بۇكىل جاھان قيىن كەزەڭدى وتكەرىپ جاتقانىنا قاراماستان, ءومىر جالعاسا بەرمەك. كەزەگىمەن دۇنيەگە سابيلەر كەلىپ جاتىر. دەگەنمەن, كەيبىر نارەستەلەرگە جارىق الەمنىڭ ەسىگىن اماندىقپەن اشۋ ءۇشىن كۇرەسۋگە تۋرا كەلەدى...
الماتى قالاسىنداعى پەريناتولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگياسى ورتالىعى قانداي قارقىندا جۇمىس ىستەپ جاتىر؟ بۇل تۋرالى ونلاين-سۇحبات بارىسىندا وسى مەديتسينالىق مەكەمەنىڭ ديرەكتورى عاني بودىقوۆ باياندادى.
مەگاپوليستەگى وسى مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ ەرەكشەلىگى دە سوندا, جىل سايىن مۇندا 8-8,5 مىڭ ايەل بوسانسا, ولاردىڭ 10-12 پايىزى مەرزىمىنەن ەرتە تۋادى. ال اق حالاتتىلار دەنساۋلىقتارىندا كىناراتى بار جانە جۇرەك اقاۋلارىمەن كەلگەن سابيلەردىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن كۇرەسەدى.
پاندەمياعا بايلانىستى ورتالىق عيماراتىندا جرۆي مەن كوروناۆيرۋستىق ىندەت جۇقتىرعان پاتسيەنتتەر ءۇشىن ينفەكتسيالىق-پروۆيزورلىق ءبولىم ۇيىمداستىرىلعان. تەك سوڭعى ەكى اپتادا ورتالىقتا ىندەتكە شالدىققان 41 پاتسيەنت ەم قابىلداسا, 33 اياعى اۋىر ايەل COVID-19 ينفەكتسياسىنان تولىق ساۋىعىپ شىققان. ەمدەۋ بارىسىندا 16 ادام بوسانسا, ولاردىڭ 9-ىنا كەسەر تىلىگى جاسالىنىپتى. ىندەت جۇقتىرعان نەمەسە پنەۆمونياعا شالدىققان جۇكتى ايەلدەردى ەمدەۋدىڭ قيىندىعى سوندا, ولاردىڭ كەسەلى اۋىر اكۋشەرلىك پاتولوگيامەن قاتار جۇرەدى جانە قالايدا قۇرساقتاعى ءسابيدى ساقتاپ قالۋدىڭ بارلىق جولدارىن قاراستىرۋ قاجەت.
ايتا كەتۋ كەرەك, بۇگىنگى تاڭدا كارديوحيرۋرگتەر كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى پاتسيەنتتەرىن ەمدەمەس بۇرىن, وزدەرىنىڭ دە قاۋىپسىزدىكتەرىنە دە كوپ كوڭىل ءبولۋى كەرەك. وسى ورايدا, الدىمەن عاني بودىقوۆ پروۆيزورلىق ءبولىم قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن قاۋىپسىز ەڭبەك شارتتارى جاسالعانىن جانە ناۋقاستار بارلىق دارىلەرمەن قامتاماسىز ەتىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
كۇن سايىن بارلىق قىزمەتكەرلەرگە تەرمومەتريا جۇرگىزىلەدى. دارىگەرلەر جۇمىستا بارلىق قاجەتتى جەكە قورعانىش قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ءبىر رەتتىك ماسكالار مەن قورعانىش كوستيۋمدەرى, ءبىر رەتتىك حالاتتاردى جانە ەكرانداردى, دەزينفەكتسيالىق قۇرالدارى بار سانيتايزەرلەردى بارلىق قابات پەن جۇمىس كابينەتىندە قولدانۋ ماسەلەسى قاداعالانادى.
– پاندەميا جاعدايىندا ورتالىق اۋماعىندا كوروناۆيرۋس ناۋقاستارىن ەمدەۋ ءۇشىن 25 پروۆيزورلىق جانە 5 ينفەكتسيالىق توسەك-ورىن قويىلعان. پروۆيزورلىق ءبولىم قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايى جاسالىپ, موتيۆاتسيا جۇيەسى ويلاستىرىلعان. بارلىعىنا قوناقۇي نومىرلەرى, ترانسفەر, 3 رەتتىك تاماق بەرىلەدى. ورتالىقتا قىزمەتكەرلەرگە كوشەدەن كىرەتىن شليۋزدارى, كيىم اۋىستىراتىن ايماعى, جۋىناتىن ورنى مەن قولدانىلعان جەكە قورعانىس قۇرالدارىن جوياتىن ايماعى بار جەكە كىرەتىن ورىن قاراستىرىلعان. تازا (جاسىل) ايماقتا ورديناتورلار, دەمالاتىن جانە تاماقتاناتىن ورىندار بار, – دەيدى ورتالىق باسشىسى.
بارلىق ايەلدەر (ەكى اپتادا 40-تان استام) قابىنۋعا قارسى, انتيباكتەريالدى, انتيكواگۋليانتتى, سونىمەن بىرگە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ۇسىنعان كلينيكالىق حاتتاماعا سايكەس, وكسيگەنوتەراپيا قابىلدايدى. پنەۆمونيانى ەمدەۋ ءۇشىن قاجەتتى 1,5-2 ايعا جەتەتىن تولىق كولەمدى پرەپاراتتار بار.
عاني بودىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, قاربالاس جۇمىسقا قاراماستان, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا سەبەپكەر بولاتىن پەرسونالدى وقىتۋ جۇمىستارى دا قوسىمشا جۇرىگىزىلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا پروۆيزورلىق ءبولىمنىڭ 4 دارىگەرى وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىقتىڭ بازاسىندا «جۇكتىلىك, بوسانۋ جانە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى» تاقىرىبىندا ونلاين وقۋدان ءوتىپ جاتىر. سونىمەن بىرگە ورتالىقتا كۆي دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋ, دارىگەرلەر, مەديتسينا مەيىربيكەلەرى جانە كىشى مەديتسينالىق پەرسونال ءۇشىن جقق كيگىزۋ جانە شەشۋ بويىنشا سەمينار-ترەنينگتەر جۇيەلى تۇردە وتكىزىلەدى.
– مامانداردى دايارلاۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. الماتى قالالىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ۇيعارىمىمەن قۇرىلعان جوعارى مەديتسينالىق كوللەدجىندە تاجىريبەلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ماماندارىنا ارنالعان ءبىلىم بەرەتىن وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. قازىر پروۆيزورلىق بولىمشەنىڭ 4 دارىگەرى وسى ورتالىقتا «جۇكتىلىك, بوسانۋ جانە كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا» تاقىرىبىندا ونلاين رەجىمدە ءبىلىم الۋدا, – دەدى پەريناتولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگياسى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى.
ورتالىقتىڭ ەپيدەميالىق قىزمەتى دارىگەرلەرگە, مەيىربيكەلەرگە جانە كىشى مەديتسينالىق پەرسونالعا كۆي دياگنوزىن قويۋ جانە ەمدەۋ, وقۋ-جاتتىعۋ كيىمدەرىن كيۋ جانە جەكە قۇرامعا ارنالعان وقىتۋ سەمينارلارىن ۇنەمى وتكىزىپ تۇرادى.
– پاندەميا مەن قاۋىپتىڭ جوعارىلاۋىنا قاراماستان, ورتالىقتا الماتى قالاسىنىڭ بارلىق ايماعىنداعى جۇكتى, بوسانعان ايەلدەرگە جانە بوسانۋ قاۋپى جوعارى ايەلدەرگە جوعارى بىلىكتى كومەك كورسەتۋ جالعاسىپ جاتىر. كۇنىنە 30-50 ناۋقاس اۋرۋحاناعا جاتقىزىلسا, 30-45 جۇكتى ايەل ومىرگە ءسابي اكەلەدى. ال ولاردىڭ 35%-ى جەدەل بوسانسا, كۇردەلى پاتولوگياسى بار نارەستەلەر ەمدەلەدى, – دەيدى ورتالىق ديرەكتورى.
ەڭ باستىسى, پاندەميا كەزىندە دە ورتالىق مىندەتىنەن جاڭىلعان جوق. انا مەن بالانىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ارقىلى سالاماتتى بولاشاق ءۇشىن كۇرەسۋدە. پەريناتولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگياسى ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كەز كەلگەن جاعدايدا گيپپوكرات انتىن ورىنداۋعا دايىن.
الماتى