جىل سايىن مامىر ايىنىڭ ءۇشىنشى جەكسەنبىسىندە دۇنيەجۇزىلىك جيتس-تەن قايتىس بولعان ادامداردى ەسكە الۋ كۇنى اتاپ وتىلەدى. دەگەنمەن بيىل قازاقستاندا CوVID-19 پاندەمياسى كەزىندە بۇل داتاداعى شارالاردىڭ سيپاتى باسقا بولدى. ءبىر جاعىنان بۇل – ايتۆ ينفەكتسياسىن اۋىزدىقتاي وتىرىپ, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان ەمدەلۋشىلەردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن ساقتاۋداعى ەل دايىندىعىن كورسەتەتىن ءبىر سىناق ەدى.
ماسەلەن, بارلىق وڭىرلىك ورتالىقتا ەمدەلۋشىلەردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ ماقساتىندا انتيرەتروۆيرۋستىق (ارۆ) پرەپاراتتار ۇزاققا جەتۋ ءۇشىن ارتىعىمەن قولعا بەرىلدى. وقشاۋلاۋعا تۋرا كەلگەن بارلىق مۇقتاجدارعا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر ءدارى-دارمەكتەردى ۇيگە جەتكىزدى. ۇكىمەتتىك ەمەس قوعامدىق ۇيىمداردىڭ اۋتريچ-قىزمەتكەرلەرىمەن جانە ۆولونتەرلەرىمەن بىرگە جەكە قورعانۋ قۇرالدارىن – ماسكالاردى, قولعاپتاردى, سانيتايزەرلەردى جەتكىزۋدى دە قوسا ۇيىمداستىردى. جۇمىسىنان ايىرىلعان جانە ازىق-ت ۇلىككە مۇقتاج ادامداردىڭ ءتىزىمىن دارىگەرلەر اكىمدىكتەر مەن حالىقارالىق گۋمانيتارلىق ۇيىمدارعا جىبەردى.
– COVID-19 الدىنداعى تاۋەكەلدەر ءبىزدىڭ پاتسيەنتتەر ءۇشىن تەرىس مارتەبەسى بار ادامداردان ەش ايىرماشىلىعى جوق. بۇل ۆيرۋستىق جۇكتەمەنىڭ باسىلعان جاعدايىندا. كەرى جاعدايدا تاۋەكەلدەر ارتادى. سوندىقتان ءبىز ءۇشىن ايتۆ-مەن ءومىر سۇرەتىن ادامداردىڭ بارىنشا وقشاۋلانۋى وتە ماڭىزدى بولدى, – دەيدى قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قازاق دەرماتولوگيا جانە ينفەكتسيالىق اۋرۋلار عىلىمي ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى باۋىرجان بايسەركين.
جىل سايىن ەلىمىزدە ايتۆ-مەن ءومىر سۇرەتىن, انتيرەتروۆيرۋستىق تەراپياداعى ادامدار سانى ارتىپ كەلەدى. سوڭعى بەس جىلدا قامتۋ 36-دان 68 پايىزعا دەيىن ارتتى. ەمدەۋ سىزباسى دا جەتىلدىرىلىپ, زاماناۋي پرەپاراتتار ساتىپ الىنۋدا. بۇل ەمدەلۋشىلەردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا جانە ساپالى ءومىر ءسۇرۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ايتۆ-ينفەكتسياسىنىڭ ىندەتى شوعىرلانعان ساتىدا تۇر. سوڭعى مالىمەتتەرگە قاراعاندا ەل ازاماتتارى اراسىندا ايتۆ-ينفەكتسياسىن جۇقتىرۋ وقيعاسى كوبەيە تۇسكەنى انىقتالىپ وتىر. مامىر ايىنىڭ باسىندا قازاقستاندا ايتۆ-احۋالدى ادام سانى 37 860-قا جەتتى. وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ايتۆ جۇقتىرۋدىڭ جاڭا وقيعالارى 13 پايىزعا وسكەنى بايقالادى. ءبىر وكىنىشتىسى, ايتۆ-نىڭ جاڭا جاعدايلارى سانىنىڭ ارتۋى – شىعىس ەۋروپا مەن ورتالىق ازيا ەلدەرى ءۇشىن جالپى ۇردىسكە اينالىپ تۇر.
قازاقستاندا ايتۆ جۇقتىرعانداردىڭ باسىم بولىگىن (66 پايىز) ەر ازاماتتار قۇرايدى. سول سياقتى جاڭادان انىقتالعانداردىڭ دا باسىم بولىگى – 30-39 جاس ارالىعىنداعىلار – 39,5%. سوڭعى جىلدارى بۇل ينفەكتسيانىڭ جىنىستىق جولمەن جۇعۋى قايتادان بەلەڭ الىپ وتىر.
الماتى