قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تايلاند كورولدىگىندەگى ەلشىلىگى بۇۇ-نىڭ ازيا مەن تىنىق مۇحيتقا ارنالعان ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك كوميسسياسىنىڭ (ازتمەاك) قولداۋىمەن يادرولىق سىناقتارعا قارسى حالىقارالىق ءىس-قيمىل كۇنىنە ارنالعان بەينەكونفەرەنتسياسىن وتكىزدى. بۇل تۋرالى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ Egemen.kz حابارلايدى.
ۆيرتۋالدى فورماتتا العاش رەت وتكەن ءىس-شارا بارىسىندا سەمەي پوليگونىنىڭ قاسىرەتى تۋرالى قىسقاشا دەرەكتى فيلم كورسەتىلگەنەن كەيىن قاتىسۋشىلار يادرولىق قارۋدى قولدانۋ جانە سىناۋ قۇرباندارىن ءبىر مينۋت ۇنسىزدىكپەن ەسكە الدى.
ەلشى راۋشان ەسبۋلاتوۆا ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىندە قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ يادرولىق قارۋعا قارسى جاھاندىق باستامانى ىلگەرىلەتۋدەگى ايرىقشا ءرولىن اتاپ ءوتتى.
الەمدەگى ءتورتىنشى يادرولىق الەۋەتتەن باس تارتۋ حالىقارالىق قوعامداستىققا جاس قازاقستاننىڭ بەيبىت نيەتى تۋرالى ايقىن بەلگى بەردى. بۇل تاريحي قادام ەلدىڭ حالىقارالىق قىزمەتىنىڭ بولاشاعىن انىقتادى. قازاقستان ەلباسىنىڭ باسشىلىعىمەن يادرولىق قارۋسىزدانۋ مەن تاراتپاۋدىڭ ەڭ بەلسەندى جاقتاۋشىلارىنىڭ بىرىنە اينالدى.
رەسپۋبليكامىز تمد-عا مۇشە-مەملەكەتتەردىڭ اراسىندا العاشقى بولىپ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارتقا جانە يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ تۋرالى شارتقا قوسىلدى. سەمەي شارتىنا قول قويۋ ارقىلى ورتالىق ازياداعى يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرىلدى – بۇل سولتۇستىك جارتى شارداعى وسىنداي العاشقى ايماق بولدى.
وسىدان 10 جىل بۇرىن قازاقستاننىڭ باستاماسىمەن بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ قارارىمەن 29 تامىز يادرولىق سىناقتارعا قارسى حالىقارالىق ءىس-قيمىل كۇنى بولىپ جاريالاندى. 2015 جىلى بۇۇ با يادرولىق قارۋدان ازات الەمگە قول جەتكىزۋ جونىندەگى جالپىعا ورتاق دەكلاراتسيانى قابىلدادى. 2017 جىلى قازاقستان اۋماعىندا ماگاتە تومەن بايىتىلعان ۋران بانكىن قۇرۋ بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتەرگە بەيبىت اتومعا قول جەتىمدىلىكتى اشتى. قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ ىسىنە بەيىلدىلىگىنىڭ تاعى ءبىر دالەلى – مەملەكەتىمىزدىڭ جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىنا تىيىم سالۋ سالاسىنداعى زاڭدى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋعا باعىتتالعان يادرولىق قارۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋى بولدى. ر.ەسبۋلاتوۆا ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلارعا ن.نازارباەۆ بۇۇ مىنبەرىنەن مالىمدەگەن 2045 جىلعا دەيىن يادرولىق قارۋدان ازات الەم قۇرۋ تۋرالى ءورشىل ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن كۇش-جىگەردى بىرىكتىرۋگە شاقىردى.
ازتمەاك اتقارۋشى حاتشىسى ارميدا سالسيا اليشاحبانا ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلارعا ارناعان سوزىندە قازاقستان باستاماسى يادرولىق سىناقتارعا قارسى حالىقارالىق ءىس-قيمىل كۇنى يادرولىق جارىلىستاردان زارداپ شەككەندەردى ەسكە ءتۇسىرىپ قانا قويماي, 2030 جىلعا دەيىنگى ورنىقتى دامۋ سالاسىنداعى كۇن ءتارتىبى ءۇشىن بىرىگۋگە شابىتتاندىراتىنىن اتاپ ءوتتى.
بەينەكونفەرەنتسيادا ازتمەاك باسشىسىمەن قاتار اۋستريا مەن چيلي ەلشىلەرى, تايلاند ءسىم حالىقارالىق ۇيىمدار دەپارتامەنتى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, سونداي-اق جاپونيا, وار جانە شري-لانكا ەلشىلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى ءسوز سويلەدى. قاتىسۋشىلار قازاقستان ەلشىلىگىنە ءىس-شارانى وتكىزۋ باستاماسى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى. سونداي-اق, تاراتپاۋ سالاسىنداعى پروبلەمالاردى شەشۋدەگى, حالىقارالىق يادرولىق قارۋسىز باستامالاردى ىلگەرىلەتۋدەگى رەسپۋبليكا باسشىلىعىنىڭ قىزمەتىن جوعارى باعالاپ, يادرولىق قارۋدان ازات الەمگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن الەمدىك قوعامداستىقتىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋگە شاقىردى.
سونىمەن قاتار, حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك جانە ساياسات ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ا.احمەتوۆ ازاماتتىق قوعام اتىنان ءسوز سويلەپ, يادرولىق سىناقتاردى تولىق جانە جاپپاي توقتاتۋ ءۇشىن شۇعىل شارالار قابىلداۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. يادرولىق سىناقتارعا قارسى حالىقارالىق ءىس-قيمىل كۇنىنە ارنالعان وسىنداي ءىس-شارا قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ باستاماسىمەن ازتمەاك شتاب-پاتەرىندە ءۇشىنشى جىل وتكىزىلىپ, جاقسى داستۇرگە اينالدى.