اقش-تىڭ بىرقاتار قالاسىندا قارا ءناسىلدى دجوردج فلويدتىڭ پوليتسيا قولىنان قازا تابۋىنا بايلانىستى شەرۋگە شىققانداردىڭ پوليتسيامەن قاقتىعىسىپ, بىرنەشە ادام جاراقاتتاندى.
ميننەاپوليس قالاسىندا 25 مامىردا پوليتسياعا دۇكەندە جالعان اقشا قولدانعان ادام تۋرالى شاعىم تۇسەدى. قۇقىق قورعاۋ ورگانىنىڭ قىزمەتكەرلەرى بەرىلگەن ماعلۇمات بويىنشا جالعان بانكنوت قولدانىپ, قولدانباعانىن تەكسەرۋ ءۇشىن دجوردج فلويد ەسىمدى قارا ءناسىلدى ازاماتتى توقتاتادى.
شاھاردىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى تاراتقان مالىمەتكە سۇيەنسەك, مارقۇم كولىكتەن شىعۋدان باس تارتقان. قۇقىق قورعاۋشىلار وعان كىسەن سالعاندا جاعدايى ناشارلاعانىن بايقاپ, اۋرۋحاناعا جەتكىزەدى. ايتسە دە, فلويد قايتا ەسىن جيماعان كۇيى باقيلىق بولعان.
وسى وقيعادان كوپ ۇزاماي الەۋمەتتىك جەلىلەردە فلويدتى تۇتقىنداۋ ءساتى بەينەلەنگەن ۆيدەو تارادى. وندا پوليتسيا قىزمەتكەرى قارا ءناسىلدى ازاماتتى قىلقىندىرىپ, موينىن تىزەسىمەن باسىپ وتىرعانى بايقالادى. ۆيدەودا فلويد بىرنەشە رەت «دەم جەتپەي بارادى!» دەپ ايقايلاپ, «مەنى ولتىرمەڭدەرشى» دەپ جالىنعانى ەستىلەدى.
وقيعا ورنىنا جينالعاندار دا پوليتسيادان فلويدتى قىلقىندىرماۋىن سۇرايدى. بىراق حالىقتىڭ وتىنىشىنە ولار قۇلاق اسپاعان. كوپ ۇزاماي كۇدىكتىنىڭ قيمىلسىز قالعانىن كورىپ, جەدەل جاردەم شاقىرعان. بىراق جولدا فلويد قايتىس بولىپتى. وسى وقيعادان كەيىن فلويدتىڭ ولىمىنە قاتىسى بار 4 پوليتسيا قىزمەتكەرى جۇمىستان قۋىلسا, ونى قىلقىندىرعان دەرەك شوۆين ەسىمدى پوليتسەي تۇتقىندالعان. وعان كۇش قولدانىپ, بىراق قاستاندىقسىز ادام ءولتىردى دەگەن ايىپ تاعىلىپ وتىر. ميننەسوتا شتاتىنىڭ زاڭى بويىنشا مۇنداي قىلمىس جاساعاندار 25 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايرىلادى.
دەگەنمەن د.ءشوۆيننىڭ تۇتقىندالۋى نارازىلاردى توقتاتار ەمەس. ميننەسوتا شتاتىنان بولەك, اقش-تىڭ بىرقاتار قالاسىندا شەرۋ جالعاسىپ, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىمەن قاقتىعىسىپ قالدى. ماسەلەن, ۆاشينگتون شاھارىندا جۇزدەگەن ادام اق ءۇيدىڭ قاسىنا جينالىپ, دجوردج فلويدتىڭ ءولىمىن تەكسەرۋدە ادىلدىك تالاپ ەتىپ وتىر. جينالعاندار «دەم جەتپەي بارادى» دەپ ايقايلاپ, قولدارىنا مارقۇمنىڭ سۋرەتىن ۇستاعان.
بۇدان بولەك, لوس-اندجەلەس, چيكاگو, دەنۆەر, حيۋستون, لۋيسۆيلل, فەنيكس, كولۋمبۋس, مەمفيس قالالارىندا دا جاپپاي شەرۋ بولىپ, قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرى مەن نارازىلار قاقتىعىستى. ال اتلانتادا ميتينگكە شىققاندار عيماراتتاردى قيراتىپ, پوليتسيا كولىكتەرىن ورتەدى. شاھاردىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى وكىلىنىڭ حابارلاۋىنشا, ءۇش قىزمەتكەرى جاراقات العان. بىرنەشە شەرۋشى تۇتقىندالعان. ال ميننەاپوليستە بەيبىت ميتينگتىڭ سوڭى جاپپاي توناۋ مەن ورتەۋگە ۇلاستى. ءتىپتى قالاداعى پوليتسيا ۋچاستوگى دە وتقا وراندى.
وسىدان كەيىن ميننەاپوليس مەرى دجەيكوب فرەي شاھاردا 3 تاۋلىككە توتەنشە جاعداي جاريالادى. ال شتات گۋبەرناتورى تيم ۋولتس جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن ۇلتتىق گۆارديانى جۇمىلدىرۋ تۋرالى وكىمگە قول قويدى.
بۇل وقيعاعا بايلانىستى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ تا پىكىر ءبىلدىرىپ, فلويدتىڭ ءولىمىن سۇمدىق جاعدايعا تەڭەدى. سونداي-اق مارقۇمنىڭ وتباسىمەن حابارلاسقانىن, ولاردىڭ جاقسى ادامدار ەكەنىن دە تۋيتتەردەگى پاراقشاسىنا جازدى. ەڭ قىزىعى, تۋيتتەر اق ءۇي باسشىسىنىڭ ميننەاپوليستاعى جاعداي بويىنشا جازعان «توناۋ باستالعاندا, وق اتۋ دا باستالادى» دەگەن پوستىن كومپانيانىڭ قولدانۋ نۇسقاۋلىعىن بۇزادى دەپ جاسىرىپ قويدى.
د.ترامپتىڭ وسى تۋيتىنەن كەيىن كوپ ۇزاماي دەترويتتا بەلگىسىز بىرەۋ شەرۋشىلەرگە قارسى وق جاۋدىرعان. سونىڭ سالدارىنان 19 جاستاعى ءبىر ازامات قايتىس بولدى.
اقش-تىڭ بىرقاتار شتاتىندا ادامداردىڭ شەرۋگە شىعۋىنىڭ ءوز سەبەبى بار. وتكەن عاسىردىڭ 60-جىلدارىنا دەيىن قارا ناسىلدىلەردىڭ قۇقىعىن اياققا تاپتاعان قۇراما شتاتتارىندا راسيزم داۋى ءالى تولىققاندى باسىلعان ەمەس. ءتىپتى قازىرگە دەيىن قارا ءناسىلدىنى قاۋىپتى سانايتىن اق ناسىلدىلەر جەتەرلىك. اسىرەسە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ راسيزمگە بەيىم كەلەتىنى دە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ءجيى كوتەرىلىپ ءجۇر.
ماسەلەن, 2014 جىلى ەريك گارنەر ەسىمدى قارا ءناسىلدى ازامات تا پوليتسيا قولىنان قازا تاپتى. ول كەزدە دە قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرى قىلقىندىرۋ ءادىسىن قولدانعان. كەيىننەن بەلگىلى بولعانى, ە.گارنەر دەمىكپەمەن اۋىرعان ەكەن. تاماعىن وراپ قىلقىندىرعاندا وعان اۋا جەتپەي تۇنشىققان. ءدال سول جىلى فەرگۋسون قالاسىندا پوليتسيا 18 جاستاعى مايكل براۋن ەسىمدى قارا ءناسىلدى بوزبالانى اتىپ ءولتىردى. بۇل ەكى وقيعا دا اقش-تا قىزۋ تالقىلانىپ, قوعام نازارىن اۋدارعان-دى.
جالپى, قۇراما شتاتتاردا پوليتسيانىڭ ادام ءولتىرۋى, ءدال سول سەكىلدى تۇرعىنداردىڭ قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرىن اتىپ كەتۋى دە ءجيى كەزدەسەدى. ماسەلەن, وتكەن عاسىردىڭ اياعىندا جىلىنا 100-دەن استام قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرى قازا تاپقان. بۇگىندە پوليتسەيلەردىڭ سانى 250 مىڭعا كوبەيگەن. قازىرگى تاڭدا ەلدە جىل سايىن 50-دەن استام پوليتسەي وققا ۇشادى ەكەن. ال پوليتسيانىڭ قولىنان قايتىس بولاتىندار سانى كەرىسىنشە ارتىپ كەلەدى. بۇگىندە شامامەن مىڭعا جۋىق تۇرعىن پوليتسيانىڭ قولىنان باقيلىققا اتتاناتىن كورىنەدى. ونىڭ جارتىسى – اق ءناسىلدى, 26 پايىزى قارا ءناسىلدى, 17 پايىزى لاتىن امەريكالىقتار.
ءبىر قاراعاندا, اق ناسىلدىلەر كوبىرەك قازا تاباتىنداي كورىنەدى. الايدا قۇراما شتاتتارداعى حالىقتىڭ ناسىلدىك ءبولىنىسىن ەسەپكە الساق, قارا ناسىلدىلەردىڭ ءجيى قايتىس بولاتىنىن بايقايمىز. ماسەلەن, افرو-امەريكالىقتار اقش حالقىنىڭ 13 پايىزىن قۇرايدى.
ايتسە دە, بۇل مالىمەتتىڭ كەمشىن تۇسى بار. پوليتسيانىڭ قارا ناسىلدىلەردى قانشالىقتى جاقتىرىپ, جاقتىرمايتىنىن اڭعارۋ ءۇشىن ءار وقيعانى جەكە قاراۋ كەرەك. ويتكەنى ءار جاعداي ءارتۇرلى بولاتىنى بەلگىلى. سوندىقتان پوليتسيا قىزمەتكەرى قارۋ قولدانار كەزدە كۇدىكتى قارسىلىق كورسەتتى مە, قارۋى بولدى ما دەگەن سەكىلدى سۇراقتار ەسكەرىلۋى ءتيىس.