ەلىمىزدە جۇرەكتىڭ اقاۋىن بولدىرماۋ, بولعان جاعدايدا ەمدەۋ ادىستەرىن جەتىلدىرۋ – كۇن تارتىبىندە. ماڭعىستاۋ دارىگەرلەرى دە وسى باعىتتا ىزدەنىستەرىن ۇزبەي, كۇردەلى وتالاردى جاساۋعا قاتىسىپ, تاجىريبە جيناقتاۋدا. ءساتتى وتا ەكى جاقتى پايدالى, بىرىنشىدەن – ناۋقاستىڭ دەنساۋلىعى تۇزەلسە, ەكىنشىدەن جەرگىلىكتى ماماندار ءىس-تاجىريبەسىن جەتىلدىرە تۇسەدى.
اقتاۋدا 68 جاستاعى ناۋقاسقا ماڭعىستاۋ وبلىستىق اۋرۋحاناسىنىڭ انگيوگرافيالىق زەرتحاناسىندا «CRT-D» يمپلانتاتسياسى بويىنشا وتا جاسالدى. وپەراتسيانى نۇر-سۇلتان قالاسىنان ارنايى كەلگەن «قازاق اريتمولوگتەر قوعامى» رقب پرەزيدەنتى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, «ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىعى» اق اريتمولوگيالىق ينتەرۆەنتسيالىق بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ايان ءابدىراحمانوۆ جاسادى.
اقتاۋ قالاسىنىڭ 68 جاستاعى زەينەتكەر تۇرعىنى كەنەتتەن ءوزىن جايسىز سەزىنىپ, وبلىستىق اۋرۋحاناعا تۇسەدى. ناۋقاستىڭ قان تامىرىن تەكسەرىپ, بارلىق ءتيىستى سىنامالارى الىنعان سوڭ ءمان-جايدى ۇعىنعان جەرگىلىكتى دارىگەرلەر نۇر-سۇلتان شاھارىنداعى ۇلتتىق عىلىمي كارديولوگيا ورتالىعىنىڭ ماماندارىمەن بايلانىسقا شىعىپ, شۇعىل تۇردە وتا جاساۋ قاجەت دەگەن شەشىمگە كەلەدى. بۇعان دەيىن دە بىرنەشە رەت تسيفرلى ءۇش كامەرالى CRT-D كارديوۆەرتەر-دەفيبريللياتور بويىنشا جۇرەك تەراپياسىنا بايلانىستى كۇردەلى وتالار جاساعان بىلىكتى مامان ايان سۇلەيمەن ۇلى ءوتىنىشتى جەردە قالدىرماي, اقتاۋعا كەلۋگە بىردەن كەلىسىم بەرەدى.
– ناۋقاستىڭ جۇرەگىنىڭ ايداۋ كۇشى وتە تومەنگى دەڭگەيگە ءتۇسىپ كەتكەن, ناقتى ايتقاندا 31 پايىزعا دەيىن تومەندەگەن, ال ول كەم دەگەندە 60 پايىزعا دەيىن بولۋى كەرەك, قاراپ وتىرساق ەكى ەسەگە ءتۇسىپ كەتكەنىن بايقاپ وتىرمىز, ياعني بۇل رەتتە وتاسىز بولمادى, – دەيدى ا.ءابدىراحمانوۆ.
بۇگىندە جۇرەك اۋرۋىنا شالدىققان ناۋقاستار وڭتايلى دارىلىك تەراپياعا قاراعاندا ءولىم-ءجىتىمدى الدەقايدا تومەندەتەتىن جانە جۇرەكتىڭ كەنەتتەن توقتاۋىنىڭ الدىن الۋدىڭ بىردەن-ءبىر ءتيىمدى ادىسىنە جۇگىنەدى. ول ءۇشىن قارجىسىن اياماي شەتەل اسىپ جۇرگەندەرى دە از ەمەس.
ماڭعىستاۋ وبلىستىق اۋرۋحاناسىنىڭ انگيوگرافيالىق زەرتحاناسىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى قايرات تولەپتىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى 10-12 جىلدا جۇرەككە وتا جاساۋ كەزىندە ءتۇرلى ءادىستى قولدانۋ بويىنشا ەلىمىز الدىڭعى لەكتە, ياعني دارىگەرلەر اشىق جۇرەككە, تامىرعا, قۇلاقشاعا جانە وزگە دە كۇردەلى وتالاردى جاساۋدا. ياعني ناۋقاستارعا بۇرىنعىداي شەتەلگە بارۋدىڭ قاجەتتىگى جوق, بارلىق كۇردەلى وتا ەلىمىزدە جاسالادى. مىسالى, وتكەن جىلى ماڭعىستاۋ وبلىستىق اۋرۋحاناسىنىڭ كار-ديوحيرۋرگيا ورتالىعىندا 1500-دەن استام ناۋقاسقا وتا جاسالعان.
– ادام ۇيىقتاپ جاتىپ كوزىن اشپاي ءولىپ كەتۋى مۇمكىن, مۇنىڭ سەبەبى جۇرەكتىڭ دۇرىس سوقپاۋىنان نەمەسە توقتاپ قالۋىنان بولىپ جاتادى. بۇل رەتتە جۇرەكتىڭ ەلەكتر شيراتقىشىنداعى دەفيبريللياتور اۆتوماتتى تۇردە قوسىلىپ, ءالسىز جۇرەكتى قايتا ىسكە قوسادى. ياعني, جۇرەكتىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋىن قاداعالايدى. بيىلدىڭ وزىندە ماڭعىستاۋ وڭىرىندە 20 ادام وسىنداي جولدى تاڭداپ, «CRT-D» يمپلانتاتسياسى بويىنشا وتا جاساتۋعا كەلىسىم بەردى, – دەيدى قايرات تولەپ.
قازىر جۇرەك سوعىسى قالىپتى ەمەس ناۋقاستار كوپ, ولاردىڭ جۇرەك اريتمياسى قالىپتى جۇمىس ىستەمەسە, جۇرەكتىڭ كەنەتتەن توقتاۋىنا اكەپ سوعۋى مۇمكىن. سول سەبەپتى وسىنداي زاماناۋي ەلەكتروندى قۇرىلعىنى قوندىرۋعا كەلىسىم بەرەتىندەر كوبەيگەن, ياعني جۇرەك قاعىسىن باقىلاپ وتىرۋعا ارنالعان كۇردەلى كومپيۋتەر ىسپەتتەس قوندىرعىعا سۇرانىس ارتقان.
بۇل قۇرىلعى ءوز جۇمىسىن ءبىر ساتكە توقتاتپاي, جۇرەك قىزمەتىن قاداعالاپ وتىرادى. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, دەفيبريللياتور بار بولسا, ۋايىمداۋعا نەگىز جوق, قۇرىلعى جۇرەك قاعىسىنىڭ بۇزىلۋىن انىقتاپ, قاجەت كەزدە ەلەكتررازرياد ارقىلى قالىپتى جاعدايعا تۇسىرەدى ەكەن.
وتانىڭ وڭايى جوق, ايتسە دە بۇل وتانى جۇرەككە جاسالاتىن وتالاردىڭ ەڭ قيىن ءتۇرى دەۋگە بولادى. سەبەبى بۇل ەلەكتروندى قۇرىلعىنى قوندىرۋدىڭ ارنايى باعدارلاماسى بار. ال ونى ەنگىزۋ ءۇشىن ۇلكەن تاجىريبە كەرەك. قوندىرعى جۇرەگى اۋىراتىن ناۋقاستارعا اۋاداي قاجەت, جۇرەك سوعىسى بۇزىلسا, مەديتسينالىق كورسەتكىشتەردەن سوڭ ونى قوندىرىپ, ادامنىڭ ءومىرىن امان الىپ قالۋعا بولادى. نەگىزىنەن, بۇل قۇرىلعىنى قوندىرا الاتىن بىلىكتى دارىگەرلەر ازىرگە الماتى جانە نۇر-سۇلتان قالالارىندا عانا بار. ماڭعىستاۋ وڭىرىندە وزدىگىنەن جۇرەككە قوندىرعىنى قوياتىن دارىگەر جوق, بىراق وسىنداي بىلىكتى مامانداردى شاقىرتىپ, ولاردان ءتالىم الۋ ارقىلى ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر.
وتا ءساتتى اياقتالىپ, ءومىرى قايتا جالعانعان ناۋقاس تا, بىلىكتى ماماننان تاجىريبە مەن تاعىلىم العان جانە ناۋقاسقا ءومىر سىيلاۋعا سەبەپشى بولعان دارىگەرلەر دە ءماز.
ماڭعىستاۋ وبلىسى