ءساۋىردىڭ 7-سىنەن 8-ىنە قاراعان ءتۇنى بەلگىسىز بىرەۋلەردىڭ جالعان اقپارات تاراتۋىنان تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ابىگەرگە ءتۇستى.
“قىرعىز ەلىنىڭ تالاس وبلىسىنداعى تارتىپسىزدىككە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىر توبى كيروۆ سۋ قويماسىن جارىپ جىبەرىپتى” دەگەن حاباردى ەستىگەن تارازدىقتار وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى كوميتەتكە ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن ءبىلۋ ءۇشىن كەشكى ساعات 21. 00. شاماسىندا حابارلاسا باستاعان. سودان ساعات 23.00.-گە دەيىن ولار 2500 قوڭىراۋ يەلەرىن سابىرعا شاقىرىپ, ونىڭ جالعان اقپارات ەكەنىن تۇسىندىرگەن. تاعدىرىنا الاڭداعان تاراز تۇرعىندارى تەلەفونمەن وبلىستىق ءىىد-گە دە حابارلاسقان. ولارعا جارتى ساعاتتىڭ ىشىندە 640 قوڭىراۋ ءتۇسىپتى.
وسى مالىمەتتەن-اق تۇرعىنداردىڭ جالعان اقپاراتتان قانشالىقتى دۇرلىككەنىن شامالاي بەرۋگە بولادى. كوپتەگەن تۇرعىندار پاتەرلەرى مەن ءۇي-جايلارىن تاستاپ, اۆتوكولىكتەرمەن الماتى باعىتىنداعى “105”, “كەرۋەن ساراي”, اقشولاق, تاشكەنت باعىتىنداعى جۋالى, شىمكەنتكە جانە تەكتۇرماس بيىگىنە قاراي كەتە باستاعان. ءتيىستى ورىنداردىڭ بەرگەن مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, “كەرۋەن ساراي” ماڭىنا شامامەن 400-گە جۋىق اۆتوكولىك جينالعان. تەكتۇرماسقا دا كوپتەگەن ادامدار شوعىرلانىپتى. ال تاشكەنت باعىتىنا قاراي بەتتەگەن اۆتوكولىكتەردەن “جانسايا” شاعىن اۋدانىنىڭ ماڭىنداعى جولدا “تىعىن” پايدا بولعانىنا قاراعاندا, بۇل تاراپقا دا كوپتەگەن ادامدار اعىلعان.
تۇنگى ساعات 2.00. شاماسىندا وبلىس اكىمى ق.بوزىمباەۆ, تاراز قالاسىنىڭ اكىمى ە.استاەۆ جەرگىلىكتى تەلەارنا ارقىلى ەفيرگە شىعىپ, كيروۆ سۋ قويماسىنىڭ جارىلماعانىن, ونى سول ەلدىڭ قارۋلى اسكەرى قاتاڭ كۇزەتكە الىپ وتىرعانىن ءمالىمدەپ, وبلىس پەن تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىندارىن پاتەرلەرى مەن ءۇي-جايلارىنا ورالۋعا شاقىردى. وبلىس اكىمى, مۇنىمەن قاتار تەكتۇرماس, اۋەجاي, “جانسايا” ايماقتارىندا بولىپ, ۇرەيگە بوي الدىرعان حالىقپەن اڭگىمەلەسىپ, سۋ قويماسىندا ەشقانداي قاۋىپ جوق ەكەنىنە كوزدەرىن جەتكىزدى. “105”, “كەرۋەن ساراي” باعىتتارىنا وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ك. كوكىرەكباەۆ بارىپ, ول دا وسى ماعىنادا تۇسىنىك جۇمىستارىن جۇرگىزدى. مۇنداي جۇمىسقا وبلىس پەن قالانىڭ باسقا دا ءتيىستى مەكەمەلەرى مەن جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى تارتىلدى.
جالپى, كيروۆ سۋ قويماسىنىڭ جوبالىق كولەمى 550,6 ملن. تەكشە مەتر سۋعا ارنالعانىن, ال ونىڭ تەحنيكالىق جاعدايىنا بايلانىستى رۇقسات كولەمى 520, 0 ملن. تەكشە مەتر بولاتىنىن “ساقتىقتا قورلىق جوق” دەگەن بۇدان بۇرىنعى ماقالامىزدا ايتقان بولاتىنبىز. 8 ءساۋىر كۇنى تاڭەرتەڭ بەرىلگەن مالىمەتتە وسى قويماعا جينالعان سۋدىڭ كولەمى 501,87 ملن. تەكشە مەترگە جەتكەنى كورسەتىلىپتى. وسىدان ءبىراز بۇرىن ونىڭ كولەمى 480 ملن. تەكشە مەتردىڭ شاماسىندا بولاتىن. دەمەك, قالاي دەسەك تە, سۋ مولشەرىنىڭ بۇرىنعىدان ارتا تۇسكەنى وتىرىك ەمەس. ءدال قازىر قويماعا كەلىپ جاتقان سۋ كولەمى سەكونتىنە 35,4 تەكشە مەتر بولسا, ودان سىرتقا اعىپ جاتقان سۋدىڭ مولشەرى سەكونتىنە 25 تەكشە مەتردى قۇرايدى. بۇل كورسەتكىش بىلتىر تيىسىنشە 26,3 جانە 2,7 بولعان.
قىرعىز ەلىندەگى ساياسي تۇراقسىزدىققا بايلانىستى ەكى ەل شەكاراسىنداعى جاعدايعا كەلەتىن بولساق, بۇگىنگى كۇنگە دەيىن مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرەتىن ەشقانداي تارتىپسىزدىك ورىن العان جوق. بىراق كەشەدەن باستاپ شەكاراداعى كەدەندەر جابىلدى. ءتيىستى ورگانداردىڭ مالىمدەۋىنشە, ەگەر قىرعىز ەلىندەگى ساياسي جاعداي تۇراقتانسا, ولار قايتا اشىلادى. سونداي-اق, وسى وقيعا ورىن العالى بەرى 14 قىرعىز ازاماتى قازاق ەلىنە وتۋگە تىلەك ءبىلدىرىپ, ولاردىڭ وتىنىشتەرى قابىلدانعان. بۇگىندە ول ازاماتتارمەن وبلىستىق ءىىد اينالىسىپ جاتىر. ال شەكارادان رەتسىز بوسىپ ءوتىپ جاتقان قىرعىز ازاماتتارى جوق. ەكى ەل اراسىنا ورنالاسقان ۇلكەندى-كىشىلى 12 كەدەن بەكەتىندە ءتارتىپ كۇشەيتىلگەن.
قورىتىپ ايتقاندا, تاراز قالاسى مەن وعان جاقىن ورنالاسقان اۋداندارعا قاراستى ەلدى مەكەندەردىڭ “كيروۆ سۋ قويماسى جارىلىپ, توپان سۋ اعىپ كەلە جاتىر” دەگەن جالعان اقپاراتقا بايلانىستى ۇرەيگە بوي الدىرعان تۇرعىندارى تۇنگى ساعات 2.00.-دەن كەيىن تىنىشتالىپ, جاعداي تاڭعى ساعات 5.00. شاماسىندا ءبىرجولاتا تۇراقتالدى.
دەگەنمەن, ەسكەرەتىن ماسەلە بارشىلىق. مىسالى, حالىقتى دەر كەزىندە سابىرعا شاقىرىپ, ناقتى جاعدايدى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋعا ءتيىستى سالا شەنەۋنىكتەرى سىلبىرلىق تانىتقان سياقتى. بۇعان دالەل, تۇرعىندار اراسىندا كەشكى ساعات 20.30. شاماسىندا باستالعان دۇرلىگۋگە بايلانىستى مالىمدەمە تۇنگى ساعات 2.00. شاماسىندا عانا تاراتىلدى. وندا دا تەك ءبىر تەلەارنا ارقىلى. سوندىقتان وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى دەپارتامەنت, ءىىد جانە وبلىستىق اكىمدىك مۇنداي جاعدايدا, مەيلى ول جالعان اقپارات بولسىن, ماسەلە مانىسىمەن حالىقتى نەعۇرلىم تەزىرەك قۇلاقتاندىرىپ, تەزىرەك ءتۇسىندىرۋ جاعىن ويلاستىرسا دەيمىز.
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى.
جامبىل وبلىسى.