ينتەرنەت جەلىسىندە الاياقتىق قىلمىس بەلەڭ الىپ تۇر. جىل باسىنان بەرى اتىراۋ وبلىسىنىڭ پوليتسەيلەرى ازاماتتاردان ۆيرتۋالدى شىندىققا بەرگىسىز ايلامەن ارەكەت ەتەتىن الاياقتاردىڭ ىسىنە قاتىستى شاعىمدانعانداردىڭ 400-گە جۋىق ءوتىنىشىن تىركەدى. اسىرەسە پاندەميا قاۋپىنە بايلانىستى كارانتين مەن قوزعالىس شەكتەۋلەرى ينتەرنەتتەگى الاياقتىقتىڭ وسۋىنە ىقپال ەتىپتى. بەيقامدىقتان با, الدە باسقالاي سەبەبى بار ما, ايتەۋىر تۇرعىنداردىڭ ينتەرنەت-الاياقتار كوبىرەك ۇسىناتىن تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە بەلسەندى تاپسىرىس بەرەتىنى انىقتالىپ وتىر.
– قىلمىسكەرلەر قاي كەزدە دە ازاماتتاردىڭ ەڭ وسال تۇسىن تاپ باسۋعا داعدىلانعان. بۇل – تەز ءارى وڭاي پايدا تابۋعا, ۇنەمدەۋگە, قىمبات زاتتاردى ارزان باعامەن ساتىپ الۋعا دەگەن ۇمتىلىس. ماسەلەن, سوڭعى كەزدە اقشانى «اينالدىرۋ» دەپ اتالاتىن الاياقتىقتىڭ ءتۇرى تارالدى. الاياقتار ازاماتتارعا اقشا سالىپ, قارجىسىن باستاپقى جارنادان ەكى نە, ءۇش ەسە ارتىق پايدامەن قايتارىپ الۋدى ۇسىنادى. بۇعان سەنگەن ازاماتتار الاياقتارعا اقشا, وزدەرىنىڭ دەرەكتەرى مەن كارتا ءنومىرىن جىبەرەدى. ال الاياقتار ولارعا ۇستەمە سومانى جىبەرۋگە ۋادە بەرەدى, – دەيدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى كريمينالدى پوليتسيا باسقارماسىنىڭ اعا جەدەل قىزمەتكەرى زاكاريا رازعاليەۆ.
ونىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, الاياقتار ۇسىنعان جارنانى تولەگەندەر ەشقانداي پايدا كورمەيدى. ءتىپتى ءوزىنىڭ اقشاسىن قايتارا المايدى. ادامداردىڭ سەنگىشتىگىن پايدالانعان قىلمىسكەرلەر جەكە دەرەكتەرگە قول جەتكىزگەن سوڭ تاعى ءبىر الاياقتىق ارەكەتكە بارادى. بۇلار بانكتەردەن قۇرباندارىنىڭ اتىنا نەسيە راسىمدەيدى. بانكتەر نەسيە اقشاسىن ازاماتتاردىڭ كارتوچكالارىنا جىبەرەدى.
– مىنە, ءدال وسى كەزدە الاياقتار ءوز قۇرباندارىنىڭ تەلەفونىنا قوڭىراۋ شالىپ, «قايىرىمدىلىق قورىنا ارنالعان قاراجات ءسىزدىڭ اتىڭىزعا كەزدەيسوق جىبەرىلدى. اقشانى قايتارىڭىز, وتىنەمىن» دەيدى. تاعى دا الدانعان ادامدار بۇل قاراجاتتى الاياقتاردىڭ QIWI ءاميانىنا جىبەرەدى. وسىلايشا, الاياقتار ءبىر ادامدى ەكى رەت الدايدى. اڭعالدىق ادامداردى «اينالدىرۋعا» سالعان قاراجاتىن جوعالتۋعا, ءتىپتى ءوز اتىنا رەسىمدەلگەن نەسيەنى تولەۋگە ءماجبۇر ەتىپ وتىر, – دەيدى زاكاريا رازعاليەۆ.
الاياقتاردىڭ ءجيى قولداناتىن تاعى ءبىر «سۇيىكتى» امالى – وزدەرىن بانك قىزمەتكەرلەرى رەتىندە تانىستىرۋ. ولار ءوز قۇرباندارىنا قوڭىراۋ شالىپ, شوتىنا شابۋىل جاسالعانىن حابارلايدى. سول سەبەپتەن, تەكسەرۋ جۇرگىزگەن كەيىپ تانىتىپ, ازاماتتاردىڭ جەكە دەرەگىن, ولاردىڭ شوتىندا ساقتالعان قارجىنىڭ سوماسىن ءبىلىپ الادى. وسىلايشا سەنىمگە كىرىپ, تەلەفونعا كەلەتىن قۇپيا كودتى جىبەرۋدى سۇرايدى.
– ءبىز ازاماتتارعا بوگدە ادامدارعا وزدەرىنىڭ جەكە دەرەگىن, كارتا ءنومىرى مەن قۇپيا كودتى حابارلاماۋعا كەڭەس بەرەمىز. الاياقتار بۇل اقپاراتتىڭ بارلىعىن باسقا ادامداردىڭ قاراجاتىن يەمدەنۋ ءۇشىن پايدالانادى, –دەيدى كريمينالدى پوليتسيا باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى.
پوليتسەيلەردىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر الاياقتار مۇعالىمدەردىڭ اتىن جامىلىپ, اتا-انالاردان مەكتەپتىڭ قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن اقشا اۋدارۋدى سۇراعان دەرەكتەر كوبەيىپتى. وسىعان وراي تۇسكەن شاعىم سانى دا ارتىپ وتىر. ادەتتە الاياقتار ينتەرنەتتە باسقا ادام رەتىندە كورىنۋدىڭ جولىن جەتىك مەڭگەرىپ العان. الاياقتار ادامداردىڭ فوتوسىن جۇكتەپ الىپ, ولاردىڭ اتىنان جالعان پاراقشا اشادى. سودان كەيىن قۇرباندارىمەن سويلەسەدى. ينتەرنەتتەگى الاياقتار سۇرايتىن سومالار قوماقتى ەمەس. سول سەبەپتەن, زارداپ شەككەندەر مۇنداي فاكتىلەرگە قاتىستى پوليتسياعا جۇگىنۋدى قاجەت دەپ تاپپايدى.
جەلىدە جاڭا گادجەتتەردى ساتىپ الۋ نەمەسە پاتەردى جالداۋ دا الاياقتاردىڭ ءجيى قولداناتىن ادىسىنە اينالىپ بارادى. الاياقتار جالعان پاراقشالاردا iPhone تەلەفونىنىڭ ءتۇرلى ماركاسىن نارىقتىق قۇنىنان تومەن باعامەن ۇسىنادى. ولار تەلەفوننىڭ جاڭا ەكەنىن, جاقىندا ساتىپ الىنعانىن, نەمەسە سىيلىق رەتىندە بەرىلگەنىن تۇسىندىرەدى. بىراق شۇعىل اقشا قاجەتتىگىن, سوندىقتان ارزان باعاعا ساتۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىرعانىن ايتادى. كارتوچكاعا اقشا تۇسكەن سوڭ ولار «كوكجيەكتەن» تەز جوعالاتىنى داۋسىز. قوڭىراۋلار مەن sms-حابارلاماعا جاۋاپ بەرمەيدى. ءتىپتى الدانعان قۇربانىن بۇعاتتاپ تاستايتىنى بۇلجىماس ادەتكە اينالعان.
– الاياقتار جىلجىمايتىن مۇلىك يەلەرىنىڭ بەتپەردەسىن كيىپ تە ارەكەت ەتەدى. ولار جاقىندا جوندەۋدەن وتكەن پاتەردى كوڭىلگە قونىمدى باعامەن جالعا بەرۋشىنىڭ ءرولىن وينايدى. جالعا الۋشىمەن تەلەفون ارقىلى سويلەسكەندە الدىن الا تولەم جاساعان كليەنتتىڭ پاتەرگە كەلەتىنىن العا تارتادى. ۇناعان پاتەردى الىپ قالۋدىڭ ءبىر عانا جولىن ۇسىنادى. بۇل – كارتاعا الدىن الا تولەم جىبەرۋ. ناتيجەسىندە, اڭعالدىق قۇربانى اقشاسىز, ءارى جالدامالى باسپاناسىز قالادى. الاياقتار باسقا ادامداردىڭ پاراقشاسىنان بولەك QIWI ءامياندارىن وتە جاقسى كورەدى. ويتكەنى مۇنى اشۋ ءۇشىن تەلەفون نومىرىنەن باسقا دەرەك قاجەت ەمەس. بۇل ۆيرتۋالدى تۇردە اشىلادى. ونى باقىلاۋ دا قيىن. الاياقتار بانك كارتوچكاسىن اشسا, وندا ونى بەلگىلى ءبىر تۇرعىلىقتى جەرى جوق, الكوگولدىك ىشىمدىككە سالىنعان كەزبە ادامداردىڭ اتىنا راسىمدەيدى. ويتكەنى, ۇنەمى ىشىمدىككە «تويىپ» جۇرەتىن مۇنداي ادامدار قۇجاتىن كىمگە بەرگەنىن ەسىنە تۇسىرە المايدى, – دەيدى زاكاريا رازعاليەۆ.
بەيقامدىققا بوي الدىرىپ, اڭعالدىققا ۇرىنعان ادامداردى ينتەرنەتتەگى الاياقتار يىرىمىنە تارتىپ بارادى. ارام ويلىلاردىڭ ارباۋىنا تۇسكەن اڭعال جاندار اقشاسىنان ايىرىلىپ, قارىزعا بەلشەسىنەن باتسا دا بۇدان ساباق الار ەمەس. ولاردىڭ اراسىندا الاياقتارعا بىرنەشە رەت الداناتىنى بار. ال ادامداردىڭ سەنگىشتىگىن ءساتتى پايدالاناتىن الاياقتار الدىن الا قۇرىلعان جوسپارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن وزگە قالالار مەن ەلدەردى تاڭدايتىنى بەلگىلى. قىلمىستىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ جەدەل ۋاكىلدەرى اقشا اۋدارىمدارى اينالىمىنىڭ الماتى, شىمكەنت, قوستاناي قالالارى مەن كورشىلەس رەسەيدە ارتقانىن انىقتاپ وتىر. پوليتسەيلەر بيىلعى جىل باسىنان بەرى وسىنداي 60 قىلمىستىق ءىستى اشىپ, الاياقتاردىڭ جولىن كەستى.
اتىراۋ وبلىسى