قوسشى اۋىلىنداعى «ەر-ناز» جەكەمەنشىك بالالار باقشاسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى نازگۇل تولەپبەرگەنقىزى جاكەنوۆانىڭ بىلىكتى قارجىگەر بولۋعا مۇمكىندىگى ابدەن بار ەدى. مۇمكىندىك قانا ەمەس, تابيعي تالانتى دا, قاجۋدى بىلمەيتىن قاجىر-قايراتى دا ساي كەلىپ تۇرعان.
ادامنىڭ العا قويعان ماقسات-مۇراتى كەي ساتتە وزگەشە ءورىس تاۋىپ, وزگەرىپ جاتادى ەكەن. وڭىنان وزگەرسە قۇبا-قۇپ. نازگۇل تولەپبەرگەنقىزى 2004 جىلى نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا فاكۋلتەتىن ۇزدىك اياقتادى. الدىنان سارا جول اشىلىپ تۇرعانىن بايقاعان ول, جولىنىڭ وڭعارىلاتىنىنا دا ىشتەي سەنىمى مول ەدى. ءبىر كەزدە ارمانداي الىس جاعالاۋدىڭ بۇگىنگى كۇنى جاقىنداي تۇسكەنىن سەزەتىن. ولاي بولماعاندا شە؟ وقىتۋشىلار دا تالانتتى شاكىرتىنىڭ الىسقا باراتىنىنا بەك سەنىمدى. ات-تۇيەدەي قالاپ كافەدرادا جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى. جۇلدىزى جارقىراپ تۇرعان نازگۇل تولەپبەرگەنقىزى ءتارىزدى ءبىلىمى تاس جاراتىن تالانتتى شاكىرتتەر سيرەك قوي. كافەدرادا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كەزىندە ەكونوميكا مەن قارجى سالاسىنىڭ جىلىك مايىن شاعىپ, ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىقتار جازدى. وقۋ-قۇرالدارىنىڭ اۆتورى اتاندى. ويتكەنى كەز كەلگەندى باقشاسىنا تۇسىرمەيتىن قيىن عىلىمنىڭ قىر-سىرىن قاپىسىز مەڭگەرۋدى ت ۇلىمى جەلبىرەگەن شاقتان بەرى ارماندايتىن. قانشاما ۋاقىتىن وسى عىلىمدى مەڭگەرۋگە جۇمسادى. كەمبريدج قالاسىندا دا ءبىلىم تاجىريبەسىن بايىتتى. 2009 جىلى ماگيستر اتاندى. عۇلامالار جازىپ كەتكەن قالىڭدىعى كەرەقارىس وقۋلىقتاردى, عىلىمي زەرتتەۋلەردى, ءتۇرلى بولجامدار مەن ادىستەمەلەردى باسىنا جاستاپ جاتتى دەسە دە بولادى. ەندى ءوز بىلگەنىن, تال بويىنا جيناعان تاماشا بايلىقتىڭ ءبىرى ءبىلىم – كەيىنگى كەمەل جاستىڭ سۇيەگىنە سىڭىرسە, ماقساتى ورىندالارداي.
مىناۋ جارىق دۇنيەدە تالعامنىڭ تىنىسىن تامىرشىداي تاپ باسۋ مۇمكىن ەمەس ەكەن. جىلدار بويى بار كۇش-جىگەرىن, قاجىر-قايراتىن اياماي جۇمساپ, ءبىر بيىگىنە تابان تىرەگەن العاشقى ماماندىعىن بالالارمەن جۇمىس ىستەۋگە الماستىرعان. نازگۇل تولەپبەرگەنقىزىنا – بۇل ءبىر قىزىلدى-جاسىلدى قىزىعىمەن كوڭىل اربايتىن, ءار كۇنى شاتتىققا تولى, ارقايسىسى ءالى اشىلماعان ارالداي نۇرلى الەم ەكەن. ەت جۇرەگى ىڭكار سەزىمگە تولى جاس عالىم ءسابي سەزىم شۇپىلدەگەن ەرتەگىدەي عاجايىپ ولكەنىڭ ءوز تىنىسىن, ءوز لەبىن سولاي سەزىنگەن. جاراتقان يەم-اۋ, مىنا دۇنيەدە ءسابيدىڭ كۇلكىسىنەن, بىلدىرلاعان ۇنىنەن, ۋىلجىعان ديدارىنان, قىزىعىنا تويدىرماس قيمىلىنان ارتىق نە بار ەكەن؟! تەك وسى الەمنىڭ كىناراتىن كورگەندە قولىنان كەلسە, قىرتىسىن جازىپ جىبەرمەك بولىپ ۇمتىلعان. ال ول ءۇشىن جاڭا الەمنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن جادىنا توقۋ مىندەت. 2010 جىلى «مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالار پسيحولوگياسى» كۋرسىن ءتامامدادى. جانعا جايلى سامال لەپپەن جايقالعان جاۋقازىننىڭ بويىنا دەرت قالاي قۇمار, داۋاسى قايدا, ەمى نە بولماق؟ كوزجانار وتىنىڭ كەمۋى دەيسىز بە, ءتىل مۇكىستىگى دەيسىز بە, وسى جەرگە ۇيمەلەپتى. سابيگە اعزانى اراشالاپ سىلىپ تاستاماق بولعان. سول ماقسات جەتەكتەپ ورال مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە اكەلدى. «تىلىندە مۇكىسى بالالارمەن جۇمىس جۇرگىزۋدىڭ لوگو-پەداگوگيكاسى مەن پسيحولوگياسى» باعىتى بويىنشا.
قارجىگەر نازگۇل تولەپبەرگەنقىزى بالالار الەمىنە كوڭىلى قۇلاعانى سونشالىق, وزگە دۇنيەنى ۇمىتتى دەسە دە بولادى. وسى ءبىر سيقىرلى ءسات ىشكى يىرىمدەرىنە ەلىكتىرىپ, جەتەكتەدى دە وتىردى. ناقتىراق ايتقاندا, بالالارعا دەگەن ماحابباتتىڭ الاپات كۇشى شىعار. سوڭعى سەگىز جىل عۇمىرىن اۋىلداعى بالالار باقشاسىندا ءتالىم-تاربيە الىپ جاتقان بالدىرعاندارعا ارنادى. بىلايعىعا ايقىن كورىنبەگەنىمەن, بۇل جەردە ماسەلە تۇنىپ تۇر. ءتىلى كەش نەمەسە كەم شىعاتىن كەلەڭسىز كورىنىس جىلدان-جىلعا ءورشىپ كەلەدى. الاڭداتارلىق جاي. ونىڭ ار جاعىندا ءار بالانىڭ تاعدىرى قىلاڭ بەرەدى. بالالار باقشاسىنداعى جوپشەڭدى ادامنىڭ ءتوزىمى جەتە بەرمەيتىن قياپات قارەكەتپەن الىسا ءجۇرىپ, سالداردىڭ سەبەبىن ىزدەۋگە جان-تانىمەن تىرىستى. بۇل شىن مانىندە الاپات جۇمىس ەدى. اۋەل باستا, جاس عالىمنىڭ بولاشاعىنان, مۇمكىندىگىنەن حاباردار بولعان كەيبىر زامانداستارى تۇسىنبەستىك تانىتقان. الدىڭنان جارقىن جول اشىلىپ, عىلىمعا بارار بيىك قولسوزىم جەردە عانا تۇرعاندا, بالالار باقشاسىنىڭ بەينەتىنە باتىپ نەڭ بار ەدى دەگەندەي ەمەۋىرىن تانىتقان. ال بۇل بولسا پەرىشتە الەمنىڭ پەندەشىلىگىن كورىپ, يمانى قاسىم بولعان. قيىندىق كوپ بولعانىمەن, كۇرەسۋگە قاجىرى جەتەتىن ەدى. ويتكەنى تۇلا بويدا تابيعات سىيلاعان تالانت بار. تالانتتى ادام كەز كەلگەن جەردە دە قۇرساۋدى بۇزىپ شىقپاس پا. الگى زامانداستارى نازگۇل تولەپبەرگەنقىزىنىڭ بويىنداعى قاراپايىمدىلىققا قايران قالاتىن. جاس عالىم ەشقاشان قولى جەتكەن تابىسىمەن كوزگە ۇرىپ ماقتانعان ەمەس. ماقتاۋ ءسوز بوگدە ادامنىڭ اۋزىمەن ايتىلادى. مۇنى دا تال بويىنداعى تاماشا قاسيەتتىڭ ءبىرى دەپ قويىڭىز.
ەڭبەك قاشاندا ەلەنبەك. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالدى. بۇل تابانى تاستان تايماعان تارلانبوزداي ناتيجەلى ەڭبەگىنىڭ جەمىسى. ال حالىقتىڭ العىسى تىپتەن كەرەمەت. جەتكىنشەكتەرى بالاباقشادا تاربيەلەنەتىن اتا-انالار «ۇلكەن جۇرەكتى انا» دەپ باعا بەرگەن. سول ۇلكەن جۇرەك جارىق دۇنيە ەسىگىن اشقاننان اقاۋلى ەكەنىن بىرەۋ ءبىلىپ, بىرەۋ بىلمەس. دەنساۋلىعىنداعى ازداعان كىناراتقا قاراماستان ءار بالامەن جەكە جۇمىس ىستەپ, ارقايسىسىنىڭ دەنساۋلىعىن ويلاپ, ەڭبەگىن ەل ەرتەڭىنە ءسىڭىرىپ, بولاشاقتىڭ باعبانى اتانىپ وتىر. مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر اسسوتسياتسياسىنىڭ مۇشەسى رەتىندە بالالار باقشالارىنىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ باستى مىندەتى ىسپەتتى.
كۇن استىندا جۇرگەنىمەن, كۇرسىنۋگە سەبەپ كوپ. جەتىم بالا ەت جۇرەگىن سىزداتادى. ولاردىڭ دا گۇلدەي جايناپ وسۋگە ابدەن حاقىسى بار. نازگۇل تولەپبەرگەنقىزى بار مۇمكىندىگىن وسى باعىتقا دا جۇمسايدى.
– ءوزىمدى باقىتتى اداممىن دەپ سانايمىن, – دەيدى نازگۇل تولەپبەرگەنقىزى, – بالا تاربيەسى ءۇشىن باستى كەرەگى – جان جىلۋى, شىدام مەن قاجىر-قايرات جانە ءتوزىم. ءبىر بالانىڭ اناسى بولۋ باقىت بولىپ ەسەپتەلسە, كوپ بالانىڭ اناسى بولۋ سول باقىتتىڭ ەسەلەنگەن ءتۇرى.
ادال ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا رياسىز, ادەمى كۇلكى شۇپىلدەگەن بولاشاق باسپالداعىندا كەلەر كۇننىڭ كەرەگەسىن كەڭەيتۋگە قيساپسىز ەڭبەك ءسىڭىرىپ جاتقان انانىڭ, ۇستازدىڭ ۇستانىمى وسى.
ەگەمەندى ەلىمىز ماڭگىلىك مۇراتتارى جولىنداعى بولاشاققا بەتتەپ بارادى. بولاشاعى باياندى بولۋى ءۇشىن ەسكەرمەگەنگە ەلەۋسىز بولىپ كورىنەر ۇلان-عايىر جۇمىس اتقارىپ جاتقان ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز ىسپەتتى تالىمگەرلەردىڭ تىرشىلىگى ماقتاۋلى سوزگە قاشاندا لايىق. سولاردىڭ ورتاسىندا, الدىڭعى لەگىندە «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» ارنايى جوباسىنىڭ جەڭىمپازى نازگۇل جاكەنوۆانىڭ جۇرگەنى جاراسىمدى. ولاي بولاتىنى, نازگۇل ءوزىنىڭ جان جۇرەگىنىڭ شاپاعاتىمەن بالالار الەمىن نۇرلى الەمگە اينالدىرۋدا.
اقمولا وبلىسى,
تسەلينوگراد اۋدانى