ابايدىڭ 175 جىلدىعى قارساڭىندا تۇتاستاي رەسپۋبليكا اۋماعىندا ولەڭدەرىنەن چەللەندج وتكىزىلىپ, قارا سوزدەرىنەن ۇزىندىلەر وقىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
وسى ءۇردىس ءالى كۇنگە دەيىن جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى. ءجون-اق ۇلى تۇلعانىڭ اقىندىعىنا ءارى قارا سوزگە دەس بەرمەگەنىنە قوسا اندەر مەن اۋەندەر شىعارۋدا دا شىن مانىندەگى كلاسسيكالىق دەڭگەيدە كوتەرىلە بىلگەنى بولەك ءبىر اڭگىمەنىڭ ەنشىسى. اباي اندەرىنىڭ تاقىرىپتىق تۇتاستىعى مەن جانرلىق تابيعاتى, ىرعاقتى جانە ولشەمدىك ورالىمدىلىعى ەلىمىزدىڭ ءار قيىرىنداعى كونتسەرت زالدارىنان كورىنىس تابا الدى ما؟
بۇل ساۋالعا تولىققاندى جاۋاپ قايتارۋ وڭاي ەمەس سەكىلدى. بيىلعى ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا ەل اۋماعىنا شەڭگەلىن سالا باستاعان ىندەت اباي اندەرىن شىرقاۋعا مۇمكىندىك بەرمەدى. بۇل باعىتتا الدىن الا ويلاستىرىلعان كونتسەرتتىك باعدارلامالار كەيىنگە ىعىستىرىلدى. ەسىمى ەلگە ەلەۋلى ونەر يەسى, قر-نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, پاراسات وردەنىنىڭ يەگەرى, عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان وبلىستىق فيلارمونياسىنىڭ ءانشىسى قاتيموللا بەردىعاليەۆتىڭ دانانىڭ 175 جىلدىعىنا ارنالعان "ولەڭدى قايتىپ قويارسىڭ" اتتى جەكە كونتسەرتى دە وسىنداي كۇيگە تاپ بولعان ەدى. ايتەۋىر كوڭىلگە مەدەۋ تۇتارلىق ءجايت بيىلعى ءساۋىر ايىنا بەلگىلەنگەن تاقىرىپتىق كونتسەرت قازان ايىنىڭ باسىندا ونلاين فورماتتا ءوز تىڭدارماندارىن تاپتى.
بۇگىندە كىم كونتسەرت قويماي ءجۇر؟ ماسەلە مۇندا ەمەس, باستى ماسەلە ونەر تارلانىنىڭ ءوز باستاماسى بويىنشا وتكىزىلگەن ونلاين كونتسەرت اباي اندەرىنىڭ ءتول تابيعاتىن تەرەڭىرەك تانۋعا , بۇدان الىناتىن لياززاتتى بويعا شىمشىمداپ سىڭىرۋگە ولشەۋسىز اسەر ەتكەنىندە. سوندىقتان دا كەلەسى كەزەكتەگى ابايدىڭ مۋزىكالىق مۇراسىنا قاتىستى اڭگىمەنى اۆتورلىق كونتسەرتتە ورىندالعان نومىرلەرمەن بايلانىستىرا بايانداعاندى ءجون كورەمىز. مۇنداعى باستى ماقسات قاتيموللانىڭ ءوزى ايتقانداي اباي اندەرىنىڭ ولمەس, وشپەس رۋحىن تىڭدارماعانا بەرەتىن ءتالىمى مەن تاعىلىمىن بۇگىنگى جاس ۇرپاقتىڭ بويىنا سىڭىرە بىلۋگە ۇمتىلىس بولىپ شىعادى.
الەمدى سۇلۋلىقپەن قوسا ماحاببات تا قۇتقارا الاتىنى جادىمىزدا جۇرگەنى ءجون. "ماحابباتسىز – دۇنيە بوس, حايۋانعا ونى قوسىڭدار" دەپ ۇلى دا, نازىك سەزىمنىڭ شەتسىز دە شەكسىز قۇدىرەتىن ءدوپ باسقان دانا ءوز اندەرىنە دە نەگىزىنەن بىرىڭعاي ماحابباتتى ارقاۋ ەتكەنى ايان. جۇرەك تۇپكىرىندەگى ماحابباتتان سىر اڭعارتىپ, كوڭىل پەرنەسىن ءدوپ باساتىن "ايتتىم سالەم قالامقاس", "كوزىمنىڭ قاراسى" جانە "قاقتاعان اق كۇمىستەي كەڭ ماڭدايلى" سەكىلدى اباي اندەرىن ءانشى داۋلەتكەرەي اتىنداعى باتىس قازاقستان وبلىستىق حالىق اسپاپتار وركەسترىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن ورىندادى. سونداي-اق دانىشپان تۇلعانىڭ "اتا-اناعا كوز قۋانىش" "سەگىز اياق" جانە "بويى بۇلعاڭ" سەكىلدى اندەرى جەكە داۋىستا دومبىرامەن ايتۋعا ىڭعايلى ەكەنى كونتسەرت كەزىندە ايقىن اڭعارىلدى.
اباي ورىستىڭ ادەت-عۇرىپ مۋزىكاسى مەن قالا رومانستارىن بويىنا سىڭىرە العانىن ەكىنىڭ ءبىرى بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. بۇل شىنىندا دا ەرەكشە قاسيەت. بۇدان ۇلى اقىننىڭ مۋزىكالىق وي-ءورىسى مەن دەڭگەيى اجەپتاۋىر وسە تۇسكەنىن كورەمىز. ايتالىق ابايدىڭ پۋشكين مەن لەرمونتوۆتان اۋدارىلعان "ەۆگەني ونەگين", "تاتيانانىڭ قىرداعى ءانى" جانە "قاراڭعى تۇندە تاۋ قالعىپ" تۋىندىلارى قازاق دالاسىنا جىر بولىپ ءسىڭىپ, ءان بولىپ تارالىپ كەتتى ەمەس پە؟! حالقىمىزدىڭ ۇعىمى مەن تۇسىنىگىنە ءبىرشاما جاقىنداپ ساناسىنا ءسىڭىسىپ كەتۋى ءۇشىن اتالعان تاريحي دۇنيەلەردىڭ ءتول مۋزىكا اسپابىمىز – دومبىرامەن ورىندالۋىنىڭ ەش سوكەتتىگى جوق سەكىلدى.
مۋزىكا ماماندارىنىڭ مالىمدەۋىنشە اباي اندەرى نوتاعا تۇسىرىلگەن كۇننەن باستاپ فورتەپيانونىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن ورىندالا باستاپتى. ءارى بۇل شىعارمالاردىڭ جەكە داۋىسقا جانە حورعا لايىقتالعان تۇرلەرى بار ەكەنىنە ايتا كەتكەن ءجون. سونىڭ ىشىندە اباي اندەرى "اباي وپەراسىندا" كوبىرەك كورىنىس تاپقانى بەلگىلى. قوماقتى مۋزىكا تۋىندىسىنا ەنگەن اندەر ءوزىنىڭ العاشقى ءتول تۋما نۇسقاسى تۇرىندە دە, كەيىننەن كەيبىر شىعارماشىلىق تۇرعىداعى وزگەرىستەر كىرگىزىلگەن كۇيىندە دە ورىندالىپ ءجۇر. قاتيموللا بەردىعاليەۆ ونىڭ قاي قايسىن دا ءوز رەپەرتۋارىنا ەنگىزە العانىنا كۋا بولا الامىز.
وپەراداعى ءبىر وزگەشىلىك پەن ەرەكشەلىك – بىرقاتار كەيىپكەرلەر ءۇشىن اباي ۇلگىسىندە ءان مەن اريالار جازىلعانى. بۇل رەتتە قازاق وپەراسىنىڭ ەڭ ءبىر بيىك شىڭى كورنەكتى كومپوزيتورلار احمەت جۇبانوۆ پەن لاتيف حاميديدىڭ "اباي وپەراسى" دەپ ەسەپتەيمىن. مەن وسى شوقتىعى بيىك مۋزىكالىق تۋىندىدان ابايدىڭ ارياسى ءوز رەپەرتۋارىمنان ورىن العانىن ءجون كوردىم دەيدى جاسى جەتپىسكە جاقىنداپ قالعان ساڭلاق ونەر يەسى.
ءابلاحات ەسپاەۆ, نۇرعيسا تىلەنديەۆ جانە سىدىق مۇحامدەجانوۆ سەكىلدى كومپوزيتورلار ابايدىڭ بىرقاتار ولەڭدەرىنە اندەر مەن رومانستار جازعانى ءمالىم. ونلاين كونتسەرتتە بۇل تۋىندىلار دا بار بولمىس بىتىمىمەن , تەك وزىنە ءتان بوياۋى مەن ناقىشىنا كەلتىرە ورىندالدى. بۇعان – ابايدىڭ مۋزىكالىق شىعارمالارى نەگىزىندە ءار ءتۇرلى جانرداعى اريالار مەن سۋيۋيتا ءتىپتى وركەسترگە جەكە قوبىزبەن ورىندالاتىن تۋىندىلار دا جازىلعان. ءبىر ساعات 30 مينۋت توڭىرەگىندەگى اكادەميالىق ۋاقىتقا جەتە قابىل ۋاقىتتا اياقتالعان كونتسەرتتە وسى تۇرعىداعى نومەرلەردىڭ قامتىلۋى دا ونىڭ سينتەزدىڭ تۇتاستىعىن قۇراي الادى. ءارى وسى كورسەتىلگەن ۋاقىت ىشىندە ورىنداۋشى بارلىق نومەرلەردى وركەستردىڭ جانە فورتەپيانونىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن, سونداي-اق دومبىرا مەن جاندى داۋىستا اۋەلەتە شىرقادى. وسى كەزدە قاتيموللا بەردىعاليەۆتىڭ ناعىز شىعارماشىلىق بابىندا ەكەنى ايقىن كورىندى. ءتۇيىپ ايتقاندا ورالدا ابايدىڭ تۋعانىنا 175 جىل تولۋىنا وراي وتكىزىلگەن ونلاين- كونتسەرت وسىناۋ مەرەيلى داتا قۇرمەتىنە قوسىلعان ءبىر تامشى ۇلەستەي اسەر قالدىردى.
ورال