تاريحتىڭ الماعايىپ كەزەڭىندە قۋدالاۋعا تاعدىرلار عانا ەمەس, تاريحتىڭ تەرەڭىنەن سىر شەرتەتىن قاسيەتتى مۋزىكا اسپابى –قىلقوبىز دا ۇشىراعانى ايان. “ەسكىلىكتىڭ قالدىعى” دەپ وتقا ورتەلىپ, قيراتىلعانىن كورگەن كۋالار ارامىزدا ءالى دە بار.
الايدا, ىقىلىم زامانداردىڭ كوزى ىسپەتتى اسپاپتى ءوز كيەسى جەبەپ, عاجايىپ تا عالامات كۇيلەرى ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دا جەتتى. ونىڭ ارعى-بەرگى تاريحىن ونەر زەرتتەۋشىلەردىڭ ەنشىسىنە قالدىرا وتىرىپ, تاياۋدا “قىلقوبىزعا ارنالعان حرەستوماتيا” اتتى ءۇش كىتاپتان تۇراتىن جيناقتار توپتاماسى جارىق كورگەنىن ايتساق دەيمىز.
تۇڭعىش رەت قولىمىزعا ءتيىپ وتىرعان حرەستوماتيالىق وقۋلىق تانىمال قىلقوبىزشى, ك.بايسەيىتوۆا اتىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق مامانداندىرىلعان مۋزىكالىق ورتا مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ ۇستازى, قر ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى, “جاڭاشىل پەداگوگ” اتانعان ءابدىماناپ جۇمابەك ۇلىنىڭ قاجىرلى ەڭبەگى مەن ۇزاق جىلعى ىزدەنىسىنىڭ ارقاسىندا دۇنيەگە كەلدى.
وسى ۋاقىتقا دەيىن قىلقوبىزعا ارنالعان ەشقانداي وقۋلىق-حرەستوماتيا بولماعاندىقتان, مۋزىكا مەكتەپتەرى مەن كوللەدجدەرىنىڭ شاكىرتتەرى كەرەكتى نوتالاردى باسقا اسپاپتارعا ارنالعان وقۋ قۇرالدارىنان ىزدەپ اۋرەگە تۇسەتىنى ءار كەز مامانداردىڭ اۋزىمەن ايتىلىپ, ارا-تۇرا ماسەلە بولىپ كوتەرىلىپ كەلگەنىن بىلەمىز. باسقا وقۋ قۇرالدارى قىلقوبىزدىڭ دياپازونىنا لايىقتالىپ ءتۇسىرىلمەگەندىكتەن, بىرەسە وكتاۆا جوعارى شىعىپ, بىرەسە تومەن ءتۇسىپ, تىڭدارماننىڭ دىتتەگەن دەڭگەيىنەن شىقپاي جاتاتىن بولسا, ەندىگى جەردە وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر ونداي قيىندىقتان قۇتىلادى.
كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىنە جينالعان مۋزىكا ماماندارى ونىڭ ءساتتى قۇراستىرىلعانىنا كەلىسىپ, قىلقوبىزدىڭ تابيعاتىنا ساي شىعارمالار ساۋاتتىلىقپەن ىرىكتەلگەندىگىن, ولاردىڭ ورنالاسۋ رەتى دە دۇرىس شەشىمىن تاۋىپ, وڭايدان قيىنعا, قاراپايىمنان كۇردەلىگە قاراي قاعيداتتى تۇردە ورىستەپ وتىراتىندىعىن قۋاتتادى.
ونەر جاناشىرلارى ءابدىماناپ جۇمابەك ۇلىنىڭ حرەستوماتيالار توپتاماسىنىڭ قالعان ەكى كىتابى دا تەزىرەك جارىققا شىعۋىن قوزعاپ, الاڭداۋشىلىقتارىن ءبىلدىرىپ جاتتى. “سوندا عانا ورتا جانە جوعارى مۋزىكالىق وقۋ ورىندارىنىڭ قىلقوبىز سىنىپتارى نەگىزگى ماماندىق بويىنشا وقۋلىقتان تاپشىلىق كورمەي, بۇرىنعىداي بولەك-سالاق كۇي نوتالارىن كوتەرمەي, ونەردىڭ داڭعىل جولىنا تۇسەر ەدى” دەسەدى. ويتكەنى, قازىرگە “قىلقوبىزعا ارنالعان حرەستوماتيانىڭ” ەكىنشى كىتابى عانا قولعا ءتيىپ وتىر. ونىڭ الىپپەسى دە, كەيىنگى تومى دا دايىندالىپ قويعان, تەك دەمەۋشىلەرىن كۇتىپ وتىرعان جايى بار ەكەن.
اتالمىش كىتاپتىڭ تۇساۋى تۇڭعىش كەسىلىپ وتىرعاندىقتان, بۇل وقيعانى مۋزىكا ماماندارى مەن ونەرتانۋشىلار ايتۋلى وقيعا دەپ باعالادى.
تۇساۋكەسەر بارىسىندا قىلقوبىزدىڭ تاريحىن تۇگەندەپ, تاماشا ەستەلىكتەر ايتقان پروفەسسور, بەلگىلى مۋزىكا زەرتتەۋشىسى پەرنەبەك مومىنوۆ: ء“ابدىماناپ جۇمابەك ۇلى ايگىلى ۇستازدارى – قىلقوبىزشى داۋلەت مىقتىباەۆ جانە ەتنوگراف-پروفەسسور بولات سارىباەۆتان ۇيرەنىپ, كونە ءداستۇردى ۇستاپ قالعان العاشقى كاسىپقوي قوبىزشىنىڭ ءبىرى رەتىندە مويىندالعان. ول كونە قىلقوبىز ءداستۇرىن ءارى قاراي جالعاستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى عانا ەمەس, ونى جاڭا زامانعا لايىق جەتىلدىرىپ, دامىتۋشى دا. ولاي دەيتىنىمىز, ول ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت قىلقوبىزدى مەكتەپ قابىرعاسىنان-اق وقىتۋ ءىسىن 1977 جىلى ا.جۇبانوۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق ارناۋلى مۋزىكا مەكتەبىنەن باستاپ, ونى تۇبەگەيلى جولعا قويا الدى. جانە بۇل ءۇردىستى ك.بايسەيىتوۆا اتىنداعى رەسپۋبليكالىق مۋزىكا مەكتەبىندە جالعاستىرىپ, وسى ەكى مەكتەپتەن ءارتۇرلى رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتتارىن شىعاردى. ولار – ر.ورازبەكوۆا, ءا.قازاقباەۆ, ب.باينازاروۆ, ج.جەتپىسوۆا, ا.وماروۆا-ءشارىپباەۆا, ا.يتەكەەۆا, ا.سايجانوۆ, ا.جۇرباي, م.مەدەۋبەك, ج.امانوۆا, ءا.ازباەۆ, و.قۇرمانبەك ۇلى” دەدى.
وسىلايشا, باقسى-بالگەرلەرمەن بىرگە ءناۋبەتكە ۇشىراپ, ۇلتتىڭ رۋحاني ومىرىنەن شەتتەتىلگەن, ءتىپتى بىرتە-بىرتە ۇمىت بولۋعا اينالعان قاسيەتتى اسپاپ ءوزىنىڭ قاستەرلى ورنىنا جايعاسىپ كەلەدى.
ايناش ەسالي.
الماتى.