قىتاي ءوزىنىڭ يادرولىق ارسەنالىن كوبەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر. تاياۋدا پەنتاگون وسىنداي مالىمدەمە جاسادى. ەكى ەل اراسىنداعى داعدارىس رەسمي بەيجىڭدى وسىنداي قادام جاساۋعا يتەرمەلەپ وتىرعان ءتارىزدى.
قازىرگى تاڭدا قىتايدا شامامەن 300-دەن استام وقتۇمسىق بار. بىراق حالىقارالىق بەيبىتشىلىكتى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ (SIPRI) ەسەپتەۋىنشە, ونى ەشقايسىسى بىردەن قولدانۋعا دايىن ەمەس. وتكەن اپتادا پەنتاگون وقالىلارى اقش كونگرەسىندە جىلدىق بايانداما جاساپ, قىتايداعى وقتۇمسىقتاردىڭ ناقتى سانىن مالىمدەدى. ولاردىڭ ەسەپتەۋىنشە, قىتايدىڭ يادرولىق ارسەنالىنداعى قارۋ سانى 200-گە جەتپەيدى.
بىراق بەيجىڭ بيلىگىنىڭ سىرتقا سىر شاشا بەرمەيتىنىن ەسكەرسەك, ەلدەگى يادرولىق قارۋ سانى الدەقايدا كوپ بولۋى ىقتيمال. اقش-تىڭ شەندى وفيتسەرلەرى بۇل ەلدەگى شيكىزات قورى يادرولىق ارسەنال سانىن ەكى ەسەلەۋگە جەتەدى دەپ ەسەپتەيدى. سونداي-اق وقتۇمسىقتاردى جەردەن دە, سۋدان دا, اۋەدەن دە اتۋعا كۇش سالماق. پەنتاگوننىڭ دا دابىل قاعىپ وتىرعانى وسى.
جىل باسىندا Global Times گازەتى بەيجىڭ بيلىگى جاقىن ارادا وقتۇمسىقتار سانىن مىڭعا كوبەيتۋگە ءازىر دەپ اقپارات تاراتقان-دى. سونىمەن قاتار اۋە-سۋ-جەر ۇشتىگىنە دە باسىمدىق بەرۋدى كوزدەيدى. بۇگىندە جەردەن جانە سۋدان بالليستيكالىق زىمىران ۇشىرۋعا قابىلەتتى. ەندىگى جەتپەي تۇرعانى – اۋە ارقىلى بالليستيكالىق راكەتا جىبەرۋ. دەگەنمەن بىلتىرعى قازان ايىندا قىتاي بيلىگى H-6N بومبا تاسىعىش زىمىرانىن تانىستىرعان بولاتىن.
كەلەر جىلعى اقپاندا The New START دەپ اتالاتىن ستراتەگيالىق شابۋىلداۋ باعىتىندا قارۋلانۋدى بولدىرماۋ جونىندەگى رەسەي مەن اقش اراسىنداعى كەلىسىمنىڭ مەرزىمى اياقتالادى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, The New START شارتىنا 2010 جىلى وسى ەكى ەلدىڭ سول كەزدەگى باسشىلارى باراك وباما مەن دميتري مەدۆەدەۆ قول قويعان ەدى. سوعان سايكەس, وقتۇمسىقتار سانى 1550-گە دەيىن, قۇرلىقارالىق بالليستيكالىق زىمىراندار, سۇڭگۋىر قايىقتارداعى بالليستيكالىق زىمىراندار جانە اۋىر بومبالاۋشىلار سانى 700 داناعا دەيىن قىسقارتىلۋى ءتيىس.
قىتاي نەگىزى يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جونىندەگى ەشقانداي كەلىسىمگە مۇشە ەمەس. وسىعان بايلانىستى رەسمي ۆاشينگتون اقش پەن رەسەي اراسىنداعى يادرولىق قارۋعا قاتىستى كەلىسىمگە قىتايدى دا كىرگىزۋدى كوزدەيدى. ايتسە دە, مۇندايعا سي تسزينپين اكىمشىلىگى كونۋى ەكىتالاي. دەگەنمەن, كوممۋنيستىك پارتيا وكىلىنىڭ ءبىرى سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە اقش وقتۇمسىقتار سانىن ەداۋىر قىسقارتسا عانا بەيجىڭ بيلىگى كەلىسىم ۇستەلىنە وتىرۋى مۇمكىن دەگەن سىڭايدا اڭگىمە ايتىپ قالدى.
پەنتاگون بەكەرگە قاۋىپتەنىپ وتىرعان جوق. تاياۋدا قىتاي باسشىسى سي تسزينپين ۇلتتىق قورعانىس پەن قارۋلى كۇشتەردى جاڭعىرتۋعا جانە دامىتۋعا باسىمدىق بەرەتىنىن مالىمدەگەن. ونىڭ ايتۋىنشا, قىتايلىق كەلبەتتى ساقتاپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتى نىعايتۋ ءۇشىن دامۋمەن بىرگە قورعانىس سالاسىنا دا كوڭىل ءبولىنۋى ءتيىس. سوندىقتان مەملەكەتتىڭ كەلەشەگىن ايقىنداۋ ماقساتىندا اسكەر سالاسىن كۇشەيتپەك.
سونداي-اق ۇلتتىق قورعانىس پەن قارۋلى كۇشتەردى جاڭعىرتۋ ەلدىڭ جاڭعىرۋ ۇدەرىسىنە ساي بولۋى ءتيىس. ءارى اسكەري مۇمكىنشىلىك ۇلتتىق ستراتەگيالىق قاجەتتىلىككە جاۋاپ بەرۋى قاجەت. بۇدان بولەك, سي تسزينپين قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ءاردايىم مىعىم ۇلتتىق قورعانىس پەن الەۋەتتى قارۋلى كۇشتەر قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلگەنىن جەتكىزدى.
ەندى جاڭا باعىتقا قادام باسىپ, قىتاي اسكەرىن الەمدىك دەڭگەيگە شىعارۋعا كۇش سالماق. الداعى جوسپار بويىنشا ۇلتتىق قورعانىس پەن قارۋلى كۇشتەردى دامىتۋعا باعىتتالعان جاڭا ستراتەگيا 14 جىلعا ارنالعان. وسى باعدارلاما اياسىندا كاسىبي اسكەر قۇرۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.
ايتسە دە, اق ءۇي تاراپى دا قول قۋسىرىپ وتىر دەۋگە كەلمەس. The Washington Post گازەتى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ نەۆاداداعى يادرولىق سىناق الاڭىن قايتا جانداندىرۋعا نيەتتى ەكەنىن جەتكىزگەن. ونىڭ ۇستىنە, اقش پرەزيدەنتىنىڭ قارۋلانۋ جونىندەگى ارنايى وكىلى مارشال بيللينگسلي ەلدىڭ قارسىلاستارىن كەز كەلگەن ساتتە تۇقىرتىپ, اتوم بومباسىن تاستاۋعا ءازىر ەكەنىن مالىمدەدى. بۇعان قوسا, كەلەر جىلى اق ءۇي يادرولىق قارۋعا ارنالعان بيۋدجەت قارجىسىن 37,3 ملرد دوللاردان 44,5 ملرد دوللارعا كوبەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر.