اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەو شىعىس ەۋروپاعا ساپارى بارىسىندا ۆارشاۆاعا ات باسىن بۇرىپ, پولشاعا امەريكالىق ساربازداردى اكەلۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. قۇراما شتاتتارىنىڭ مۇنداي قادامعا بارۋىنىڭ ءتۇرلى سەبەپتەرى بار.
ەكى ەل اراسىنداعى قورعانىس جونىندەگى كەلىسىمگە سايكەس, اقش تاراپى پولشاداعى اسكەرىنىڭ سانىن ارتتىرادى. سونداي-اق امەريكا قۇراما شتاتتارى اتالعان ەلدى ەۋروپاداعى نەگىزگى اسكەري ورتالىعىنا اينالدىرماق. «كەڭەيتىلگەن قورعانىس ىنتىماقتاستىعى كەلىسىمى» دەپ اتالاتىن بۇل قۇجاتقا پولشانىڭ قورعانىس ءمينيسترى ماريۋش بلاششاك پەن اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەو قول قويدى.
«بۇل قادام پولشاعا نەمەسە اقش-قا قاۋىپ تونسە, ساربازدارىمىزدىڭ كەز كەلگەن قيىندىققا بىرلەسە قارسى تۇرۋىنا كەپىل بولىپ, ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتە تۇسەدى», دەدى پولشا پرەزيدەنتى اندجەي دۋدا قول قويۋ راسىمىنەن كەيىن.
اق ءۇي باسشىسى دونالد ترامپ وسى وقيعاعا بايلانىستى مالىمدەمە جاسادى. «بۇل كەلىسىم ءبىزدىڭ اسكەري ىنتىماقتاستىعىمىزدى ارتتىرىپ, اقش ساربازدارىنىڭ پولشاداعى سانىن كوبەيتىپ, ناتو-نىڭ الەۋەتىن ودان ءارى كۇشەيتەدى, ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەدى ءارى دەموكراتيا, ەركىندىك پەن ەگەمەندىكتى ساقتاۋعا كومەكتەسەدى», دەلىنگەن مالىمدەمەدە.
قوسىمشا سارباز اكەلۋدەن بولەك, كەلىسىم اياسىندا اقش-تىڭ 5-ءشى ارميالىق كورپۋسىنىڭ ەۋروپاداعى باس شتابى وسى پولشادا ورنالاسپاق. سونداي-اق وفيتسەرلىك قۇرامنىڭ 200-گە جۋىق وكىلى دە وسى ەلدە بورىشىن وتەيدى.
قازىرگى تاڭدا پولشادا اقش-تىڭ 4500 ساربازى بار. ەش مەملەكەتتە ولاردىڭ ناقتى اسكەري بازاسى ورنالاسپاعان. بۇعان دەيىن پولشا تالاي مارتە ءوز ەلىندە تۇراقتى اسكەري بازا اشۋعا ىنتا بىلدىرگەن-ءدى. ەل بيلىگى وسى ارقىلى شىعىستان كەلەتىن قاۋىپكە توسقاۋىل بولۋدان ءۇمىتتى.
«مۇمكىندىگىمىز مول, وعان جەتكىلىكتى رەسۋرس تا بار. اسكەردىڭ قابىلەتى ماڭىزعا يە. الەم قازىر بۇرىنعىداي ەمەس», دەگەن م.پومپەو امەريكالىق ساربازدار پولشاعا عارىش, كيبەرقاۋىپسىزدىك, جالعان اقپاراتپەن كۇرەس سالاسىندا دا كومەكتەسەتىنىن جەتكىزدى.
پولشانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ياتسەك چاپۋتوۆيچ اقش اسكەرىنىڭ كەلۋى مەملەكەتتىڭ قورعانىس قابىلەتىن كۇشەيتە تۇسەدى دەپ ەسەپتەيدى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, ەلدە كەز كەلگەن ساتتە قاقتىعىس تۋىنداۋ ىقتيمالدىعى جوعارى.
ەكىجاقتى قورعانىس جونىندەگى كەلىسىمنىڭ ۇزىن-ىرعاسى وسى. ءبىر قاراعاندا ماڭىز اۋدارارلىق ەشتەڭە جوق سەكىلدى كورىنگەنىمەن, اق ءۇي بيلىگى پولشامەن اسكەري ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋ ارقىلى «ەكى جەپ, بيگە شىعۋدى» كوزدەگەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس.
پولشاداعى ساربازدارىنىڭ سانىن ارتتىرۋ ارقىلى اقش شىعىس ەۋروپاداعى ءوز ىقپالىن كۇشەيتىپ, رەسەيدەن كەلەتىن كەز كەلگەن قاۋىپكە توسقاۋىل بولۋعا تالپىنادى. ونىڭ ۇستىنە, قورعانىس جونىندەگى كەلىسىم اياسىندا امەريكالىق ساردارلار پولشانىڭ بىرقاتار اسكەري نىساندارىن قولدانۋعا مۇمكىندىك الماق. ولار رەسەيدى ءدال وكپە تۇسىنان باقىلاۋعا وسىلايشا قول جەتكىزىپ وتىرعانداي.
البەتتە, اق ءۇيدىڭ مۇنداي قادامى كرەملگە ۇناعان جوق. رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ رەسمي وكىلى ماريا زاحاروۆا وسى وقيعاعا بايلانىستى پىكىر ءبىلدىرىپ, امەريكالىق اسكەردىڭ رەسەي شەكاراسىنا جاقىنداۋى جاعدايدى ودان ءارى كۇردەلەندىرە تۇسەدى دەپ مالىمدەدى.
«مىناعان تاعى نازار اۋدارعىم كەلەدى. پولشاداعى امەريكالىق اسكەردىڭ سانىن ارتتىرۋ قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن شەشپەيدى, قايتا رەسەيدىڭ باتىس شەكاراسىندا تۋىنداعان قيىن جاعدايدى ودان ءارى كۇردەلەندىرىپ, شيەلەنىستى كۇشەيتىپ, كۇتپەگەن وقيعاعا دۋشار ەتۋى مۇمكىن», دەدى م.زاحاروۆا.
پولشامەن اراداعى كەلىسىمنەن ەكى اپتا بۇرىن ۆاشينگتون بيلىگى گەرمانيادان 12 مىڭ ساربازىن اكەتەتىنىن حابارلاعان. ونىڭ جارتىسىنا جۋىعى ناتو-عا مۇشە باسقا ەلدەرگە كوشىرىلسە, قالعانى ەلگە قايتارىلماق. د.ترامپ اكىمشىلىگى بۇعان دەيىن تالاي مارتە گەرمانيانى سىناپ, ناتو-داعى مىندەتىن دۇرىس ورىنداماي وتىرعانىن ءجيى كوتەرىپ كەلگەن. وعان قوسا, نەمىستەردىڭ «سولتۇستىك اعىن – 2» گاز قۇبىرى جوباسىنا قىزىعۋى دا اق ۇيگە ۇناعان جوق. وسىلاردىڭ ءبارىن ەسكەرە كەلە, د.ترامپ گەرمانياعا ساربازدارىن اكەتۋ ارقىلى ەسكەرتۋ جاساپ قويۋدى ءجون كورگەن سىڭايلى.
ايتپاقشى, مايك پومپەو مەن اندجەي دۋدا كەلىسىمگە قول قويىلعاننان كەيىن پولشاداعى بەلگىسىز سارباز ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويدى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بۇل ەسكەرتكىش 1920 جىلعى سوعىستا پولشانىڭ رەسەيلىك بولشەۆيكتەردى جەڭگەنى ءۇشىن قويىلعان-دى.