بۇكىلالەمدىك ەكولوگيالىق اكتسيا

سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆ «بۇگىن – حالىقارالىق تازالىق كۇنى. وسىناۋ ۇلكەن حالىقارالىق باس­تامانى مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىم­دار كوتەرىپ, سوڭعى 10 جىلدان استام ۋاقىت بويى بۇكىل الەمدە قىر­كۇيەك ايىنىڭ ىشىندە وسىنداي شارالار وتۋدە. مىسالى, وت­كەن جىلى حالىقارالىق تازالىق كۇنىنە 180 مەملەكەتتە 20 ملن-نان استام ادام قاتىسقان. بۇگىن ەكو­­لوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرس­تار مينيسترلىگىنىڭ جانە ەلوردا اكىمدىگىنىڭ باستاماسىمەن وسىن­داي جاقسى شارا ءوتىپ جاتىر. ءبىر جا­عىنان تۇرمىستىق قاتتى قا­لىق­­تاردان ساياباقتارىمىزدى, كو­شە­لە­رى­مىزدى تازارتساق, ەكىنشى جا­عىنان اعاش وتىرعىزۋدامىز. بۇل قۇپتار­لىق باستاما. جالپى, قورشا­عان ور­تانى قورعاۋ – ءبىزدىڭ باس­تى با­سىم­دىقتارىمىزدىڭ ءبىرى. پرەزي­دەنتىمىز جولداۋىندا دا وسى ما­سەلەگە ۇلكەن كوڭىل بولگەنىن بىلەسىز­دەر», دەدى.

«بۇل – پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋىندا اي­تىلعان ورمان القاپتارىندا اعاش وتىرعىزۋ تاپسىرماسىن ورىنداۋعا باعىتتالعان بۇكىلحالىقتىق اك­تسيا­نىڭ تەك باستاماسى. اعاش وتىرعىزۋ ەل بويىنشا ءالى جالعاسىن تابادى. نەگىزىنەن وسى جەردە, ەلوردا ورتالىعىندا جاڭا پارك بولادى. بولاشاقتا بۇل اعاشتار سپورتشىلاردى جەلدەن قورعايدى. ازاماتتار ءجيى كەلەتىن, دەمالۋعا ىڭعايلى ءارى ادەمى ورىنعا اينالادى. قورشاعان ور­تانىڭ جاقسارۋىنا اسەرىن تيگى­زەدى», دەدى ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ شارانىڭ اشىلۋىندا.

وسى رەتتە ماۋلەن اشىمباەۆ مەم­لەكەت باسشىسى جىلدىڭ سوڭى­نا دەيىن جاڭا ەكولوگيالىق كودەكس قابىلداۋدى تاپسىرعانىن, وندا اتالعان سالاداعى پروبلەما­لاردى شەشۋگە قاتىستى شارا­لار قامتىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. پرە­زي­دەن­تىمىزدىڭ باستاماسىمەن ورماندارىمىزدا 2 ملرد-قا جۋىق, قالالاردا 15 ملن اعاش وتىر­عى­زى­لاتىنىن ەسكە سالدى. «بۇل – ۇلكەن باستاما. ال بۇگىن وسىناۋ ۇلكەن باستامانىڭ تۇساۋكەسەرى ەلور­دامىزدا ءوتىپ جاتىر دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. جالپى, الدا­عى ۋاقىتتا وسى باعىتتا كوپ جۇمىس اتقارۋىمىز كەرەك. زاڭ­دار دا قابىلدانۋى ءتيىس. وسى باعىت­تاعى جۇمىستى دەپۋتاتتار دا جال­عاس­تىرادى. قورشاعان ورتانى قورعاۋ تەك مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ماق­ساتى مەن مىندەتى ەمەس. ويتكەنى قوعام مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسىن بىرىكتىرگەندە عانا جۇمىس ناتيجەلى بولادى. سوندىقتان ءاربىر قازاقستاندىق قورشاعان ورتاعا دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنۋى ءتيىس. تابيعات بايلىعىن قورعاۋ, ايالاۋ, تابيعاتقا دەگەن دۇرىس كوزقاراس – اتا-بابامىزدان سىڭگەن قاسيەت. قازاق حالقى ەجەلدەن تابيعاتپەن ۇيلەسىمدى تىرشىلىك ەتكەن», دەدى سەنات سپيكەرى.

سونداي-اق ماۋلەن اشىمباەۆ وسى اپتادا سەنات ەرەكشە قورعا­لاتىن تابيعي اۋماقتارعا قاتىستى زاڭ قابىلداعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل قۇجات پايدالانىلماي بوس جاتقان جەر­لەردى ىلە الاتاۋى تابيعي پاركى مەن بۋراباي ۇلتتىق پاركىنىڭ قۇرا­مىنا قايتارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جالپى, الداعى بەس جىلدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەلىمىزدەگى ورمان القاپتارىندا 2 ملرد, ەلدى مەكەندەردە 15 ميل­ليون اعاش وتىرعىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. سوندىقتان بۇگىنگى اكتسيانى پرەزيدەنت باستاماسىنىڭ العاشقى ناتيجەسى رەتىندە قاراستىرۋعا بولادى. سەنات توراعاسى مۇنداي كو­گال­داندىرۋ جۇمىستارىنىڭ بەرەرى مول جانە «World clean up day» سياقتى اكتسيالاردىڭ بۇكىل الەم ءۇشىن ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

بيىل اتالعان شارا بۇكىل ەلىمىز بويىنشا وتكىزىلىپ جاتىر. شارا بارىسىندا ەكو-بەلسەندىلەر اعاش وتىرعىزىپ, قوعامدىق ورىنداردا, ساياباقتاردا جانە باسقا دا جەرلەردە تازالىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە.