ورتەلگەن جەردى قالپىنا كەلتىرىپ, ورماندى القاپتاردى ۇلعايتۋ ءۇشىن «سەمەي ورمانى» مەملەكەتتىك ورمان تابيعي رەزەرۆاتىندا كۇزگى كوشەت وتىرعىزۋ جۇمىستارى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر.
جاسىل جەلەڭدى جالپى اۋماعى 552 گەكتار اۋماققا وتىرعىزۋ كوزدەلگەن. جابىق تامىرلى جۇيە ادىسىمەن قاراعاي كوشەتتەرىن ءوسىرۋ زاماناۋي ستانسانىڭ تىڭ تەحنولوگيالارى ارقىلى جۇزەگە اسادى. ءورت وشاقتارى بەسقاراعاي اۋدانىنىڭ 6 ءىرى فيليالىندا بولعاندىقتان, كەشەن وسى اۋدان اۋماعىندا سالىنعان. مۇنىڭ ءتيىمدى تۇسى – جۇمىسشىلار كوشەتتى الىسقا تاسىمالداپ, تامىرىن بۇلدىرمەيدى.
تارىداي تۇقىم الىپ قاراعايعا اينالعانشا ورمانشىلاردىڭ قاداعالاۋىندا, كۇتىمىندە بولادى. مۇنداعى باعباندار كوشەت تۇقىمىن زالالسىزداندىرىپ بارىپ اۆتوماتتاندىرىلعان تۇردە ارنايى ىدىستارعا سەبەدى. جىلىجايداعى كوشەتتەر 10-12 اپتا ەرەكشە كۇتىمدە تۇرىپ تامىرلانادى. جۇمىسشىلار اۋا تەمپەراتۋراسىن, ىلعالدىلىقتى ۇنەمى نازاردا ۇستاپ وتىرادى. ولار قىلتيعان كوشەتتەردى سۋارىپ قانا قويماي, مينەرالدى تىڭايتقىشتار دا قولدانادى. تامىرلاندى-اۋ دەگەندە بارىپ, قاراعاي وسكىندەرىن ارنايى اشىق الاڭعا شىعارادى. جاسىل جەلەكتەر اشىق جەردە, جەلدىڭ وتىندە, جاۋىن-شاشىندا جەرگىلىكتى تابيعاتقا بەيىمدەلەدى. سودان كەيىن بارىپ قانا بەلگىلەنگەن جەرلەرگە وتىرعىزىلادى.
جابىق تامىرلى جۇيە ادىسىمەن وسىرىلگەن كوشەتتەردىڭ ساپاسى ءداستۇرلى تاسىلمەن وسىرىلگەن ەكپە كوشەتتەرىنەن ەداۋىر جوعارى ەكەن. سەبەبى وتىرعىزۋ كەزىندە تامىر جۇيەسى بۇزىلمايدى. تامىر جۇيەسى بۇزىلماعان سوڭ دالالى جەرگە تەز بەيىمدەلىپ كەتەدى. «سەمەي ورمانشىلىعىندا» بۇل ءتاسىل 2016 جىلدان بەرى قولدانىلىپ كەلەدى. جابىق تامىرلى جۇيەمەن الىنعان كوشەتتەر 18,7 گەكتار ورتەلگەن القاپتارعا وتىرعىزىلدى. بۇل كوشەتتەردىڭ 76%-ى جەرگە بەيىمدەلىپ, تامىر جايىپ كەتكەن.
مامانداردىڭ پىكىرىنشە, ورتەنگەن جەردى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ بىردەن-ءبىر ءتيىمدى ءتاسىلى وسى – جاساندى جولمەن قاراعاي كوشەتتەرىن ەگىپ شىعۋ. ەسەپ-قيساپ بويىنشا, 1 گەكتارعا مولشەرمەن 3700-4200 دانا كوشەت وتىرعىزىلادى. مۇنداي يگى جۇمىس جىل سايىن جالعاسىن تابا بەرمەك.
شىعىس قازاقستان وبلىسى