مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋىنا قارسى كۇرەس شارالارى جونىندە وتكەن كەڭەس بارىسىندا جۇمىسىنا سالعىرت قاراعانى ءۇشىن بىرقاتار قالا جانە وبلىس اكىمدەرىنە سوگىس جاريالاعانى بەلگىلى. سونداي-اق سول جيىندا پرەزيدەنت تاعى ءۇش وبلىستىڭ اكىمدەرىنە وڭىرلەردەگى احۋالدى رەتتەۋ قاجەتتىگىن قاتاڭ تۇردە ەسكەرتتى.
تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ قاتارىندا قاراعاندى وبلىسى اكىمىنىڭ ەسىمى بولعان جوق. ال ارقا توسىندەگى قازىرگى ەپيدەميالىق جاعدايدى ءماز دەپ ايتا المايمىز. قولداعى بار دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, ىندەتكە قاتىستى اۋرۋشاڭدىقتىڭ ەلىمىز بويىنشا ءوسىمى 2,4 % بولسا, قاراعاندى وبلىسىندا بۇل كورسەتكىش 4,4 پايىزدىڭ مۇعدارىندا ەكەن.
وتكەن جولى پرەمەر-ءمينيستردىڭ الدىندا ەسەپ بەرگەن وبلىستىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ ەلىمىز بويىنشا الدىڭعى ورىنداردىڭ بىرىندە كەلە جاتقانىن ايتقان بولاتىن. «اعىمداعى جىلدىڭ 5 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىستىڭ نەگىزگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىنىڭ وڭ سەرپىنى قامتاماسىز ەتىلدى: ونەركاسىپتە (103,2%), اۋىل شارۋاشىلىعىندا (102,8%), قۇرىلىستا (124,9%), كولىك سالاسىندا (77,4%), ساۋدادا (88,7%). ونەركاسىپتىڭ ناقتى كولەم يندەكسى 103,2% قۇرادى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 10%-عا جوعارى», دەپ بايانداعان-دى ءوڭىر باسشىسى.
مۇنى ەسكە الىپ وتىرعان سەبەبىمىز, ەل پرەزيدەنتى وسى جايتتى ەسكەرگەندىكتەن, قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمىنە وڭ قاباق تانىتقان سياقتى سول كەڭەس وتىرىسىندا. ايتپەگەندە...
ءيا, بۇگىنگى تاڭدا ارقا ءتوسى ىندەتتىڭ تارالۋى بويىنشا الماتى مەن نۇر-سۇلتان قالالارىن عانا العا جىبەرىپ, وزگەلەردەن كوپ ىلگەرى كەتكەن. سوڭعى تۇسكەن دەرەكتى سويلەتەر بولساق, وڭىردە 2268 ادامنىڭ «جامان تۇماۋ» جۇقتىرعانى رەسمي تۇردە راستالىپ وتىر.
قازا بەرسە, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ بۇلايشا كەڭ تارالۋىنا كىنالى سەبەپتەر كوپ-اق. ماسەلەن, «قازاقمىس» كومپانياسىنا قاراستى «نۇرقازعان» دەپ اتالاتىن كەنىشتە كارانتين تالاپتارىنىڭ ورەسكەل بۇزىلۋىنىڭ سالدارىنان جۇزدەگەن جۇمىسشى كۆي-ءدىڭ شەڭگەلىنە ىلىگىپ, مىڭداعان ادام ەڭبەك ەتەتىن ۇجىم ىندەتتىڭ ءىرى وشاعىنا اينالىپ شىعا كەلدى.
جالپى, كوروناۆيرۋس دەرتىنىڭ ەل ىشىنە كەڭىنەن تارالۋىنا ادامداردىڭ ەسكەرتۋ بىتكەنگە قۇلاق اسپاعان كەرەناۋلىعى مەن نەمقۇرايدىلىعى تىكەلەي سەبەپكەر بولىپ وتىرعانى بەلگىلى. اينالانى «جامان تۇماۋ» جايپاپ جاتقاندا, ءبىزدىڭ كەيبىر اعايىندار تىعىلىپ توي جاساپ ءجۇر. توي ءوز الدىنا, اۋرۋدىڭ ورتشە قاۋلاپ, بەلەڭ الۋىنا تاعى ءبىر ءجون-جوسىق ەرەكشە «ەڭبەك» ءسىڭىرىپ جاتىر. ول – ولىككە بارۋ, جەرلەۋگە قاتىسىپ, قۇدايى استا بولۋ.
ءيا, ءومىر بولعان سوڭ ءولىم-ءجىتىمنىڭ ۇشىراسىپ تۇراتىنى زاڭدىلىق. جاقىنى قايتىس بولسا, «وي, باۋىرىمداپ» ات قويعان بۇگىنگى قازاقتىڭ ىندەت-سىندەتكە قارايتىن ءتۇرى كورىنبەيدى. كوروناۆيرۋس جۇقتىرۋدىڭ ءجۇز پايىز ىقتيمال ەكەنىن ءبىلىپ تۇرىپ, باسىن بايگەگە تىگىپ كەلەدى. بارماسا – ۇيات. ال ۇيات دەگەنىڭىز قازاق ءۇشىن ولىممەن تەڭ...
تاياۋدا, جاس ولىك شىققان ءۇيدىڭ بىرىندە بولعانىمىز بار. قازالى وتباسىنا وبلىستىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ادامدا قيساپ بولمادى. جىلاپ-سىقتاپ, قۇشاقتاسىپ, كوڭىل ايتىپ جاتقان جۇرت. بەتپەردە تاققان ءبىر دە ءبىر جان كوزىمىزگە تۇسپەدى. بۇل جەردە, الگى, الەۋمەتتىك قاشىقتىق تۋرالى ايتۋدىڭ ءوزى ارتىق. مارقۇمدى جەرلەپ بولعاننان كەيىن, داعاراداي مەشىتتە قۇدايى اسى بەرىلدى. ونداعى ادام سانىنىڭ ءوزى ەكى جۇزدەن اسىپ جىعىلدى. ءۇيدىڭ جابىعىنان ىندەت سىعالاپ تۇرعاندا, مارقۇمدى اقىرعى ساپارىنا جونەلتىپ كەلگەن قاۋىم القا-قوتان وتىرا وتىرا قالىپ مولدا قۇران وقىپ بولعاننان كەيىن, قاننەن-قاپەرسىز اس-سۋ ءىشىپ جاتتى...
وسىنىڭ ءبارىن كورىپ وتىرىپ, جۇمىر باسقا مىناداي وي كەلەدى: ادامى قايتىس بولعان ءۇيدىڭ نەمەسە اۋلەتتىڭ ۇلكەنى وسىنداي جاعداياتتا بار جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الىپ, ولىككە كەلمەكشى جاميعاتقا باسۋ ايتىپ, ادام سانىن شەكتەۋى كەرەك سياقتى. «بارماسام, ۇيات بولادى», دەگەن الىس-جاقىن تۋىسقا رۇقساتىن بەرىپ, ريازالىعىن بىلدىرسە. قالاي بولعان كۇندە دە, شۇعىل تۇردە بىردەڭە ىستەمەسە بولمايتىن ءتۇرى بار...
جالپى, جاعداي تىعىرىققا تىرەلگەن وسىنداي كەزدە مولدا-يمامداردىڭ تىم-تىرىس قالعانى تۇسىنىكسىز. بىزدىڭشە, ءدىن وكىلدەرى حالىقتىڭ الدىنا شىعىپ, تەلەديداردان, الەۋمەتتىك جەلىلەردە پاندەميا كەزىندەگى ولىككە, جەرلەۋگە, اس بەرۋگە قاتىستى جەتى رەت ولشەنىپ, ءبىر رەت كەسىلگەن بەلگىلى ءبىر شەشىم قاعيداتىن جاريالاعانى ءجون سياقتى.
وسىدان ءبىراز بۇرىن, وبلىستىڭ شەت اۋدانىنداعى جارىق كەنتىندە قايتىس بولعان ادامنىڭ قىرقىنا كەلگەن ازاماتتاردىڭ جيىرما شاقتىسى ىندەت جۇقتىرىپ, اۋرۋحاناعا جاتقىزىلدى. مۇنداي مىسالداردى ايتا بەرسەك, جەتىپ ارتىلادى. جاسىراتىنى جوق, قازىر اۋىلداردا تۇرعىندار تۇماۋمەن جاپپاي اۋىرا باستادى. سولاردىڭ كوبىنىڭ قالاعا بارىپ, دارىگەرگە كورىنۋىنە مۇمكىندىگى دە, قۇلقى دا جوق. ۇيدە جاتىپ, اركىمنەن ءبىر ەستىگەن ەم-دومدارىن ءوز بەتتەرىنشە جاساۋدا. مۇنىڭ قايدان كەلگەن, قانداي تۇماۋ ەكەنىن ءتىرى جان بىلمەيدى. ەڭ سوراقىسى سول, قازىرگى ۋاقىتتا اۋىلدىق جەرلەردەگى ەپيدەميالىق احۋال اتقارۋشى بيلىك تاراپىنان ءتىپتى دە باقىلاۋعا الىنباعان. شىنىن ايتقاندا, حالىق ءوز قوتىرىن ءوزى قاسىپ جاتىر...
جوعارىدا پرەزيدەنتتىڭ قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە جۇمىسىن بىلجىراتىپ العان اكىمدەرگە سوگىس بەرگەنىن ايتتىق. قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى دە بۇدان بۇرىن باقىلاۋدى السىرەتىپ, ىندەتتىڭ تارالۋىنا جول بەرگەن ەكى اكىمدى جازالاعانى بار-تىن. كارانتيننىڭ جاعدايىندا ءبىر ەسەپتەن بۇل دۇرىس تا شىعار. دەگەنمەن, ءدال قازىرگى ەپيدەميالىق احۋال اسقىنعان كەزدە اۋداندار مەن اۋىلدىق جەرلەردەگى اكىمدەرگە ۋاقىتشا بولسا دا قوسىمشا وكىلەتتىك بەرىلسە دەيمىز. جەرگىلىكتى باسشىنىڭ قولىندا زاڭ كۇشى بار تەتىك بولسا, ەل ىشىندەگى جيىننىڭ قاندايىنىڭ بولسىن جولىن كەسۋگە قاۋقارى جەتەر ەدى. ال بۇلاي ىستەۋ قولىنان كەلمەگەن اكىم-قاراعا قولدانار شارا ءتىپتى دە قاتاڭ بولۋى ءتيىس. قازىرگى كۇردەلى كەزەڭنىڭ تالاپ ەتەرى دە وسى بولسا كەرەك.
راس, قازىر ماڭدايىنا تيگەن جۇرت تويدان تىيىلا باستادى. ال ولىككە بارۋ, جەرلەۋ راسىمىنە قاتىسۋعا قاتىستى قانداي دا ءبىر توقتام مەن بايلامنىڭ بولماي تۇرعانى وكىنتەدى. بۇگىنگى كۇندە اعايىن ولىككە بارماي «تىرىدەي ءولۋ» مەن ولىككە بارىپ, ءتىرى قالۋدىڭ ارا-جىگىن اجىراتا الماي دال بولىپ جۇرگەن سىڭايلى. قازاقتىڭ: «ولگەننىڭ ارتىنان ولمەك جوق» دەگەنى – اۋىر ءسوز. دەگەنمەن, ءدال قازىرگى پاندەميانىڭ اسقىنعان جاعدايىندا كارانتيندى كۇشەيتۋ قاجەتتى شاراعا اينالدى.
قاراعاندى وبلىسى