باقىت سۇلتانوۆ: تمد ەلدەرىنىڭ تاۋار وتكىزۋ جۇيەلەرىن بىرىكتىرۋ كەرەك

وتىرىسقا سونداي-اق اتقارۋشى كوميتەتتىڭ جانە تمد ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى: بەلارۋس رەسپۋبليكاسى ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يۋ.چەبوتار, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونوميكا ءمينيسترى س. مۇقانبەتوۆ, مولدوۆا رەسپۋبليكاسى ەكونوميكا جانە ينفراقۇرىلىم مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى ۆ. تارلەۆ, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ تمد ەكونوميكالىق كەڭەسى جانىنداعى ەكونوميكالىق ماسەلەلەر جونىندەگى كوميسسياداعى وكىلەتتى وكىلى ۆ. ۆوروبەۆ, تاجىكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى ز. زاۆكيزودا جانە تۇرىكمەنستاننىڭ ساۋدا جانە سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستار ءمينيسترى و.گۋرباننازاروۆ جانە تمد اتقارۋشى كوميتەتى توراعاسىنىڭ – اتقارۋشى حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى س. يۆانوۆ.

فورۋم بارىسىندا سovid-l9 پاندەمياسى جاعدايىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسيالىق جانە ونەركاسىپتىك ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونداي-اق, لوگيستيكالىق سالادا جانە تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن ونلاين ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ الاڭدارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ تاقىرىپتارى.

تمد ەكونوميكالىق فورۋمى بارىسىندا ءسوز سويلەگەن قر ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ باسشىسى «كوروناكريزيس ءبىزدىڭ بارلىق وسال جەرلەرىمىزدى مويىنداپ, ءبىزدىڭ ەكونوميكالارىمىزدىڭ ينتەگراتسياسى مەن ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ جەتكىلىكسىز دەڭگەيىن كورسەتتى» دەپ اتاپ ءوتتى.

"دوستاستىقتىڭ سىرتقى ساۋداسىنىڭ جالپى كولەمىندەگى تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا ساۋداسىنىڭ ۇلەس سالماعى 2019 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 18,4% - دى قۇرادى. بۇل 2010 جىلمەن سالىستىرعاندا 2,5% - عا از. ەو ەلدەرىنىڭ ۇقساس كورسەتكىشى وتكەن جىلى 60,7% – دى, نافتا – 40,1% - دى, اسەان-22% - دى قۇرادى", - دەدى باقىت سۇلتانوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, ەلدەر وڭىرلىك ينتەگراتسيانى تەرەڭدەتۋگە, وندىرىستىك كووپەراتسيانى دامىتۋ جانە تاۋار اعىنى قۇرىلىمدارىن ءارتاراپتاندىرۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋعا باسا نازار اۋدارۋى قاجەت. ء"بىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ دوستاستىعىنىڭ ءوزىن - ءوزى قامتاماسىز ەتۋ فاكتورىن كۇشەيتۋ قاجەت دەپ سانايمىز", - دەدى سۇلتانوۆ.

قر ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەرگە دوستاستىق ەلدەرىنىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا كۇش-جىگەردى بىرىكتىرۋدى ۇسىندى.

ء"بىز مەملەكەتارالىق تاۋار وتكىزۋ جۇيەسىن قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەرۋدەمىز", - دەدى سۇلتانوۆ.

ول ۇلتتىق تاۋار وتكىزۋ جۇيەلەرىن قازاقستان, رەسەي, وزبەكستان جانە قىرعىزستان قۇراتىنىن ءتۇسىندىردى. مەملەكەتتەردىڭ ءىرى كوتەرمە-تاراتۋ جانە اگرو-لوگيستيكالىق ورتالىقتارىن بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەمەن بىرىكتىرۋ ەلدەرگە قولدا بار جانە بولجامدى كولەمدەر, ءونىم تۇرلەرى, ساپاسى مەن قۇنى بويىنشا دەرەكتەرمەن جەدەل الماسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, سونداي-اق ەلەكتروندىق ساۋدا الاڭىن ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇدان باسقا, بىرىڭعاي مەملەكەتارالىق تاۋار وتكىزۋ جۇيەسى تمد ەلدەرىنە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردى, ەكسپورتتاۋشىلاردى, يمپورتتاۋشىلاردى, ساتىپ الۋشىلار مەن لوگيستيكالىق كومپانيالاردى بىرىڭعاي حالىقارالىق پۋلعا بىرىكتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, بۇل ءۇشىنشى ەلدەرگە تاۋارلار ەكسپورتىن جەڭىلدەتەدى.

ترانسشەكارالىق ساۋدانى دامىتۋ اياسىندا باقىت سۇلتانوۆ شەكارا ماڭىنداعى كوتەرمە-تاراتۋ ورتالىقتارىن قۇرۋدى ۇسىندى. "مۇنداي ورتالىقتار شەكارالاس مەملەكەتتەردە جۇزەگە اسىرىلاتىن جوبالار نەگىزىندە قۇرىلۋى مۇمكىن. مىسالى, قازاقستاننىڭ وزبەكستانمەن شەكاراسىنداعى "ورتالىق ازيا" حالىقارالىق ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ورتالىعى (متستەس), قازاقستان-قىرعىز شەكاراسىنداعى ەڭ كوپ جانە ءىرى ءوتۋ پۋنكتتەرى اۋدانىندا", - دەپ ۇسىندى مينيستر سۇلتانوۆ.

قر ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى سونداي-اق تمد-عا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ وندىرىستىك ۇدەرىستەرى مەن ونەركاسىپتىك كووپەراتسياسىن وڭىرلەندىرۋدى قولدادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جوعارى تەحنولوگيالىق ءوندىرىستى جولعا قويىپ قانا قويماي, دوستاستىق ەلدەرىنە ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

"ەلدەرىمىزدىڭ باسەكەلەستىك ارتىقشىلىقتارىنىڭ قۇرىلىمى مەن كەڭ شيكىزات بازاسى بىزگە بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق ءونىمدى قالىپتاستىرۋعا جانە وڭتۇستىك-شىعىس ازيا, قحر جانە باسقا دا وڭىرلەردەن ىعىستىرىلاتىن وندىرىستىك اكتيۆتەردى تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى", - دەپ مالىمدەدى سۇلتانوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, "جاھاندىق ساۋدا پروتسەستەرىن قايتا ءبولۋ بويىنشا اعىمداعى ترەند ونەركاسىپتىڭ باسىم سالالارىندا قۇزىرەتتىلىك ورتالىقتارىن قۇرۋ, جاڭا ونەركاسىپتىك بايلانىستاردى قالىپتاستىرۋ جانە بار ونەركاسىپتىك بايلانىستاردى كەڭەيتۋ ءۇشىن پايدالانىلۋى ءتيىس".

ىنتىماقتاستىقتىڭ ءۇشىنشى پەرسپەكتيۆالىق باعىتى - ساۋداداعى تسيفرلىق تەحنولوگيالار. ء"بىزدىڭ ەلدەرىمىزدە ەلەكتروندىق كوممەرتسيانى دامىتۋ ءۇشىن تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋعا قاتىستى جالپى تۇجىرىمدامالىق ءورىس بار", - دەپ حابارلادى باقىت سۇلتانوۆ جانەدە ارىپتەستەرىن "ەلەكتروندىق ساۋدا راسىمدەرىن وڭايلاتاتىن, قارجىلاندىرۋعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن, كيبەرقىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل جاسايتىن, سونداي-اق ءبىزدىڭ كاسىپكەرلەرگە الەمدىك ەلەكتروندىق ساۋدا الاڭدارىنا شىعۋ ءۇشىن جاعداي جاسايتىن قۇقىقتىق بازانى وزەكتەندىرۋگە" شاقىردى.

ء"وزارا ساۋداداعى ەڭ باستىسى-كەدەرگىلەردى جويۋ. تسيفرلاندىرۋ - بۇل مىندەت ءۇشىن ەڭ ناقتى قۇرال", - دەدى مينيستر.

"الەمدىك ەكونوميكا بۇرىنعىداي بولمايتىنى انىق", - دەپ تۇيىندەدى قر ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ باسشىسى.

وسىعان بايلانىستى, بۇگىنگى كۇنى دوستاستىقتىڭ ارتىقشىلىقتارىن – ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى, اۋقىمدى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى, گەوگرافيالىق جاقىندىقتى, جولعا قويىلعان كولىك ينفراقۇرىلىمىن بەلسەندى پايدالانۋ ماڭىزدى.