ەلىمىزدە العاش رەت ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار, دوكتورانتتار مەن تۇلەكتەردىڭ تىكەلەي باعالاۋىمەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەيتينگى جاسالدى. ءبىلىم الۋشىلار مەن تۇلەكتەردىڭ پىكىرىن سارالاپ, ءبىلىم وردالارىنىڭ ۇزدىگىن انىقتاۋ – قازاقستان ستۋدەنتتەرى اليانسىنىڭ باستاماسى.
«الەۋمەتتىك ساۋالداما تۋرالى اقپاراتتى باق, Instagram, Facebook سياقتى الەۋمەتتىك جەلىلەردە, سونىمەن قاتار قازاقستان ستۋدەنتتەر اليانسىنىڭ وڭىرلىك فيليالدارى, بەلسەندىلەرى كۇشىمەن ستۋدەنتتەر اراسىندا تاراتتىق. ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار, دوكتورانتتار مەن تۇلەكتەر الەۋمەتتىك ساۋالداماعا ەكى تىلدە ونلاين-فورماتتا قاتىسا الدى», دەيدى اليانس پرەزيدەنتى ءىلياس تۇستىكباەۆ.
14 مامىردا باستالعان ساۋالداماعا 20 ماۋسىمدا نۇكتە قويىلعان. وعان ەلىمىزدىڭ 14 وبلىسى مەن 3 رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالاسىندا ورنالاسقان 110 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ءبىلىم الۋشىلارى مەن تۇلەكتەرى اتسالىسقان.
«ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ 2020 جىلدىڭ اقپان ايىنداعى مالىمەتتەرىنە سايكەس 2019-2020 وقۋ جىلىندا ەلىمىزدە 604 345 ستۋدەنت تىركەلگەن. ونىڭ 112 247-ءسى ءبىزدىڭ الەۋمەتتىك ساۋالداماعا قاتىستى. بۇل رەسپۋبليكاداعى جالپى ستۋدەنتتەر سانىنىڭ 18,6%-ىن قۇرايدى. ءبىزدىڭ ساۋالداماعا قاتىسقان 112 247 ادامنىڭ 84.25%-ى باكالاۆر, 4,7%-ى ماگيسترانت, 0,8%-ى دوكتورانت جانە 10,25%-ى تۇلەكتەر», دەيدى ۇيىم باسشىسى.
جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اراسىنداعى ۇزدىكتەر 9 تالاپ بويىنشا انىقتالدى. اتاپ ايتار بولساق, ساۋالداما ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى, ونداعى سىبايلاس جەمقورلىق, تۇلەكتەردى جۇمىسپەن قامتۋ, جاتاقحانالاردىڭ جاعدايى, اسحانالارداعى تاماق ساپاسى مەن باعاسى, ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعىنىڭ اشىقتىعى, ستۋدەنتتەردىڭ ءوزىن ءوزى باسقارۋ دەڭگەيى جانە ماماندىق تاڭداۋ سەبەبى سياقتى سۇراقتاردى قامتىدى. ءىلياس تۇستىكباەۆتىڭ ايتۋىنشا, رەيتينگ جوعارعى ءبىلىمدى تاۋەلسىز باعالاۋ, ابيتۋريەنتتەرگە كاسىپتىك باعىت-باعدار بەرىپ, جان-جاقتى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋ, ەلىمىزدەگى ءبىلىم جۇيەسىن دامىتۋعا ۇلەس قوسۋ جانە ەلىمىزدەگى ءبىلىم ورىندارىنا جاۋاپتى مينيسترلىكتەر مەن جوو باسشىلىقتارىنا ۇسىنىستار ازىرلەۋدى ماقسات ەتەدى.
سونىمەن ناتيجەلەرگە توقتالساق, تاۋەلسىز رەيتينگ بويىنشا Nazarbayev University, س.ج.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى العاشقى ۇزدىك ءۇش ۋنيۆەرسيتەت قاتارىندا. ودان كەيىن ستۋدەنتتەر مەن تۇلەكتەر س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىن, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىن, سۇلەيمەن دەميرەل اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتى, Astana IT ۋنيۆەرسيتەتىن, م.س.نارىكباەۆ اتىنداعى قازاق گۋمانيتارلىق زاڭ ۋنيۆەرسيتەتى مەن قازاق ۇلتتىق حورەوگرافيا اكادەمياسىن ۇزدىك دەپ تانىدى.
ال ازاماتتىق اۆياتسيا اكادەمياسى, قازتۇتىنۋوداعى قاراعاندى ەكونوميكالىق ۋنيۆەرسيتەتى, و.ا.بايقوڭىروۆ اتىنداعى جەزقازعان ۋنيۆەرسيتەتى, نارحوز ۋنيۆەرسيتەتى, قازاقستان يننوۆاتسيالىق اكادەمياسى, حالىقارالىق بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتى, ءا.قۋاتبەكوۆ اتىنداعى حالىقتار دوستىعى ۋنيۆەرسيتەتى, استانا ۋنيۆەرسيتەتى, قازاق قاتىناس جولدارى ۋنيۆەرسيتەتى, الماتى ەكونوميكا جانە ستاتيستيكا اكادەمياسى ستۋدەنتتەر مەن تۇلەكتەردىڭ كوڭىلىنەن شىقپايتىنى ءمالىم بولدى. اتالعان وقۋ وردالارى رەيتينگتىڭ سوڭعى ورىندارىنا جايعاستى.
قازاقستان ستۋدەنتتەرى اليانسىنىڭ ساۋالداماسىنا م.قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى مەن تۇلەكتەرى بەلسەندى قاتىسقان. رەيتينگ جاساۋعا قاتىسقاندار ستۋدەنتتەردىڭ ءوزىن ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى بەلسەندى جۇمىس جاسايتىن ۋنيۆەرسيتەت رەتىندە Nazarbayev University-ءتىن تاڭداعان. ال كەرىسىنشە شەت تىلدەر جانە ىسكەرلىك كارەرا ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ستۋدەنتتىك ۇيىمدارعا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كوڭىلى تولمايدى ەكەن. نۇر-مۇباراك ەگيپەت يسلام مادەنيەتى ۋنيۆەرسيتەتى جەمقورلىق فاكتىلەرى كەزدەسپەيتىن ۋنيۆەرسيتەت دەپ تانىلدى. دەگەنمەن, ساۋالداماعا قاتىسقاندار نارحوز ۋنيۆەرسيتەتىندە سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ ءورشىپ تۇرعانىن ايتتى. ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇسىنىستارى مەن شاعىمدارىنا قۇلاق تۇرمەيتىن, ستۋدەنتكە باعدارلانعان ءبىلىم بەرۋ قاعيداسىن ۇستانبايتىن ءبىلىم باسشىلىعى – ق.ي.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتوراتى. ەڭ ارزان جانە ءدامدى تاعامدارى بار اسحانا – س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اسحاناسى. باعالارى قولجەتىمسىز اسحانا – ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اسحاناسى. تۇلەكتەرىن جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بويىنشا اباي مىرزاحمەتوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ ۋنيۆەرسيتەتى, س.امانجولوۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەرى كوش باستاپ تۇر. ال ءو.بايقوڭىروۆ اتىنداعى جەزقازعان ۋنيۆەرسيتەتىندە جۇمىسقا ورنالاستىرۋ كورسەتكىشى تومەن. قازاق قاتىناس جولدارى ۋنيۆەرسيتەتى ەڭبەك نارىعىن ەسكەرمەيتىن ءبىلىم باعدارلاماسىمەن وقىتادى دەگەن ەسكەرتۋ ءتۇستى. ال زاماناۋي ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىمەن وزىپ شىققاندار: Nazarbayev University, سۇلەيمەن دەميرەل اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت. ستۋدەنتتەر ءۇشىن ءبىلىم باعدارلاماسىمەن قاتار ماڭىزدى ماسەلە – جاتاقحانا. وسى ورايدا Nazarbayev University, قازاق ۇلتتىق حورەوگرافيا اكادەمياسىنىڭ جاتاقحانالارى جوعارى باعاعا يە بولدى. ال ءا.قۋاتبەكوۆ اتىنداعى قازاقستان ينجەنەرلى-پەداگوگيكالىق حالىقتار دوستىعى ۋنيۆەرسيتەتى مەن ازاماتتىق اۆياتسيا اكادەمياسىنىڭ جاتاقحانالارى ءبىلىم الۋشىلار مەن تۇلەكتەردىڭ كوڭىلىنەن شىقپايتىن كورىنەدى.
قازاقستان ستۋدەنتتەرى اليانسى ۇيىمداستىرعان ساۋالداما اشىق ءارى ەرىكتى تۇردە ءوتتى. بۇعان دەيىن گازەتىمىزدە حابارلاعانىمىزداي, وعان وتاندىق ءبىلىم ورداسىندا وقىپ نە كەزىندە ءبىلىم العان ءار ازامات قاتىسا الدى. جوعارى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىنىڭ قىزمەتىن تاۋەلسىز باعالاۋ ءۇشىن جاسالعان رەيتينگتىڭ ناتيجەسى ەلىمىزدەگى وقۋ ورىندارىنا جاۋاپتى مينيسترلىكتەر مەن جوو باسشىلىقتارىنا جولدانىپ, ءتيىستى شارالار قابىلدانادى دەگەن سەنىمدەمىز.