• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ادەبيەت 10 ءساۋىر, 2020

جازىعى جوق كوكتەمنىڭ

881 رەت
كورسەتىلدى

اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى نەسىپبەك ايت ۇلىنىڭ «جازىعى جوق كوكتەمنىڭ» اتتى جاڭا توپتاماسىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.

جازىعى جوق كوكتەمنىڭ

گۇلگە قوندى سان كوبەلەك,

جىلى جاقتان قىس تايقىپ.

اسپان استىن انگە بولەپ,

كەلە جاتىر قۇس قايتىپ.

 

ۇيدە وتىرىپ تۇنشىعامىن,

مىنا كوكتەم, قاي كوكتەم؟

كەڭ دۇنيەگە ىنتىعامىن,

سىرتقا قاراپ اينەكتەن.

 

قارسى الادى كىم قۋانا,

بۇل كوكتەمدى جامىراپ؟

قۇلازيدى مۇڭلى قالا,

كوشەلەرى قاڭىراپ.

 

سۇمدىق ىندەت سالعان قايعى,

قىزىل ورتتەي تۇر جانىپ.

«جەدەل جاردەم» ايعايلايدى,

جان ۇشىرا زىر قاعىپ.

 

قۋات بەرسىن ەلگە مىنا,

كوكتەن نۇرىن توككەن كۇن.

ۇيدە وتىرىپ قالعانىما,

جازىعى جوق كوكتەمنىڭ.

 

زاۋال

 

قاسىرەتتى كۇن جەتتى,

ورتەنۋدە وزەگىم.

قولدان جاساپ ىندەتتى,

قىردى ادامزات ءوز-ءوزىن.

 

جۇتار اۋا بىلعاندى,

كوك ورماندى شاڭ باسىپ.

ءشوپتىڭ باسى ۋلاندى,

ورىسىنەن مال قاشىپ.

 

كىم بار ءبىزدى تىڭداعان؟

ءتۇتىن باستى قىرىمدى.

اقبوكەندەر مىڭداعان,

قىناداي بوپ قىرىلدى.

 

بالىقتار دا تەڭكيىپ,

جاتىر ءشىرىپ جاعادا.

قارعا-قۇزعىن وڭكيىپ,

قارىق بولدى شاعالا.

 

جەردىڭ بەتى قۋارىپ,

جاسىل ءتۇسىن اۋداردى.

قىپ-قىزىل بوپ سۋ اعىپ,

قاپ-قارا بوپ قار جاۋدى.

 

اسقار تاۋدى تۇز باستى,

مىڭ جىلعى مۇز ەرىدى.

يەكتەدى الباستى,

پەرىشتەلەر جەرىدى.

 

تۇنشىقتى بار توڭىرەك,

ىنگە كىردى جىلانى.

ارالار دا ەڭىرەپ,

قۇمىرسقالار جىلادى.

 

ايتا المايمىن اشىلا,

كىمگە پايدا, كىمگە وبال؟

تىرشىلىكتىڭ باسىنا,

ءتوندى ايتەۋىر ءبىر زاۋال.

 

ارتادى اۋىر تاعدىر جۇك,

كەسىرلەنسە جاميعات.

ساعان قاتەر توندىردىك,

كەشىرە گور, تابيعات؟!.

 

 

كوككە جايىپ قولىمدى

 

تۋعان ءتىلدىڭ ومىراۋىنان ءسۇت ەمگەن,

ۇرپاقتاردان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەم مەن.

ءبىر كۇندەرى اشىلار دەپ ويلايمىن,

ءبىر كەزدەگى بۇلاق كوزى بىتەلگەن.

 

كوزى اشىلسا كۇمىس بۇلاق سارقىرار,

كونى كەپكەن قۇبا شولگە كول تۇنار.

كاۋسارىنا ءشولى قانعان قازاعىم,

بۇلتتان شىققان كۇندەي بولىپ جارقىرار!

 

قايتا تۋار كوش باستايتىن كوسەمدەر,

وت اۋىزدى, وراق ءتىلدى شەشەندەر.

ەي, كەلەشەك, تۋعان ءتىلدىڭ جولىنا,

شاشۋ شاشىپ, قىزىل كىلەم توسەڭدەر!

 

كورىپكەلدەر كەلەر كۇندى بولجايدى,

كەمەڭگەرلەر ايتىپ كەتكەن ول جايلى.

ءوز ەلى بار, ءوز جەرى بار بولعانمەن,

ءوز ءتىلى جوق مەملەكەت بولمايدى.

 

قايران جۇرەك قانجىلايدى قۇسادان,

قاي قۇدىرەت تۇلپار ءتىلدى تۇساعان؟

جاردەم سۇراپ جالبارىنسام جاراسپاس,

كوكتەگى يسا, جەر بەتىندە مۇسادان.

 

ۋا, مۇحاممەد, ءتۇسسىن بىزگە وڭ كوزىڭ,

كىنالىنىڭ جازاسىن بەر, اللا ءوزىڭ!

قارا تۇندە كوككە جايىپ قولىمدى,

تۋعان ءتىلدىڭ كۇتىپ تۇرمىن تاڭ بوزىن.

 

 

قوس قايعى

 

تاعدىر سالسا تاس وتكەلگە,

جانارىڭا جاس تىعىلار.

زارعا تولى قوس وكپەمدە,

قوس عاسىردىڭ وكسىگى بار.

 

ءبىر وكپەمدە ەل قايعىسى –

اشتان ولگەن, وقتان ولگەن.

ءبىر وكپەمدە جەر قايعىسى –

ءتۇن ۇيقىمدى تورتكە بولگەن.

 

قوس وكپەمدى قىسادى كەپ,

كۇندىز-ءتۇنى ەكى قايعى.

بۇيتە بەرسە قۇسا جۇرەك,

قاق جارىلىپ قاقىرايدى... 

 

ءوز وتانىم

 

تابا الماي تىرشىلىكتىڭ تياناعىن,

كەي-كەيدە تۋرا تارتپاي قيالادىم.

شىرىلداپ اۋزىن اشقان, اش بالاپان,

كەۋدەمە قايدان كەلىپ ۇيالادىڭ؟

 

قىرانداي قانات قاقپاي قياعا مىڭ,

مەن قالاي مىنا ومىرگە سىيا الامىن.

قارايىپ قۇر جۇرگەننىڭ كۇنى قۇرسىن,

جۇرتتان دا, وزىمنەن دە ۇيالامىن.

 

ءومىردى ءولىپ-ءوشىپ سۇيگەنمەنەن,

وتكىزگەن عۇمىر زايا كۇيبەڭمەنەن.

كەلمەيدى تىمىسكىلەپ تىرلىك كەشكىم,

يتتەي بوپ كۇرەسىندە يمەڭدەگەن.

 

اتىلسام جولبارىستاي شۇبارالا,

بۇزدىڭ دەپ ەلدىڭ شىرقىن, كىنالاما!

ەشكىمنىڭ ورتاعى جوق, ءوز وتانىم –

مەنىكى مىنا دالا, مىنا قالا!

 

سان عاسىر ارپالىسىپ الىسۋمەن,

بۇل جەرگە اتا-بابام قانى سىڭگەن.

ءبىر شىمشىم توپىراعىنا جانىم پيدا,

تۋعانمىن قازاق بولىپ سول ءۇشىن مەن!..

 

 ايتارىمدى ايتامىن

 

قايران ۇلان-بايتاعىم,

قاي زارىڭدى ايتامىن؟

زالىم تۇلكى سەكىلدى,

كوردىم زامان سايتانىن.

سايتان سارىپ ساقالعا,

باستى كۇندە شايقادىم.

زىندان ءتۇبى قاراڭعى,

قارا مىسىق بايقادىم.

سالىستىرىپ ءومىردىڭ,

ىلديى مەن قايقاڭىن,

كوردىم تالاي جورعانىڭ,

سۋ توگىلمەس تايپاڭىن.

اتتىلاردىڭ سوڭىندا,

تابانىمدى توزدىرىپ,

شۇرىق-تەسىك بايپاعىم.

جاياۋلارعا كۇن بەرمەي,

قويقاڭداعان مىرزانىڭ,

كوردىم نەبىر سايقالىن.

ۇرگەن ءيتى جۇگىردى,

ارقالانىپ ايتاعىن.

ايتارىمدى ايتامىن,

ودان نەسىن قايتامىن؟

قىلىشىم جوق قىنىمدا,

قىزىل تىلمەن جايپادىم...

 

نەسىپبەك ايت ۇلى

مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى

سوڭعى جاڭالىقتار