كەز كەلگەن اۋرۋدىڭ ادام اعزاسىنا جايسىز اسەر ەتەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. دەنساۋلىعىڭدى ناشارلاتقانىمەن قويماي, مازاسىز كۇيگە تۇسىرەتىنى تاعى بار. باس اۋىرىپ, بالتىر سىزداپ دارمەنسىز حالگە جەتكەندە ءدارى مەن دارىگەردى دانەكەر ەتىپ, ساۋىعىپ كەتۋدىڭ جولدارىن ىزدەيسىڭ. ىلگەرىدە وتكەن عۇلامالار, «ادام بالاسى قادىرىنە جەتە بەرمەيتىن ەكى نىعمەت بار: ولار – دەنساۋلىق پەن ۋاقىت» دەگەن ەكەن.
ءيا, قاي اۋرۋدىڭ بولسىن جاقسىسى جوق. بىراق بۇگىنگى تاڭدا ادام بالاسىن الاڭداتىپ وتىرعان دەرتتىڭ ءبىرى – شاشىراڭقى سكلەروز.
شاشىراڭقى سكلەروز – ورتالىق جۇيكە جۇيەسىنىڭ سوزىلمالى اۋتويممۋندى اۋرۋى, جاس, ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعى ادامداردىڭ مۇگەدەك بولىپ قالۋ سەبەپتەرى اراسىندا العاشقى ورىنداردى يەلەنەدى. دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, الەمدە 2,3 ملن ادام وسى دياگنوزبەن اۋىرادى.
30 مامىردا وتەتىن بۇكىلالەمدىك شاشىراڭقى سكلەروز كۇنى قارساڭىندا ەۋرازيالىق مەديتسينالىق قاۋىمداستىق Merck جانە Sona-Pharm كومپانيالارىمەن قازاقستاندا وسى اۋرۋدى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدى جاقسارتۋ ماقساتىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. ارىپتەستىكتىڭ نەگىزگى ماقساتى – وسىناۋ كۇردەلى اۋرۋدى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدە كلينيكالىق جانە عىلىمي-زەرتتەۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ. بۇگىندە قازاقستاندىق ەمدەلۋشىلەر ءبىر-بىرىنە وسى اۋرۋمەن كۇرەستە قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن جانە قوعامدىق ورتانىڭ اتالعان اۋرۋدان حاباردار بولۋى ءۇشىن تمد جانە ۋكراينانىڭ باسقا ەلدەرىنىڭ پاتسيەنتتەرىمەن كۇش بىرىكتىرىپ وتىر. ولار العاش رەت جەتەكشى نەۆرولوگ-ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن حالىقارالىق ونلاين كونفەرەنتسياعا قاتىستى, وندا ولار بولاشاققا ۇمىتپەن قاراۋ باعدارى, وتباسى مەن قىزمەتتىك مانساپتى جوسپارلاۋ جولدارى تۋرالى اقپارات الماسۋعا مۇمكىندىك الدى.
شاشىراڭقى سكلەروز – ورتالىق جۇيكە جۇيەسىنىڭ اۋىر اۋتويممۋندى اۋرۋى. ونىڭ ەڭ ءجيى بەلگىلەرى – كورۋ قابىلەتىنىڭ بۇزىلۋى, السىزدىك سونداي-اق قوزعالىس ۇيلەسىمدىلىگىندەگى قيىندىقتار. اۋرۋعا شالدىققان 10 جىل ىشىندە ۋاقتىلى ەم قابىلداماعان پاتسيەنتتەردىڭ 50%-ى مۇگەدەك بولىپ قالادى. مامانداردىڭ بولجاۋى بويىنشا, الەمدە 2,5 ملن-عا جۋىق ادام وسىنداي دياگنوزبەن ءومىر سۇرۋدە.
ەۋرازيالىق مەديتسينالىق قاۋىمداستىقتىڭ مالىمەتىنشە, قازاقستاندا وسىنداي دياگنوزى بار 1767 پاتسيەنت تىركەلگەن, 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا اۋرۋشاڭدىق 10,7 وقيعانى قۇرايدى. ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى – اقمولا, شىعىس قازاقستان, قاراعاندى وبلىستارى مەن الماتى, نۇر-سۇلتان جانە اقتوبە قالالارىندا تۇرادى.
«شاشىراڭقى سكلەروزدان نەگىزىنەن 20-دان 40 جاسقا دەيىنگى جاستار زارداپ شەگەدى. سوندىقتان دا قازاقستاندا بۇل الەۋمەتتىك ماڭىزدى اۋرۋلار توبىنا جاتقىزىلعان. اۋرۋدى دەر كەزىندە دياگنوستيكالاۋ جانە شاشىراڭقى سكلەروزدىڭ (پيترس) اعىمىن وزگەرتەتىن پرەپاراتتارمەن بارا-بار دەربەستەندىرىلگەن ەمدەۋدى ەرتە جۇرگىزۋ اسقىنۋدىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, اۋرۋدىڭ ءورشۋىن جانە ەمدەلۋشىلەردىڭ مۇگەدەك بولىپ قالۋ پروتسەسىن ايتارلىقتاي باياۋلاتادى. قازاقستان – ەمدەلۋشىلەرگە دەر كەزىندە ايىرىقشا كوڭىل بولىنەتىن جانە ساپالى تەراپياعا ۋاقتىلى ءمان بەرىلەتىن تمد بويىنشا از عانا مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى. مەملەكەت وسى ساناتتاعى ناۋقاستارىنىڭ ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتىلۋ شىعىندارىن جابادى, ولار حالىقارالىق ەمدەۋ ستاندارتتارىنا سايكەس تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تەگىن زاماناۋي پرەپاراتتار الادى», دەيدى «ەۋرازيالىق مەديتسينالىق قاۋىمداستىق» زتب باسقارما توراعاسى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى نادەجدا پەتۋحوۆا.
بۇل اۋرۋعا العاش رەت شالدىعىپ, ونىمەن بەتپە-بەت كەلگەندەر ءجيى شارشاپ, بۇل دياگنوزدى دۇرىس قابىلداي المايدى.
«2018 جىلدىڭ 28 ماۋسىمىندا استانا قالاسى بويىنشا شاشىراڭقى سكلەروزبەن اۋىراتىن مۇگەدەكتەردىڭ قوعامدىق بىرلەستىگى قۇرىلدى. ونى قۇرۋدىڭ ماقساتى – اتالعان دياگنوزى بار ادامدارعا كومەك كورسەتۋ جانە ولاردىڭ قوعامداعى مۇددەلەرىن ءبىلدىرۋ. نۇر-سۇلتاندا وسىنداي 100-دەن استام پاتسيەنت تۇرادى. بۇل – ادامداردىڭ كۇش-قۋاتىن جوياتىن اۋرۋ, بۇل سىرقات ولاردىڭ ءومىرىنىڭ بارلىق جاعىنا اسەر ەتەدى جانە ءاربىر ادام ونى ءارتۇرلى قابىلدايدى. ءبىز پاتسيەنتتەردىڭ كۇندەلىكتى تىرشىلىگىن ىنتالاندىرۋعا جانە ولاردىڭ ومىرىنە ءارتۇرلى سيپات بەرۋگە كومەكتەسەمىز. ناۋقاستارعا جانە ولاردىڭ جاقىندارىنا اۋرۋ تۋرالى اقپاراتتار بەرەمىز, وسى باعىتتا ءارتۇرلى ءىس-شارالار وتكىزەمىز. ماسەلەن, ترەنينگتەر, سەمينارلار, قايىرىمدىلىق تۇسكى اس, بالالارعا ارنالعان جاڭا جىلدىق ەرتەڭگىلىك, پاراليمپيادالىق جاتتىعۋلار», دەيدى نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا شاشىراڭقى سكلەروزبەن اۋىراتىن مۇگەدەك-ناۋقاستاردىڭ قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى ساپۋرا بايعۋانوۆا.
ەۋرازيالىق مەديتسينالىق قاۋىمداستىقتىڭ Merck جانە Sona-Pharm كومپانيالارىمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويۋداعى ماقساتى – شاشىراڭقى سكلەروزدى دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋ سالاسىنداعى بىرلەسكەن كلينيكالىق جانە عىلىمي-زەرتتەۋ سەرىكتەستىگىن قۇرۋ.
«وسىدان 20 جىل بۇرىن وسى سىرقاتپەن كۇرەسۋ ءۇشىن شەشىم قابىلداي باستاعانداردىڭ ءبىرى رەتىندە قازاقستاندا تۇراتىن پاتسيەنتتەرگە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى جاقسارتۋعا ۇلەس قوسۋعا تىرىسامىز. بۇگىندە وسىنداي سىرقاتى بار ادامدار دۇرىس تاڭدالعان تەراپيا ارقىلى تولىققاندى ءومىر ءسۇرىپ, بولاشاققا جوسپار جاساپ, وتباسىن قۇرا الادى. بۇل اسىرەسە سىرقاتى جاس كەزىندە انىقتالعان ناۋقاستار ءۇشىن اسا ماڭىزدى. ءبىز تمد ەلدەرىندەگى سەرىكتەسىمىز – Sona-Pharm كومپانياسىمەن بىرگە دارىگەرلەر مەن پاتسيەنتتەرگە وسى اۋرۋدى ەمدەۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق شەشىمدەر ۇسىنا الاتىنىمىزعا قۋانىشتىمىز. ەۋرازيالىق مەديتسينالىق قاۋىمداستىق تاراپىنان بۇل باعداردىڭ قولداۋ تاپقانىن ماقتان تۇتامىز جانە قاۋىمداستىقپەن ىنتىماقتاستىقتا سىرقاتى بار ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ۇمتىلۋداعى ماڭىزدى قادام بولادى دەگەن سەنىمدەمىز», دەيدى تمد ەلدەرىندەگى Merck Biopharma مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى رودجەر ەليا.
بۇگىندە Merck جانە Sona-Pharm كومپانيالارىنىڭ قولداۋى ناتيجەسىندە قازاقستاندا پاتسيەنتتەرگە كونسۋلتاتسيالىق كومەك كورسەتۋگە ارنالعان ارنايى كابينەتتەر جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن قاتار ولاردىڭ بازاسىندا نەۆرولوگ-ماماندار جالپى تاجىريبە دارىگەرلەرى ءۇشىن اۋرۋدى دەر كەزىندە تانۋ بويىنشا ءتۇرلى ءبىلىم بەرۋ ءىس-شارالارىن, كونسيليۋمدار مەن دوڭگەلەك ۇستەلدەر وتكىزە الادى.
«تمد ەلدەرى مەن ۋكرايناداعى Merck كومپانياسىنىڭ سەرىكتەسى بولا وتىرىپ, ءبىز پاتسيەنتتىك جانە دارىگەرلىك قوعامداستىقتىڭ شاشىراڭقى سكلەروزبەن كۇرەس جونىندەگى باستاماسىن قولداۋعا ۇمتىلامىز. مىسالى, سىرقاتى بار پاتسيەنتتەر تاۋلىك بويى كونسۋلتاتسيالىق قولداۋ الا الاتىن ارنايى كابينەتتەردىڭ اشىلۋى قازاقستاندا عانا ەمەس, پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتىڭ باسقا دا ەلدەرىندە دە سۇرانىسقا يە بولۋى مۇمكىن وتە ماڭىزدى جانە ۋاقتىلى شەشىم. سونىمەن قاتار ەۋرازيالىق مەديتسينالىق قاۋىمداستىقپەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى ءۇش جاقتى كەلىسىم جاساي وتىرىپ, ءبىز بولاشاقتا اتالعان دياگنوزى بار كوپتەگەن ناۋقاستاردىڭ تولىققاندى ءومىر سۇرۋىنە كومەكتەسە الامىز», دەدى Sona-Pharm مەكەمەسىنىڭ باس ديرەكتورى وستاپ كۋپنوۆيتسكي.
بيىلعى جانە الداعى جىلدارداعى حالىقارالىق شاشىراڭقى سكلەروز كۇنىنىڭ باستى تاقىرىبى – «MS Connections» (شس-بايلانىستار) بولماق. ياعني, الەۋمەتتىك كەدەرگىلەردى ەڭسەرۋ ءۇشىن پاتسيەنتتەردى بىرىكتىرۋ, ولاردىڭ جالعىز قالۋىنا جول بەرمەۋ, وقشاۋلانۋىن بولدىرماۋ. بۇگىندە بۇل باعىتتاعى زاماناۋي تەحنولوگيالار ماڭىزدى ءرول اتقارادى. تمد ەلدەرى مەن ۋكراينادا پاتسيەنتتەر مەن ولاردىڭ تۋىسقاندارى جانە دارىگەرلەر ءۇشىن حالىقارالىق شس كۇنىنە ارنالعان بارلىق بەلسەندى ءىس-ارەكەتتەر ءبىلىم بەرۋدىڭ ونلاين-پلاتفورماسىندا ۇيىمداستىرىلادى. بۇل ولارعا اۋرۋ تۋرالى جانە ونى ەمدەۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى تۋرالى كوبىرەك زەردەلەۋگە, سونىمەن قاتار شس اۋرۋىمەن ورتاق كۇرەستە باسقا ەلدەردىڭ وكىلدەرىمەن كۇش بىرىكتىرىپ, تاجىريبە الماسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.