا 67 پايىزدان استامى ساتىلىپ قويدى. وسكەمەن قالاسى بويىنشا – 52,28 توننا, سەمەي قالاسى بويىنشا – 14,68 توننا.

سونىمەن قاتار تۇراقتاندىرۋ قورىنداعى 408 توننا كۇرىشتىڭ 157 تونناسى 255 تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتىر. ىشكى نارىقتى تۇ­راق­تاندىرۋ ءۇشىن «ۆوستوك ساحار» جانە «اق سۇڭقار» جشس قوي­مالارىنا وتكەن جىلدىڭ باسىندا 680 توننادان استام قانت جەت­كىزىلگەن. ونىڭ 639 تونناسى ساتىلىپ, 40 توننادان استام قانت قالدى.

بيىل وڭىرلىك كوميسسيا قاراقۇ­مىق جارماسىن ساتىپ الۋ تۋرالى دا شەشىم قابىلدادى. سەبەبى وت­كەن جىلعى ساتىپ الىنعان ءونىم­نىڭ بارلىعى ساتىلىپ كەتتى.

شىعىس قازاقستان وبلىسى